Dù đã thừa nhận việc làm sai trái, chấp hành nộp phạt vi phạm hành chính số tiền 267 triệu đồng và nộp khoản truy thu phí bảo vệ môi trường lên đến 127 tỷ đồng. Nhưng suốt 2 năm qua, đại diện Vedan liên tục trì hoãn, cãi chày cãi cối để bảo thủ quan điểm chỉ "hỗ trợ" chứ không "bồi thường" cho việc khắc phục hậu quả đã gây ra với hàng ngàn hộ nông dân 3 tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu và TP HCM.
Ngoan cố được đến cuối tháng 7, đầu tháng 8 này Vedan phải cùng lúc đối mặt với 2 sức ép từ phía người dân và sức ép này có thể dẫn Vedan tới bờ vực phá sản: Một bên là hàng ngàn bà con nông dân bức xúc trước cách xử sự thiếu thiện chí của đại diện Vedan đã đồng loạt nộp đơn khởi kiện ra tòa án; một bên là sức ép khác đến từ hàng triệu người tiêu dùng thành thị khi làn sóng tẩy chay sản phẩm của Vedan đã lan rộng trên cả nước.
Tiêu thụ chậm, hàng chục hệ thống siêu thị, chợ từ
Biết không đủ lý lẽ để chống lại sự thật hiển nhiên khi hàng ngàn nông dân 3 tỉnh, thành đã đồng loạt nộp đơn khởi kiện Vedan ra tòa án. Lập tức, ngày 27/7 đại diện Vedan có ngay động thái gửi văn bản cho Bộ Tài nguyên - Môi trường xin tăng gấp đôi số tiền bồi thường cho người dân nhưng yêu cầu này không được chấp nhận. Như một đại diện cho bà con nông dân bị thiệt hại ở xã Thạnh An, huyện Cần Giờ, TP HCM đã nhận định, nếu số tiền bồi thường 130 tỷ đồng này được đại diện Vedan đưa ra cách đây 2 năm để nhiều hộ nông dân đã chịu cực khổ do Vedan gây ra sẽ bớt khổ hơn, có lẽ đã được người dân bỏ qua. Ngược lại, đã đến mức này thì họ sẽ quyết tâm theo đuổi tới cùng…
Đại diện Vedan trong một lần cò kè mức bồi thường với nông dân TP HCM.
Chiều 9/8, những người có trách nhiệm của Vedan đã buộc phải ngồi vào bàn đàm phán, thừa nhận việc làm sai trái của mình và cam kết bồi thường toàn bộ số tiền khắc phục hậu quả cho người dân các địa phương.
Đồng hành cùng những người dân bị thiệt hại suốt những năm qua, sau buổi làm việc với đại diện Vedan để đi đến kết quả cuối cùng này, Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Duy Lượng đã thốt lên với chúng tôi: Thắng lợi bước đầu rồi! Chỉ còn chờ tỉnh Đồng Nai gút lại con số cụ thể và thực hiện chi trả tiền bồi thường đến tay bà con nông dân nữa là xong…
Sáng 10/8, trao đổi với chúng tôi trước khi xuống Đồng Nai để thống nhất số tiền bồi thường cho bà con nông dân địa phương này, ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó phòng Quản lý tài nguyên - Viện Tài nguyên môi trường cho biết: Riêng với bà con nông dân bị thiệt hại ở tỉnh Đồng Nai, qua quá trình sàng lọc số tiền 119 tỷ đồng mà Viện Tài nguyên môi trường đã yêu cầu Vedan phải bồi thường cho nông dân dựa trên cơ sở thống kê thiệt hại ban đầu của các đơn vị có trách nhiệm ở địa phương này. Nhưng cũng phải chờ đại diện địa phương và chúng tôi tính toán lại diện tích nuôi trồng, mức độ gây ô nhiễm… mới có thể đưa ra con số chính thức do Đồng Nai có tới 5.600 hộ nông dân bị thiệt hại…
Hiện tại, dù mức bồi thường với tỉnh Đồng Nai còn chưa chốt lại được con số cụ thể, song với mức cam kết bồi thường cho nông dân bị thiệt hại ở Bà Rịa - Vũng Tàu là 53,6 tỷ và TP HCM là 45,7 tỷ đồng. Cộng với khoản tiền truy thu phí môi trường Vedan đã phải nộp và chỉ cần tính số tiền bồi thường cho bà con nông dân ở Đồng Nai bằng với con số do Viện Tài nguyên môi trường đã đưa ra, Vedan đã phải trả giá quá đắt cho phi vụ làm ăn gian dối của mình khi toàn bộ số tiền phải trả đã vọt lên gần 350 tỷ đồng! Đó là chưa kể những khoản thiệt hại vô hình cả chục ngàn người dân sống ven sông Thị Vải đã và đang phải gánh chịu. Phía Vedan, ngoài số tiền khắc phục một phần hậu quả gây ra, những người có trách nhiệm của thương hiệu này đã để hình ảnh Vedan xấu đi trong mắt người tiêu dùng Việt Nam
