Ngày 29/7, Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP Hồ Chí Minh cho biết, đến nay đã có hơn 40 doanh nghiệp kinh doanh kim cương trên địa bàn thành phố tạm ngưng hoạt động.
Từng là những tuyến phố sầm uất của thị trường kim cương TP Hồ Chí Minh, nhưng nay hàng loạt cửa hàng trên đường Lê Thánh Tôn (phường Sài Gòn), An Dương Vương (phường An Đông) và Trần Hưng Đạo (phường Chợ Quán) đồng loạt đóng cửa, treo bảng tạm nghỉ, khiến khung cảnh vốn nhộn nhịp trở nên đìu hiu, vắng lặng.
Ghi nhận thực tế ngày 29/7 cho thấy, tiệm kim cương Hoàng Thứ Jewelry tại số 194 Lê Thánh Tôn (phường Bến Thành) treo thông báo: "Tiệm Hoàng Thứ xin tạm nghỉ ngày hôm nay, mong quý khách hàng thông cảm." Tuy nhiên, theo một người dân buôn bán gần cửa hàng này cho biết, tình trạng đóng cửa đã kéo dài nhiều ngày chứ không chỉ “tạm nghỉ ngày hôm nay” như thông báo.
Cách đó không xa, cửa hàng Thiên Thiên Ngọc (Công ty TNHH MTV Thiên Thiên Ngọc Sài Gòn 1995), số 200 Lê Thánh Tôn cũng khóa cửa và dán thông báo tạm ngưng hoạt động từ ngày 18/7/2026 để sửa chữa, bảo trì và nâng cấp cơ sở vật chất. Thời điểm hoạt động trở lại sẽ được doanh nghiệp thông báo sau.
Còn cửa hàng Chín Tâm Jewelry, số 226 Lê Thánh Tôn cũng dán thông báo "cửa hàng tạm nghỉ". Trên các thông báo đều không có số điện thoại của doanh nghiệp để khách hàng liên hệ.
Theo các doanh nghiệp trong ngành này, nguyên nhân trực tiếp khiến nhiều cửa hàng phải tạm ngưng hoạt động xuất phát từ áp lực thanh khoản chưa từng có.
Sau hàng loạt biến động của thị trường, số lượng khách hàng mang kim cương đến bán lại tăng đột biến trong thời gian rất ngắn. Thay vì chấp nhận chờ đợi nhiều tháng như trước, phần lớn khách hàng yêu cầu cửa hàng phải thanh toán ngay lập tức.
Điều này khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng thiếu hụt dòng tiền nghiêm trọng. Nhiều cửa hàng phải tiếp nhận lượng khách vượt xa khả năng tài chính cũng như năng lực xử lý, dẫn đến tình trạng quá tải, không thể trả lời điện thoại, tin nhắn hoặc giải quyết yêu cầu của khách hàng đúng thời hạn.
Đây là cuộc khủng hoảng thanh khoản lớn nhất của thị trường kim cương trong nhiều năm qua. Không ít doanh nghiệp vốn hoạt động ổn định cũng rơi vào thế bị động khi lượng tiền phải chi trả cho khách hàng vượt xa nguồn vốn lưu động hiện có.
Bên cạnh khó khăn về dòng tiền, tâm lý thị trường còn chịu tác động mạnh từ các vụ án liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương.
Đáng chú ý, giữa tháng 7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố chủ một số tiệm vàng lớn: Kim Lý, Ngọc Tâm, Ngọc Châu Âu. Trước đó, đầu tháng 7, cơ quan điều tra cũng khởi tố, bắt giam Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc Công ty TNHH MTV giám định PNJ (P-Lab) để điều tra hành vi liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia.
Những thông tin này nhanh chóng lan rộng, tác động mạnh đến tâm lý người tiêu dùng. Không ít khách hàng lựa chọn bán lại kim cương để thu hồi tiền mặt, tạo nên làn sóng rút vốn chưa từng có trên thị trường.
Bên cạnh đó, lực lượng quản lý thị trường và cơ quan Công an cũng đang tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng bạc, đá quý, xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng giả mạo nhãn hiệu nhằm lập lại trật tự thị trường.
Vừa qua, Đội Quản lý thị trường số 14 phối hợp cùng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TTP Hồ Chí Minh và Công an địa phương cùng đại diện đơn vị bảo hộ các nhãn hiệu đã kiểm tra địa điểm kinh doanh của một công ty kinh doanh trang sức trên địa bàn phường Tân Sơn Nhì. Đoàn kiểm tra phát hiện tại đây có trưng bày để bán hàng hóa là trang sức bằng kim loại màu vàng và kim loại màu trắng (có đính đá và không đính đá) không rõ khối lượng, không rõ hàm lượng, mang các nhãn hiệu Cartier, Vca, Bvlgari, Hermes Và Louis Vuitton (LV), không có nhãn hàng hóa theo quy định, không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, không có tài liệu kèm theo, không có căn cứ xác định được nguồn gốc, nơi sản xuất của hàng hóa; hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam. Cơ quan chức năng đã tạm giữ 70 đơn vị sản phẩm gồm vòng tay, dây chuyền, lắc tay, vòng cổ, bông tai, nhẫn... tổng trị giá hàng hóa theo giá niêm yết trên 1,3 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Lê Hải Thanh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Pháp luật Bảo vệ Doanh nghiệp và Người tiêu dùng cho biết, thời gian qua, Viện và các đơn vị chức năng trực thuộc Viện nhận được những phản ánh của người tiêu dùng liên quan đến hoạt động mua bán kim cương. Nội dung các phản ánh chủ yếu tập trung vào việc: Giá thu mua lại của cửa hàng kinh doanh kim cương quá thấp với rất nhiều lý do khác nhau. Thời hạn chi trả, thu mua bị kéo dài bất hợp lý. Đồng thời, người tiêu dùng rơi vào thế yếu khi không có quyền chủ động lựa chọn phương án bán, thanh lý, mà gần như bị phụ thuộc vào các điều kiện do cửa hàng đơn phương ấn định.
Không chỉ các cửa hàng quy mô vừa và nhỏ, doanh nghiệp đầu ngành cũng ghi nhận những biến động rất lớn.
Theo thông tin gửi cổ đông và nhà đầu tư của Công ty Cổ phần Vàng Bạc Đá Quý Phú Nhuận (PNJ), từ ngày 1 đến 20/7/2026, thị trường ghi nhận diễn biến bất thường khi nhu cầu khách hàng bán lại trang sức kim cương tăng mạnh trong thời gian ngắn. Trong giai đoạn này, PNJ ghi nhận tổng doanh thu 1.588 tỷ đồng và giá trị hàng mua lại 5.900 tỷ đồng. PNJ đã điều chỉnh quy trình thu đổi từ ngày 21 – 27/7/2026 và tăng cường khuyến khích khách hàng chuyển đổi các sản phẩm khác trong danh mục sản phẩm của PNJ. Sau 7 ngày triển khai, tình hình đã cải thiện đáng kể khi tỷ lệ khách hàng lựa chọn chuyển đổi sang sản phẩm khác đạt 95%, góp phần giảm áp lực dòng tiền.
Diễn biến này cho thấy áp lực không chỉ dừng ở một vài cửa hàng đơn lẻ mà đã lan rộng trên toàn thị trường. Khi lượng tiền chi ra để mua lại sản phẩm vượt xa doanh thu bán hàng, bài toán thanh khoản trở thành thách thức sống còn đối với doanh nghiệp.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, khủng hoảng hiện nay không đơn thuần là vấn đề tài chính mà còn là phép thử đối với tính minh bạch của thị trường kim cương.
Thị trường vàng bạc, đá quý đang bước vào giai đoạn thanh lọc quyết liệt. Trong bối cảnh niềm tin của người tiêu dùng trở thành yếu tố quyết định, chỉ những doanh nghiệp hoạt động minh bạch, có năng lực tài chính vững vàng, thực hiện đầy đủ cam kết với khách hàng mới đủ sức tồn tại và phát triển lâu dài.
Thực tế cho thấy, khi niềm tin của người tiêu dùng bị ảnh hưởng, chỉ một biến động nhỏ cũng có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn thị trường. Vì vậy, cùng với việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, điều quan trọng là xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực tài chính của doanh nghiệp.
