Vô vàn bến tự phát
Tỉnh Hậu Giang hiện có 150 bến đò ngang nhiên hoạt động nhưng rất ít bến có giấy phép. Theo thống kê của PV Báo CAND, trên tuyến kênh xáng Xà No, một đoạn dài 30km đã có hàng chục bến đò lớn, nhỏ hoạt động và hầu hết đều không an toàn. Một số hộ dân tự ý đóng những chiếc trẹt để đưa rước hành khách, xe đạp, xe máy qua tuyến kênh này bất chấp nguy hiểm. Do mật độ ghe, tàu qua lại rất đông nên tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Ông Nguyễn Thành Khang (ngụ xã Tân Hòa, huyện Châu Thành A) chủ một chiếc đò ngang, lý giải với giọng chủ quan: “Tôi đưa đò đã nhiều năm rất an toàn, không xảy ra bất cứ chuyện gì. Ở xứ này, mấy chục năm nay, người ta vẫn qua lại như thế, chẳng có vấn đề gì cả”. Trong đó, ở các huyện khác của Hậu Giang như Long Mỹ, Vị Thủy, Châu Thành A, Phụng Hiệp hiện có hàng trăm chiếc đò tự chế. Những chiếc đò này không trang bị áo phao, phương tiện không an toàn lại thường xuyên chở học sinh sang sông. Dọc theo tuyến sông Hậu, hầu hết các bến đò đều được cấp phép nhưng luôn trong tình trạng quá tải và mất an toàn.
Ở bến đò Cái Côn chạy từ xã An Lạc Thôn, huyện Kế Sách (Sóc Trăng) băng qua sông Hậu để đến xã Phú Thành, huyện Trà Ôn (Vĩnh Long) luôn tiềm ẩn nguy cơ TNGT do lượng khách qua lại đông, hay có sóng to gió lớn. Đây là đoạn sông rộng (gần 2km) nên việc qua sông trong mùa mưa lũ luôn khiến nhiều người sợ hãi. Bà Lê Thị Thinh (ngụ xã Phú Thành, huyện Trà Ôn) thường xuyên qua thăm người thân bên Sóc Trăng, cho biết: “Biết là qua sông bằng những chiếc đò này rất nguy hiểm, nhưng không đi đò thì không có phương tiện khác. Mùa này sóng to, gió lớn nên ai cũng ngại qua sông. Trên đò cũng có ao phao đầy đủ nhưng đoạn sông này rất rộng nên nếu xảy ra sự cố cũng chưa biết hậu quả thế nào...”.
Lực lượng Cảnh sát đường thủy Đồng Tháp lập biên bản một phương tiện thủy vi phạm.
Bên cạnh những bến đò ngang tiềm ẩn nguy cơ TNGT, trên các tuyến sông ở ĐBSCL, đặc biệt là những tuyến sông lớn như sông Cần Thơ (Cần Thơ); Cái Côn (Hậu Giang); Cổ Cò (Sóc Trăng); Cửa Lớn (Cà Mau), sông Tiền (Tiền Giang)... thì đáy cá giăng tràn lan. Phần lớn đáy cá đều chiếm từ 1/3 đến 1/2 diện tích mặt sông nên cản trở rất lớn việc lưu thông của các phương tiện giao thông thủy, đặc biệt là với những phương tiện lớn. Có đáy thì ban đêm chủ đáy gắn đèn báo hiệu để các phương tiện thủy nhìn thấy mà tránh, nhưng cũng có đáy không có đèn đóm gì nên cứ lù lù giữa sông.
Ông Đoàn Thanh Vũ - Giám đốc Đoạn QLĐTNĐ số 12, cho biết: “Việc xử lý tình trạng người dân dùng đáy cá để đánh bắt cá trên sông hiện nay là rất khó khăn. Đơn vị quản lý đường thủy chỉ có quyền nhắc nhở người dân không lấn chiếm luồng tuyến, gây ảnh hưởng đến ATGT đường thủy chứ không có quyền xử lý vi phạm. Nhiều trường hợp chúng tôi đến kiểm tra, nhắc nhở thì người canh coi đáy cá bảo là chủ đi vắng”.
Kiểm chỗ nào, sai chỗ đó
Tại Đồng Tháp, 7 tháng đầu năm 2012, Phòng Cảnh sát đường thủy, Công an tỉnh xử lý hơn 6.000 vụ vi phạm Luật Giao thông đường thủy; TNGT đường thủy xảy ra 2 vụ, so với cùng kỳ năm 2011 giảm 5 vụ, chết 2 người, giảm 1 người so với năm 2011.
Còn tại TP Cần Thơ, từ đầu năm 2012 đến nay, lực lượng Cảnh sát đường thủy, Công an thành phố đã tổ chức 558 ca TTKS, với 2.055 lượt CBCS tham gia. Tổng kiểm tra 7.211 trường hợp, phát hiện lập biên bản vi phạm hành chính 3.515 trường hợp; nhắc nhở, giáo dục, làm cam kết 771 trường hợp. Đơn vị đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 3.547 trường hợp, với số tiền gần 4,3 tỷ đồng.
Theo Trung tá Nguyễn Văn Ngôn – Phó trưởng Phòng Cảnh sát đường thủy, Công an TP Cần thơ, lỗi vi phạm chủ yếu là chở quá tải, phương tiện không đăng ký, đăng kiểm; người lái không chứng chỉ chuyên môn… Đối với du thuyền, nhà hàng nổi, năm 2011 qua kiểm tra 19 phương tiện, cơ quan chức năng đã lập biên bản 5 phương tiện có phòng nghỉ qua đêm hoạt động trên tuyến sông Hậu, trong đó có 2 phương tiện chở từ Tiền Giang. Các du thuyền này mắc lỗi không giấy phép kinh doanh, không đăng ký dịch vụ cho khách nghỉ qua đêm (lưu trú ngắn hạn) và không trang bị dụng cụ cứu sinh...
Hiện tỉnh Cà Mau có khá nhiều phương tiện chưa đăng ký, đăng kiểm nhưng vẫn hoạt động công khai, phổ biến nhất là những loại phương tiện nhỏ có công suất máy từ 5-15 CV. Theo Trung tâm Đăng kiểm thủy nội địa Sở GTVT Cà Mau, tính từ năm 2007 đến nay, cơ quan đăng kiểm thực hiện việc kiểm tra được gần 40.000 phương tiện trên tổng số gần 95.000 phương tiện đang hoạt động, bình quân chỉ đạt khoảng 40%.
Đáng ngại là rất nhiều phương tiện tự phát, thiếu an toàn ở Cà Mau, An Giang, Hậu Giang, Cần Thơ hàng ngày vẫn vô tư đưa rước học sinh. Từ thực tế trên cho thấy, ý thức người dân khi tham gia lưu thông còn chủ quan và khâu quản lý ở nhiều địa phương lỏng lẻo. Vì vậy đường thủy nội địa ở ĐBSCL vẫn là những điểm nóng thường xuyên xảy ra tai nạn chết người. Giải quyết vấn nạn này, đòi hỏi phải có sự chung tay của cả xã hội, trong đó chủ phương tiện đóng vai trò hết sức quan trọng.
| Theo Chi cục đường sông phía Nam (Cục Đường sông Việt Nam), hiện có trên 1.500 bến đò đưa khách ngang sông ở khắp các tỉnh ĐBSCL, nhưng có đến 73% phương tiện hoạt động không phép. Mỗi ngày đưa đón hàng trăm ngàn lượt khách sang sông, nhưng thống kê cho thấy khoảng 80% bến đò không có phao cứu sinh; 50% số người điều khiển phương tiện không có bằng cấp hoặc chứng chỉ chuyên môn. Tại Cần Thơ có 65.991 phương tiện giao thông thủy, nhưng hiện chỉ có 6.360 phương tiện có đăng kí đăng kiểm; tại Cà Mau hơn 100.000 người điều khiển phương tiện thủy nhưng có tới 80% trong số đó chưa được đào tạo nghề lái tàu thuyền; Vĩnh Long có 10% trong tổng số 23.000 phương tiện thủy có bằng cấp chuyên môn… |