Về việc chấm dứt hợp tác an ninh Hàn Quốc - Nhật Bản

Hàn Quốc vừa quyết định chấm dứt Hiệp định Chia sẻ thông tin tình báo quân sự (GSOMIA) ký kết với Nhật Bản năm 2016. Với động thái này, các mâu thuẫn chính trị và thương mại Nhật-Hàn giờ đây đã lan sang các vấn đề an ninh quốc gia nhạy cảm nhất trong khu vực, đồng thời có thể làm rạn nứt mối quan hệ hợp tác an ninh 3 bên Mỹ-Nhật-Hàn vốn có ảnh hưởng quan trọng đối với bối cảnh chính trị Đông Bắc Á.

Thông báo của chính quyền Tổng thống Moon Jae-in hôm 22-8 về việc Hàn Quốc sẽ rút khỏi GSOMIA (quyết định này có hiệu lực vào tháng 11 tới) đã nhanh chóng vấp phải sự phản đối từ Tokyo và khơi sâu thêm mối ân oán với quốc gia láng giềng liên quan đến vấn đề lịch sử.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến của giới phân tích cho rằng động thái này chỉ là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với việc Nhật Bản áp đặt những hạn chế thương mại đối với Hàn Quốc hồi tháng trước.

Công cụ đối phó

GSOMIA đã được coi như một công cụ hữu ích để hợp lý hóa việc chia sẻ thông tin tình báo giữa Seoul và Tokyo trước các mối đe dọa hạt nhân từ CHDCND Triều Tiên. GSOMIA Hàn-Nhật cho phép trao đổi trực tiếp những bí mật quân sự dưới cấp độ II mà không qua Mỹ, được ký kết vào tháng 11-2016.

Hiệp định gồm 21 điểm, quy định về cấp độ trao đổi bí mật, phương pháp trao đổi bí mật quân sự, nguyên tắc bảo vệ thông tin, phạm vi người có quyền truy cập thông tin, cách hủy thông tin và cách đối phó với trường hợp thông tin bị thất lạc hoặc phá hoại. Văn bản này có hiệu lực 1 năm và trong vòng 90 ngày trước khi hiệp định kết thúc, hai bên sẽ thông báo việc gia hạn văn kiện thông qua kênh ngoại giao.

Nếu không có văn bản thông báo, hiệp định sẽ được tự động gia hạn 1 năm, tức là Seoul và Tokyo không cần trải qua những thủ tục phức tạp, chỉ gửi văn bản thông báo thì có thể hủy bỏ hiệu lực văn kiện này.

Hàn Quốc và Nhật Bản có thế mạnh riêng khi thu thập thông tin tình báo và hiệp định này đảm bảo thông tin quân sự chung Hàn-Nhật sẽ tăng cường khả năng giám sát và chất lượng thông tin về CHDCND Triều Tiên. Điểm mạnh của Tokyo là khả năng thu thập thông tin thông qua trang thiết bị hiện đại, trong khi thế mạnh của Seoul là thu thập thông tin tình báo qua con người.

Nhật Bản sở hữu những trang thiết bị thu thập thông tin như vệ tinh, ra-đa, máy bay cảnh báo sớm, máy bay tuần tra biển và có thể thu thập các thông tin liên quan đến căn cứ tàu ngầm, căn cứ tên lửa đạn đạo và tên lửa đạn đạo có khả năng được phóng từ tàu ngầm của Triều Tiên.

Trong khi đó, Seoul có thể thu thập thông tin thông qua con người như tình trạng người tị nạn Triều Tiên, đặc biệt là những người ở khu vực biên giới Trung-Triều và các loại trang thiết bị nghe lén được lắp đặt ở đường ranh giới quân sự liên Triều. Các thông tin này được đánh giá là "rất chi tiết và không thể có được ở bất cứ nơi nào khác".

Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Han Min-koo và Đại sứ Nhật Bản tại Hàn Quốc Yasumasa Nagamine ký Hiệp định Chia sẻ thông tin tình báo quân sự (GSOMIA) tại Seoul ngày 23-11-2016. Theo: YONHAP.
Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Han Min-koo và Đại sứ Nhật Bản tại Hàn Quốc Yasumasa Nagamine ký Hiệp định Chia sẻ thông tin tình báo quân sự (GSOMIA) tại Seoul ngày 23-11-2016. Theo: YONHAP.

Sự rạn nứt rõ ràng

Giới phân tích cho rằng quyết định của Hàn Quốc chấm dứt GSOMIA cũng có thể làm cho liên minh Seoul-Washington trở nên lỏng lẻo, mất khả năng đối phó các nguy cơ an ninh trong khu vực. Đánh giá này hoàn toàn trái ngược với khẳng định của Chính phủ Hàn Quốc rằng việc chấm dứt GSOMIA không liên quan gì đến liên minh Hàn-Mỹ và chỉ do sự "thay đổi nghiêm trọng" trong môi trường hợp tác an ninh giữa Hàn Quốc và Nhật Bản.

Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã ký một thỏa thuận riêng rẽ, Thỏa thuận Chia sẻ thông tin 3 bên (TISA) vào năm 2014, để đối phó với sức mạnh hạt nhân và tên lửa đang ngày càng lớn của CHDCND Triều Tiên. Thỏa thuận đó giới hạn phạm vi thông tin có thể chia sẻ chỉ liên quan đến các chương trình hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng, khác với GSOMIA cho phép Hàn Quốc và Nhật Bản trao đổi thông tin tình báo rộng hơn về CHDCND Triều Tiên. Với việc chấm dứt thỏa thuận này, hai đồng minh của Mỹ sẽ phải thông qua Washington để điều phối bất kỳ phản ứng nào với Bình Nhưỡng.

Washington đã từng hi vọng Seoul sẽ từ bỏ lời đe dọa chấm dứt GSOMIA nhằm ngăn chặn những mâu thuẫn về thương mại và các vấn đề lịch sử với Tokyo lan sang lĩnh vực an ninh. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố ông "thất vọng" trước quyết định của Hàn Quốc và bày tỏ hi vọng hai nước sẽ tiến hành hàn gắn mối quan hệ song phương.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã đi xa hơn khi chỉ trích chính quyền của Tổng thống Moon Jae-in rằng việc chấm dứt thỏa thuận "thể hiện sự đánh giá sai lầm nghiêm trọng của Chính phủ Hàn Quốc về những thách thức an ninh lớn mà các nước này phải đối mặt ở Đông Bắc Á".

Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Hàn Quốc Jeong Kyeong-doo, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cũng bày tỏ lo ngại về quyết định của Hàn Quốc chấm dứt GSOMIA, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác an ninh liên tục giữa 3 quốc gia Mỹ-Nhật-Hàn.

Mặt khác, giới phân tích cũng lưu ý rằng sự bất đồng xảy ra vào thời điểm Seoul và Washington chuẩn bị đàm phán gia hạn thỏa thuận chia sẻ chi phí cho sự đồn trú của quân đội Mỹ tại Hàn Quốc. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố ý định của mình đòi Seoul "phải trả nhiều tiền hơn" để đảm bảo an ninh.

Hãng thông tấn Yonhap ngày 26-8 dẫn kết quả cuộc thăm dò dư luận do hãng Realmeter công bố cùng ngày với 501 người trên 19 tuổi khắp cả nước cho biết có tới 54,9% người dân ủng hộ chính phủ về việc chấm dứt GSOMIA.

Giới phân tích quốc tế thống nhất rằng, thỏa thuận chia sẻ thông tin tình báo Nhật-Hàn bị hủy bỏ sẽ tác động đến nỗ lực của Mỹ trong hơn một thập niên qua nhằm liên kết các đồng minh khu vực Đông Bắc Á đối phó với các mối đe dọa từ CHDCND Triều Tiên cũng như kiểm soát ảnh hưởng gia tăng của Trung Quốc trong khu vực.

Chính vì vậy, việc thỏa thuận GSOMIA, biểu tượng trụ cột hợp tác an ninh của Nhật Bản và Hàn Quốc đồng thời cũng là nền tảng chính cho hợp tác an ninh 3 bên Mỹ-Nhật-Hàn bị đổ vỡ sẽ gây tổn thất lớn cho chiến lược của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm bao vây, ngăn chặn đà trỗi dậy của Trung Quốc cũng như việc nhổ bỏ "cái gai an ninh" từ chương trình hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng.

Nam Sơn

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.