Khi chúng tôi có mặt phía dưới chân núi Nghệ chứng kiến nhiều cảnh khai thác vàng ở đây cũng không kém phần rầm rộ. Hàng chục người khai thác vàng trái phép xuất hiện ở các miệng hầm trên lưng chừng núi.
Tại đây đã hình thành con đường mòn dựng đứng theo vách núi do dân khai thác vàng tạo ra. Nhiều rãnh sâu dùng để chuyển các bao đựng quặng vàng trên đỉnh xuống phía chân núi cũng được hình thành. Phải vất vả lắm chúng tôi mới leo lên được điểm khai thác vàng. Nhưng khi đến nơi thì những phu vàng đã "biến" mất dạng, để lại những hang hố nham nhở.
Anh Nguyễn Văn Trung, Phó Công an xã Lộc An cho hay, bọn chúng tưởng lực lượng chức năng tổ chức truy quét nên đã bỏ trốn vào các hầm sâu phía trên đỉnh. Tại điểm lưng chừng núi Nghệ xuất hiện hàng chục hầm hố do người khai thác vàng đào bới, với độ sâu 20-30m vào trong lòng núi. Những dấu vết do "vàng tặc" để lại còn mới tinh, và cả dụng cụ khai thác vàng xô chậu và dây thừng...
Tôi cùng anh Trung chui thử vào một hầm xuyên ngang giữa lòng núi, con hầm dẫn vào sâu chừng 30m thì có điểm ngoặt đi sâu xuống bên dưới. Do không đảm bảo an toàn nên chúng tôi đành phải quay ra. Khi chúng tôi vừa rời miệng hầm thì 4 phu đào vàng xuất hiện phía trên đỉnh núi vẫy tay chào.
Hầm khai thác vàng trái phép ở núi Nghệ xã Lộc An, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế.
Anh Trung cho hay, những phu vàng ở đây thường đào sâu vào trong lòng núi, sau đó lấy mẫu về đãi thử nếu có họ tiếp tục khai thác quặng, cho vào bao gùi về chân núi rồi dùng xe máy chở về các khe suối dùng máy xay để đãi. Bình quân một máy xay đãi vàng khoảng 30-40 triệu đồng nên rất nhiều người đầu tư để khai thác vàng trái phép. Họ thường tổ chức xay đãi vào ban đêm tại các địa điểm hẻo lánh nên lực lượng chức năng rất khó phát hiện.
Quy trình đào đãi vàng trái phép ở đây rất phức tạp, từ địa điểm khai thác đến nơi đãi vàng xa hàng kilômét nhưng vàng tặc vẫn tồn tại không dứt. Theo UBND xã Lộc An, các mỏ vàng ở núi Nghệ và núi Bông được phát hiện từ lâu. Tuy nhiên khoảng năm 2004 trở lại đây, khi nhiều phu vàng ở Thái Nguyên vào đây khai thác và tin đồn có nhiều người trúng lớn mới rộ lên và tồn tại đến nay.
Ông Nguyễn Em, Chủ tịch UBND xã Lộc An cho biết, những ngày gần đây, nhiều người khai thác vàng đổ dồn về phía xã Lộc An khai thác trái phép. Nguyên nhân là bãi vàng trái phép ở xã Lộc Sơn (xã nằm bên cạnh bị lực lượng chức năng ngăn chặn, cấm khai thác).
Mới đây, vào ngày 17/6 sau khi nhận được tin báo có tình trạng đào đãi vàng ở thung lũng Cồn Lèng, UBND xã đã tổ chức lực lượng phối hợp với cán bộ quản lý rừng lực lượng kiểm lâm huyện, Lâm trường Phú Lộc truy quét. Khi lực lượng truy quét đến nơi thì những người khai thác vàng bỏ chạy để lại hai máy xay đãi vàng ở hai địa điểm khác nhau tại khu vực này. Điều đáng nói là các đối tượng đào đãi vàng trái phép rất tinh xảo, chúng đào các hầm chứa chất thải khi xay và lọc vàng để tránh cơ quan chức năng phát hiện.
Trước đó, lực lượng chức năng cũng đã nhiều lần tổ chức các đợt truy quét tại khu vực sau lưng núi Nghệ, khu vực khe Nước tịch thu được 1 máy nổ, một cối xay dùng để xay đá đãi vàng; phá hủy tại rừng một máy nổ và một máy xay đãi vàng khác.
Theo ông Nguyễn Em, tình hình khai thác vàng trên địa bàn xã Lộc An tuy không rầm rộ như ở Lộc Sơn nhưng nó "âm ỉ" tồn tại trở thành vấn đề khá nan giải. Chính quyền xã đã nhiều lần tổ chức tuần tra truy quét, đẩy đuổi những người khai thác vàng trái phép trong khu vực, nhưng do lực lượng mỏng, hơn nữa những người khai thác vàng trái phép trú ẩn trong rừng và làm vào ban đêm nên rất khó phát hiện. Đặc biệt, tại khu vực núi Nghệ, núi Bông (nằm giữa hai xã Lộc An và Lộc Sơn) địa hình khá hiểm trở rất khó tổ chức lực lượng truy quét đẩy đuổi. Mỗi lần lực lượng chức năng tổ chức truy quét là trốn vào rừng, cán bộ quay lưng họ lại khai thác.
