Vì sao Riyadh tạo được ảnh hưởng trong chính sách của Washington?

Tròn một tháng sau khi nhà báo Jamal Khashoggi bị thừa nhận sát hại bên trong Lãnh sự quán Saudi Arabia ở Istanbul, không có dấu hiệu nào cho thấy nước Mỹ của Tổng thống Donald Trump sẽ hành động để “đáp trả” Saudi Arabia. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Mike Pompeo thậm chí còn tuyên bố “quan hệ giữa Mỹ và Saudi Arabia vẫn tốt đẹp, bất chấp vụ sát hại nhà báo Khashoggi”.

Dư luận cho rằng chính quyền Mỹ không “khẩn trương” đối với vụ việc trên vì nhiều lý do, trong đó có lý do rất quan trọng là ảnh hưởng của mối quan hệ hậu trường giữa Hoàng gia Saudi Arabia với Washington.

Chiều 12-3-2018, Đại sứ Saudi Arabia triệu tập hàng chục cố vấn, nhà vận động hành lang đến dự cuộc họp khẩn cấp để hội ý chuẩn bị thực hiện một số việc rất quan trọng và nhạy cảm. Đó là chuyến viếng thăm nước Mỹ của Hoàng thái tử Mohammed bin Salman. Và, tiếp theo là việc Quốc hội Mỹ bỏ phiếu thông qua một nghị quyết nhằm chấm dứt sự ủng hộ của Mỹ cho chiến dịch quân sự của Saudi Arabia tại Yemen.

Tại cuộc họp, Đại sứ Khalid bin Salman bày ra trước mắt các vị cố vấn lịch trình chuyến viếng thăm nước Mỹ của Hoàng thái tử, những nơi nào ông sẽ đi qua và những nhân vật nào ông sẽ tiếp xúc. Ngay sau cuộc họp, guồng máy vận động hành lang lập tức vận hành.

8 ngày sau cuộc họp đó, nghị quyết về cuộc chiến tại Yemen đã không được Quốc hội thông qua, đồng thời Hoàng thái tử Mohammed bin Salman cũng được Tổng thống Trump tiếp đón nồng hậu tại Nhà Trắng, mở đầu cho chuyến công du nước Mỹ của vị Hoàng thái tử trẻ tuổi, giàu có và quyền lực.

Trước đó, ngay khi đặt chân đến nước Mỹ, Mohammed bin Salman đã được một tổ chức nghiên cứu phi chính phủ chào đón bằng bài viết khá hùng hồn, trong đó có đoạn: “Nước Mỹ và phương Tây nên lưu ý đến những thay đổi xã hội căn bản đang diễn ra tại Saudi Arabia và ủng hộ Hoàng thái tử Mohammed bin Salman”.

Giới phân tích không ngạc nhiên trước 2 sự kiện trên, mà còn xem đó là hiệu quả hoạt động của guồng máy vận động hành lang giúp Riyadh tạo ảnh hưởng lên các chính sách của Washington đối với Saudi Arabia. Thực tế đã chứng minh: trong khoảng thời gian 7 tuần lễ trước chuyến thăm của Hoàng thái tử Mohammed bin Salman và cuộc bỏ phiếu cho nghị quyết Yemen, các nhà vận động hành lang của Saudi Arabia đã hoạt động hết công suất, thực hiện 759 cuộc tiếp xúc với các nghị sĩ, trợ lý của họ, các học giả, nhà nghiên cứu và báo giới. Mục tiêu của chiến dịch vận động là chống lại các nghị sĩ (thuộc cả hai đảng) đang thúc đẩy chấm dứt cuộc chiến tại Yemen.

Đồng tiền đã dẫn đường cho mọi cuộc tiếp xúc và mọi cái bắt tay, gật đầu đồng ý.

Theo thống kê của cơ quan chức năng Mỹ, hoạt động vận động hành lang của Saudi Arabia ở Washington đã có từ nhiều năm qua, từ thời các tổng thống tiền nhiệm của ông Trump. Đến thời ông Trump lên làm tổng thống thì hoạt động gây ảnh hưởng này đã gia tăng mạnh. Nhiều hoạt động ngoại giao đã diễn ra tấp nập ở Washington. Sau chuyến công du để vận động sự ủng hộ của các giới ở Mỹ của Hoàng thái tử Mohammed bin Salman, nhiều quan chức Chính phủ Hoàng gia Saudi Arabia, trong đó có cả cựu Phó Giám đốc Cơ quan Tình báo quốc gia, tướng Ahmed al-Assiri (vừa bị sa thải trong vụ sát hại nhà báo Khashoggi) cũng đến Washington để vận động sự ủng hộ của báo giới và các tổ chức nghiên cứu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp đón Thái tử Mohammed bin Salman.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp đón Thái tử Mohammed bin Salman.

Tại Washington, Đại sứ Khalid bin Salman thường xuyên tổ chức các bữa ăn tối tại đại sứ quán và các sự kiện dạ hội linh đình tại nhà hát Andrew W. Mellon để chiêu đãi quan chức, nhà báo, doanh nhân giàu có và những người có thể giúp Riyadh tạo ảnh hưởng. Đầu năm nay, các quan chức Saudi Arabia còn tung ra khoản ưu đãi về du lịch, giải trí để mua chuộc các phóng viên, cây bút uy tín của các tờ báo, đài truyền hình uy tín như CNN, Fox News,...

Chi phí cho các hoạt động gây ảnh hưởng năm 2016 là 7,7 triệu USD nhưng đã bật tăng lên 24,3 triệu USD năm 2017. Có đến 200 người ở Mỹ, bao gồm các nhà tư vấn, các chuyên gia vận động hành lang và nhà báo, luật sư,... đã đăng ký làm chuyên gia vận động cho lợi ích của Saudi Arabia tại Mỹ. Ngoài chi phí cho 200 người kể trên, đồng tiền của Saudi Arabia đã chảy vào két của một số tổ chức nghiên cứu, tư vấn, trong đó đáng chú ý nhất là Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), Viện Brookings và Viện Trung Đông (EMI). Cả 3 tổ chức này đều đang xét lại việc nhận tiền để ủng hộ Saudi Arabia sau vụ Khashoggi.

Hoạt động gây ảnh hưởng của Saudi Arabia được đẩy mạnh trong 2 năm qua dựa trên mối quan hệ khăng khít giữa gia đình Tổng thống Trump với Hoàng gia Saudi Arabia hiện tại. Khi ông Trump mới bắt đầu vận động tranh cử sơ bộ trong đảng Cộng hòa, ông và con rể Jared Kushner đã khởi động kế hoạch xây dựng mối quan hệ thân thiết với các cá nhân chủ chốt của Hoàng gia Saudi Arabia và các lãnh đạo khác ở Trung Đông. Những mối quan hệ này có được chính là nhờ “mai mối” của một người bạn làm ăn trên 30 năm của ông Trump tên là Thomas J. Barrack.

Tháng 5-2016, Barrack giới thiệu Kushner với Đại sứ Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) tại Mỹ Yousef Al Otaiba, một đồng minh lớn của Saudi Arabia. Rồi Barrack tiếp tục giới thiệu ông Trump với các lãnh đạo Trung Đông khác, trong đó có cả Qatar. Vài tháng sau khi ông Trump nhậm chức, Kushner có cuộc gặp trực tiếp đầu tiên với Mohammed bin Salman, khi đó còn là một hoàng tử bình thường, tại một bữa ăn trưa trong Nhà Trắng.

Vài tháng sau đó, Kushner với vai trò cố vấn đã thuyết phục ông Trump chọn Saudi Arabia làm điểm đến đầu tiên cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên của mình...

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.