Giảm sút say mê nghiên cứu khoa học của giáo viên phồ thông từ nhiều nguyên nhân
Lương thấp, hội họp thì quá nhiều , giáo viên soạn giáo án hết thời gian nên thời gian cho nghiên cứu, tự học là không còn. Đó là một thực trạng “không ai muốn nói ra” nhưng nó lại là sự thật tồn tại trong suy nghĩ của không ít người. Nhất là với lực lượng giáo viên phổ thông thường được cho rằng, cực nhọc hơn.
PGS.TS Võ Thị Minh Chí, Trường ĐH SP Hà Nội nói: “Nhiều trường phổ thông cho rằng SV ra trường có chuyên môn tốt, nhưng nghiệp vụ sư phạm kém, chúng tôi không bênh vực chương trình sư phạm hiện nay nhưng nghề dạy học là phải học suốt đời, vừa ra trường đã yêu cầu các em phải dạy ngay được thì rất khó”.
PGS-TS Minh Chí thì cho rằng, kiến thức SV học ở các Trừơng mới đáp ứng được một phần nào yêu cầu và nhiệm vụ khi họ ra công tác. Thường các giáo viên tập sự vẫn còn nhiều bỡ ngỡ và dẫn đến nhiều tình huống: một là giảng dạy quá ôm đồm kiến thức, thiếu nghiệp vụ sư phạm, chưa thực sự hiểu rằng giáo viên ở phổ thông cần “biết mười nhưng dạy một”; hoặc lại lơ là trong việc đầu tư cho tiết học, đọc hoặc trình bày lại nội dung SGK một cách đơn điệu.
PGS.TS Võ Thị Minh Chí: Muốn dạy người khác được phải có trình độ cao hơn
Thế nhưng theo Th.S Lê Tấn Huỳnh Cẩm Giang thì giáo viên phổ thông không chỉ đảm đương việc giảng dạy mà còn phải làm đủ thứ việc và tham gia không biết nhiều hoạt động trong trường. Từ việc soạn giáo án, tham gia các phong trào, các cuộc thi, họp hành đến cả việc thu tiền BHYT của học sinh; hay nhiều giáo viên đã phản ánh, có những việc nhỏ, không phải chuyên môn nhưng vì yêu cầu của hiệu trưởng, thành tích của nhà trường, nên giáo viên cũng phải đem về nhà làm với nhiều áp lực và thời gian. Do đó quĩ thời gian dành cho nghiên cứu là không còn.
Thầy Huỳnh Văn Thế, THPT Măng Thít, Vĩnh Long cũng nêu: Giáo án của giáo viên phổ thông thật sự “ khủng khiếp”, chỉ cần dạy 2 lớp là mất 2 cuốn giáo án, một ngày giáo viên chúng tôi chỉ lo giáo án, có khi tải trên mạng về sửa lại cũng không kịp nộp. Với giáo viên vùng sâu chuyện :lương, tài liệu, hay nghiên cứu để làm gì cũng là vấn đề. Muốn tự học cũng không có tài liệu, có tài liệu nhưng đọc không hiểu, kiến thức không đúng thực tế và không biết nghiên cứu để làm gì..
Hội thảo thu hút sự quan tâm của nhiều nhà giáo, nhà quản lý giáo dục.
Cũng theo Th.S Cẩm Giang, việc tự học và nghiên cứu ở trường phổ thông cũng không được quan tâm đúng mức. Việc cung cấp các tài liệu tham khảo và tài liệu hỗ trợ dạy học tại thư viện của các trường phổ thông ít sách và tài liệu tham khảo hay tạp chí khoa học chuyên ngành cho giáo viên. Những công cụ cần thiết cho công tác giáo viên tự học, tự nghiên cứu hay để cập nhật thông tin kiến thức chuyên ngành lại không có, nhất là báo chí cập nhật thông tin hàng ngày…. .
Một dẫn chứng khác, theo một điều tra trên 526 giáo viên phổ thông ở 27 trường thuộc 5 tỉnh cho thấy, thời lượng lao động của giáo viên phục vụ cho giáo dục là rất cao. Cấp tiểu học, số giờ làm việc trong một tuần cao hơn khoảng 1,5 lần so với quy định của Nhà nước (Nhà nước quy định 40 giờ/tuần), cấp trung học cơ sở là gấp 1,7 lần, trung học phổ thông là 1,8 lần”. Trong khi đó, lương của giáo viên phổ thông thì ―thu nhập bình quân từ lương và phụ cấp của giáo viên từ 3-3,5 triệu đồng/tháng. Người làm việc trong nghề sau 25 năm mới có mức lương 4,1-4,7 triệu đồng/tháng.”, do đó việc yêu cầu giáo viên phổ thông phải tự học tự nghiên cứu, cần phải xét thấu đáo, từ nhiều nguyên nhân.
Cần một giải pháp đồng bộ
“ThS Phạm Quang Huân, Viện NCSP- ĐHSP Hà Nội thừa nhận, việc đào tạo 4 năm ở trường SP chỉ được những kiến thức cơ bản, trường SP chưa thể đem lại cho giáo sinh một cách toàn diện để làm được nghề. Nếu đào tạo 1 lần dùng cho cả đời là quá bất cập.
Còn theo PGS.TS Ngô Minh Oanh, Viện trưởng viện NCSP-ĐHSP TPHCM cho rằng, xu thế thời gian học ở giảng đường bị rút ngắn, nhà trường chỉ cung cấp những kiến thức cơ bản, bày cách tiếp cận trong khi khối lượng kiến thức không ngừng tăng…đòi hỏi giáo viên phải tự học. Nếu không sẽ tụt hậu...
Những ý kiến trên cho thấy, thực tế có một bộ phận không nhỏ giáo viên đang tự bằng lòng với khả năng hiện có, tự tin với kinh nghiệm, không muốn tự học, tự bồi dưỡng thêm tay nghề, nhưng rõ ràng tồn tại một bất cập trong công tác khuyến khích giáo viên tự học, tự nghiên cứu trong chế độ, chính sách chưa có là điều mà ngành giáo dục cần quan tâm. Việc quản lý giáo dục “nặng” về hành chính, hội họp nhiều, một hiệu trưởng một tháng đã mất 30 cuộc họp là thực tế ảnh hưởng trực tiếp, khiến công tác tự học, tự nghiên cứu bị tác động, ảnh hưởng.
Như ý kiến của 1 Nhà giáo nêu tại hội thảo, “lửa nghề” nguội lạnh, tình trạng giáo viên chăm dạy thêm, bỏ nghiên cứu, tự học cũng do nhiều nguyên nhân tác động. Do vậy, trường phổ thông cần phải có giáo viên đầu đàn, cốt cán để dẫn dắt các giáo viên khác, Ban giám hiệu nên tự học để nêu gương cho giáo viên trong trường. Và mẫu chốt nằm ở việc đào tạo của các trường sư phạm, nâng cao tính tự học của SV, cải tiến, điều chỉnh chương trình các môn học, cải tiến biên soạn giáo trình theo hướng tự học
