Từ năm 2008, tình trạng gian lận tại các cây xăng tại TP HCM đã được phát hiện đồng loạt. Khi đó, chỉ mới kiểm tra với 31 cây xăng trên địa bàn, đã phát hiện tới 6 cây xăng có hành vi gian lận, chủ yếu là gắn chíp điện tử để đong thiếu.
Mức nhiều nhất xảy ra tại cây xăng Uy Minh ở phường Tân Tạo A, quận Bình Tân với sai số trên trụ bơm từ 7 đến 10,5%. Với giá xăng A92 thời điểm đó là 17.000 đồng/lít, thì đổ 1 lít xăng tại đây khách hàng đã bị cây xăng này "móc túi" hơn 1.700 đồng. Tuy vậy, các cây xăng đong thiếu này cũng chỉ bị xử phạt với số tiền tổng cộng 88,5 triệu đồng kèm theo chế tài tạm đình chỉ kinh doanh có thời hạn.
Sang đến giữa năm 2009, lực lượng chức năng tiếp tục kiểm tra với 133 trụ bơm xăng dầu tại 15 cây xăng cũng lại phát hiện tới 13 cột bơm đong thiếu. Nhưng giống như lần trước, chủ mỗi cây xăng gian lận cũng chỉ bị phạt ở mức 7 - 12 triệu đồng. Các trụ bơm sai lệch cũng chỉ bị niêm phong, buộc hiệu chỉnh lại cho đủ số lượng và chờ kiểm tra để cho qua.
Chứ không hề có cây xăng nào bị rút hẳn giấy phép; không hề có chủ cây xăng nào bị truy tố. Khi đó, dư luận đã bức xúc đặt vấn đề: Cây xăng nào ít nhất cũng bán ra được vài ngàn lít xăng, dầu mỗi ngày. Với mức gian lận như vậy trong thời gian dài, chủ cây xăng đã công khai "móc túi" của người tiêu dùng tiền tỷ. Vì vậy, chế tài xử phạt là quá nhẹ, chẳng đủ "gãi ngứa" với các chủ cây xăng.
Khi tình trạng xe tự bốc cháy trở nên hết sức nghiêm trọng. Chiếc taxi tự bốc cháy rạng sáng 11/1 đã khiến tài xế Hãng Vinasun chết vào ngày 14/1 vừa qua, thì hiện vẫn chưa có chủ cây xăng nào phải chịu trách nhiệm. Nghi vấn xăng kém chất lượng dẫn tới hiện tượng xe tự bốc cháy.
Trong đợt kiểm tra đột xuất tại 55 cây xăng vào cuối năm 2011, ngành chức năng tiếp tục phát hiện tới 16/32 mẫu xăng không đạt chất lượng. Kết quả giám định với 16 mẫu xăng A92 phát hiện đến 11 mẫu không đủ chỉ số ốc tan; 10 mẫu xăng A95 thì có đến một nửa số mẫu không đạt. Xăng A92 chủ yếu là xăng A83 và xăng A95 chỉ có chỉ số ốc tan trên dưới 90. Cá biệt, cây xăng Phú Hoàng trên đường Bàu Cát, phường 14, Tân Bình, dù bán xăng A95 nhưng chỉ số ốc tan chỉ đạt 86,1…
Thực tế, trên địa bàn thành phố hiện không còn cây xăng nào treo biển bán xăng A83. Từ lâu Bộ Công thương cũng đã đề xuất ngừng sản xuất xăng A83 nhưng chưa được chấp thuận và năm vừa qua tiếp tục có 200 ngàn tấn xăng loại này được Saigon Petro sản xuất tại khu vực cảng Cát Lái.
Vì vậy, từ kết quả phát hiện một loạt mẫu xăng không đủ chỉ số ốc tan trên, nghi vấn các cây xăng pha trộn xăng A83, thậm chí là dầu hoặc các chất khác vào xăng A92 và A95 để bán là có cơ sở. Song với các cây xăng vi phạm lần này, dù TP HCM đã xử lý kiên quyết hơn với chế tài rút giấy phép từ 6 tháng đến 1 năm và xử phạt mức 30 triệu đồng, thì theo khẳng định của ông Chung, một chủ cây xăng tại thành phố: có rút giấy phép vĩnh viễn, chủ cây xăng cũng chẳng sợ! Lý do, khi đã đầu tư một vài chục tỷ đồng để mở cây xăng, chẳng ai dại gì bỏ không đó chờ cho đến hết thời hạn rút giấy phép để xin cấp lại. Mà lập tức, chủ cây xăng sẽ thành lập ngay một doanh nghiệp khác và xin làm đại lý cho một đầu mối nhập khẩu xăng dầu khác để tiếp tục hoạt động.
Vì vậy, theo ông Chung, để chấm dứt tình trạng chủ cây xăng gian lận, bị phạt rồi thay tên đổi họ theo kiểu "bình mới, rượu cũ" này, thành phố phải cấm hẳn việc mở lại cây xăng tại địa chỉ đã vi phạm sau khi rút giấy phép.
Nói về nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nhiều chủ cây xăng liên tục gian lận thời gian qua, ông Chung cho rằng, bán một lít xăng chủ doanh nghiệp chỉ được hưởng hoa hồng 300 đồng; một lít dầu từ 500 - 700 đồng. Trong khi đó riêng chi phí trả lương cho nhân viên bơm xăng đã ở mức 100 đồng/lít cộng với mức lương cố định từ 1,2 - 1,5 triệu đồng/tháng.
Phải bỏ ra một vài chục tỷ đồng để mở cây xăng, lời lãi không đủ "sở hụi", để kiếm đủ chi phí, chủ cây xăng chỉ còn cách gian lận. "Chỉ cần yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu trả cho chủ cây xăng mức hoa hồng đủ sống, tình trạng chủ cây xăng gian lận sẽ chấm dứt", ông Chung khẳng định
