Vi phạm hành lang thoát lũ sông Hồng do chậm cắm mốc

Lấn chiếm dưới  mọi hình thức

Có mặt tại khu vực ngoài đê sông Hồng đoạn qua địa bàn quận Tây Hồ, Hà Nội những ngày sau Tết Nguyên đán, chúng tôi nhận thấy tình trạng vi phạm đổ đất lấn chiếm khu vực này vẫn diễn ra khá phức tạp.

Cách đây vài năm trước, Báo CAND đã có loạt bài điều tra về tình trạng đổ đất lấn chiếm bãi sông và dựng nhà ở, lều lán trên địa bàn giáp ranh hai phường Yên Phụ và Tứ Liên. Giờ đây khi trở lại khu vực này thì đã biến thành nhà cửa kiên cố. Và phía bên ngoài những lô cốt bao tải mới lại mọc lên và tiến dần ra sát bờ sông. Rào chắn bằng bao tải chứa đầy đất cát được dựng lên bao vòng quanh, phía trong đất cát lập tức được đổ đầy.

Thậm chí, khi có mặt tại bãi sông lối ngõ 42 An Dương Vương - phường Phú Thượng, Tây Hồ, chúng tôi còn chứng kiến cảnh nhiều tốp lao động đang hối hả đội đất dưới bãi sông lên tôn nền cho những vườn đào, quất sau mùa thu hoạch…

Việc bao bờ, đổ đất diễn ra giữa ban ngày và khi thấy chúng tôi đưa máy ảnh lên tác nghiệp, những lao động này vẫn thản nhiên như không có vấn đề gì. Vào thời điểm hiện tại sông Hồng đang mùa khan cạn. Nhiều đoạn sông mực nước đã rút cạn đến giữa dòng  nên tình trạng đổ đất, rác thải lấn chiếm càng trở nên bức xúc. Không chỉ ảnh hưởng đến dòng chảy mà nhiều đoạn bãi sông đang thực sự biến thành những bãi tập kết rác thải, phế liệu.

Tại khu vực đất bãi sông thuộc địa bàn phường Tứ Liên, tình trạng vi phạm diễn ra khá nhiều. Khi làm việc với đại diện UBND phường Tứ Liên, chúng tôi được ông Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch UBND cho biết: Tổng diện tích đất nông nghiệp chủ yếu trồng hoa màu và quất trên địa bàn khoảng 39ha.

Trước đây, khi chưa có quy hoạch hành lang thoát lũ thì một số người dân đã cho dựng lán để trồng cây phía bên ngoài bờ sông (ngoài khu vực đê Bối). Theo lãnh đạo đơn vị này thì mặc dù tính đến nay, số vi phạm có liên quan đến hành lang thoát lũ sông Hồng (với 1,5km chảy qua địa bàn) không phát sinh mới, song hiện vẫn còn nhiều trường hợp hộ dân dựng lều lán để trông giữ vườn quất trồng phía bên ngoài đường đê Bối – Tứ Liên.

Đáng chú ý, có trường hợp dựng lán ở nơi đây đã được hơn 10 năm. Nói về nguyên nhân phần đất bên ngoài đê Bối – đoạn tiếp giáp với sông Hồng ngày một được tôn lên, ông Hùng cho hay, đó là do “công nghệ” chăm sóc quất cảnh của người dân. Vào đầu vụ, để quất phát triển, quả to, tán lá rộng, người chăm cây phải đổ đất tôn nền đất cũ lên từ 20-30cm…

Tuy nhiên, khi chúng tôi có mặt tại khu vực này thì tình  trạng vi phạm diễn ra khá bức xúc. Có khoảng 30-40 trường hợp đã dựng nhà, lều lán ngay trên diện tích đất bãi. Không chỉ dựng lều lán tạm bợ mà hầu hết các trường hợp vi phạm tại đây đều đã xây dựng nhà ở khá quy mô, kiên cố với đầy đủ điện nước, gắn cả điều hòa nhiệt độ để phục vụ cho ăn ở, sinh hoạt.

Tuy nhiên, khi chúng tôi có mặt tại khu vực này thì tình  trạng vi phạm diễn ra khá bức xúc. Có khoảng 30-40 trường hợp đã dựng nhà, lều lán ngay trên diện tích đất bãi. Không chỉ dựng lều lán tạm bợ mà hầu hết các trường hợp vi phạm tại đây đều đã xây dựng nhà ở khá quy mô, kiên cố với đầy đủ điện nước, gắn cả điều hòa nhiệt độ để phục vụ cho ăn ở, sinh hoạt.

Thậm chí, nhiều trường hợp xây dựng nằm ngay mặt đê Bối, chủ nhà còn trưng cả biển công ty, cơ sở sản xuất kinh doanh các loại ngành nghề khá hoành tráng để hoạt động. Thời điểm hiện tại vừa kết thúc vụ quất nên tại khu vực này các chủ vườn đang ra sức đổ đất, tôn nền đất bãi để chuẩn bị cho vụ sau.

Không chỉ “tôn nền đất cũ từ 20-30cm” như đại diện chính quyền địa phương cho biết, mà thực tế các chủ vườn tại đây đều đổ những bãi đất cao ngất ngưởng để san nền. Việc đổ đất ồ ạt đã biến nhiều khu vực đất bãi tại đây từ trước nằm khá sâu giờ đây cao xấp xỉ mặt đê Bối…

Vì sao vi phạm diễn ra?

Tình trạng vi phạm hành lang thoát lũ sông Hồng đoạn qua địa bàn Hà Nội đang là một thực tế rất bức xúc. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có thể khẳng định là do việc chậm trễ trong việc cắm mốc giới phân định hàng lang thoát lũ và sự thiếu kiên quyết, nếu không nói là buông lỏng của chính quyền địa phương. Lấn chiếm vi phạm hành lang thoát lũ đê sông Hồng diễn ra nhiều năm nay nhưng đến nay vẫn chưa có giải pháp cụ thể.

Chính sự chậm trễ này đã khiến cho cả một tuyến hành lang thoát lũ chạy dọc sông Hồng đoạn qua Hà Nội vẫn hàng ngày bị lấn chiếm, biến dạng và nham nhở trông rất nhức mắt. Thống kê của cơ quan chức năng cho thấy trên địa bàn quận Tây Hồ có khoảng 100ha đất bãi, trong đó tập trung chủ yếu ở hai phường Tứ Liên và Phú Thượng.

Phần lớn số diện tích trên đang được người dân sử dụng để trồng hoa màu, phần còn lại bị bỏ trống hoang hóa. Một trong những khó khăn lớn nhất cho công tác quy hoạch tại đây chính là phần lớn diện tích trên đều nằm trong tuyến hành lang thoát lũ. Đây đang là nguyên nhân chính khiến cho tình trạng lấn chiếm đất bãi, thậm chí là lén lút sang nhượng trái phép vẫn diễn ra tại nhiều khu vực… Theo lực lượng quản lý đê nội thành thì tình trạng vi phạm tuyến hành lang thoát lũ diễn ra nhiều năm về trước và tập trung ở các quận Tây Hồ, Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng…

Trước đây, để ngăn chặn tình trạng này, quận Hoàn Kiếm đã cho xây dựng hệ thống tường chống lấn chiếm dọc bãi sông. Tuy nhiên, sau một thời gian tại một số khu vực, người dân đã phá luôn cả tường chống lấn chiếm để tiếp tục đổ đất, đá ra phía ngoài để lấn chiếm bãi sông. Phát hiện được vi phạm ít, lập biên bản chuyển cho chính quyền địa phương còn ít hơn nhưng điều đáng nói là rất hiếm trường hợp vi phạm được xử lý triệt để như buộc tháo dỡ và trả lại nguyên trạng ban đầu…

Theo đánh giá của Chi cục Đê điều và Phòng chống lụt bão Hà Nội, trên tuyến sông Hồng chạy qua địa bàn Hà Nội thời gian qua không chỉ xảy ra tình trạng vi phạm như xây nhà kiên cố, dựng lều lán, đổ đất, rác thải ra khu vực bãi sông… mà một trong những tình trạng bức xúc và nóng nhất hiện nay đó là tình trạng lấn chiếm hành lang thoát lũ sông Hồng để kinh doanh, khai thác cát sỏi trái phép. (Còn nữa)