Nghị định 168 lẽ ra phải ra đời sớm hơn

Kẹt xe và tai nạn giao thông là hệ quả tất yếu của cuộc sống đô thị hóa. Xã hội phát triển, dân số gia tăng gắn liền phương tiện di chuyển cá nhân dẫn đến kẹt xe và tai nạn. Nước nào cũng kẹt xe, tùy mật độ dân số và tỉ lệ đường giao thông. Nước nào cũng có tai nạn giao thông. Có giao thông là có tai nạn. Hàng hóa dù hoàn hảo đến mấy vẫn có sai sót.

Không thể giải quyết hoàn toàn kẹt xe và tai nạn giao thông. Chỉ có thể GIẢM kẹt xe và HẠN CHẾ tai nạn giao thông. Hơn tháng nay, Nghị định (NĐ) 168 trở thành đề tài bàn luận, mổ xẻ muốn sập sàn mạng xã hội. Với không ít người, nhìn đâu cũng thấy tiêu cực, thấy việc gì cũng nghi ngờ. Lâu nay cứ tưởng, chỉ người quản lý mới hay đổ tội.

1000034380-1735702636295.jpg

Nhiều người cho rằng NĐ 168 là căn nguyên của tình trạng gia tăng kẹt xe ở TP Hồ Chí Minh và Hà Nội với nhiều suy diễn tiêu cực. Có người cực đoan đề nghị chính phủ bãi bỏ luôn. Tôi đã dành một buổi đọc toàn văn NĐ 168 (93 trang; 56.615 từ). Đọc xong là hoảng, dù chưa nắm hết nội dung. Không phải vì mức phạt choáng mà vì nhiều việc lâu nay mình không biết, cứ vô tư vi phạm.

Trước đây, nhiều khách nước ngoài đến Việt Nam kết luận “Giao thông Việt Nam hỗn loạn, không có luật lệ gì cả”. Thật ra, có đủ luật nhưng không ai thực hiện. Các nước kẹt xe trật tự, trước sau cũng thông đường. Việt Nam ngược lại. Kẹt xe vì ai cũng muốn lấn đường, không ai nhường ai. Hậu quả là kẹt cứng, “tiến thoái lưỡng nan”, không biết lúc nào thoát kẹt.

Nguyên nhân kẹt xe lẫn tai nạn đều do không tôn trọng luật giao thông. Trách nhiệm từ cả hai phía. Quản lý lỏng lẻo, bất cập, thiếu gương mẫu. Người dân, bao gồm cả cán bộ nhà nước lờn luật, tùy tiện, hầu như không có văn hóa giao thông. Hai bên đổ vấy cho nhau và cứ tưởng vô phương giải quyết. Đùng một phát, NĐ 168 ban hành, hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2025, kết quả ngỡ ngàng.

Giao thông đô thị bỗng dưng nền nếp, trật tự. Hầu như không thấy chen lấn leo và giành lề ẩu tả, vượt đèn đỏ nguy hiểm, các ngã tư hỗn loạn giành nhau từng centimet để tất cả cùng kẹt. Nhà tôi ngay ngã tư Nguyễn Hữu Thọ - Nguyễn Thị Thập (quận 7), từ ngày có NĐ 168 chưa hề kẹt xe, dù trước đó mỗi ngày vài lần kẹt đến ám ảnh.

Lắm người kêu mức phạt cao quá? Đâu ai bắt mình đóng phạt nếu không vi phạm? Phạt nặng nhưng vẫn có người chưa sợ. Rải rác vẫn còn leo lề, ngược chiều, vượt đèn đỏ… Có người bảo cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ. Hạ tầng bảo vì chưa có luật định, như chuyện con gà và quả trứng. Các nước đều làm như vậy. Ý thức chỉ được hình thành khi luật định nghiêm khắc, mọi người sợ pháp luật, không dám vi phạm. Từ ngày có NĐ 168, tôi điều chỉnh hành vi và ngộ ra mình đàng hoàng hơn khi tham gia giao thông Nếu chưa đồng tình thì hiến kế, góp ý xem, cách nào hay hơn? Tôi tin chắc không ai, kể cả những người đang phê phán, đồng tình việc trở lại giao thông đô thị như trước ngày 1/1/2025? Cuộc sống luôn có hai mặt. Luật định cũng vậy nên mới có chuyện lách luật. NĐ 168 vẫn còn những nội dung cần được tiếp tục điều chỉnh cho sát thực tiễn. Xin phép đề xuất mấy biện pháp cấp bách.

1/ Cho phép rẽ phải tại các ngã tư. Nơi nào cấm thì dùng bảng hiệu (vừa tiết kiệm vừa không sợ trục trặc lập trình). Kẻ vạch lối rẽ phải. Bổ sung lỗi phạt không nhường đường rẽ phải. Qui đinh tốc độ khi qua các ngã tư, ngã ba và luôn nhường đường cho người đi bộ. Bỏ qui đinh đi bộ qua đường phải vẫy tay.

2/ Trả lại vỉa hè thông thoáng, khuyến khích người dân đi bộ (tới bến xe buýt, tới chỗ làm, chỗ chơi vài ba km) để rèn luyện sức khỏe. NĐ 168 qui định người đi bộ phải đúng luật giao thông. Khuyến khích đi xe đạp. Nếu lề thoáng, khi kẹt xe, xe đạp và gắn máy có thể dắt bộ lên lề.

3/ Cấm các loại xe dừng dưới lòng đường mua hàng. Cấm xe ô tô đậu dưới lòng đường. Chỉ cho phép dừng đậu trong thời gian nhất định (không quá 30 phút) theo khung giờ qui định. Nếu kẹt xe một chiều, có thể cho xe gắn máy qua bớt chiều ngược lại theo sự điều tiết của CSGT và hạn chế tốc độ. Thời lượng đèn giao thông tại các giao lộ cần được tính toán hợp lý hơn.

4/ Mở đợt tuyên truyền tập trung về NĐ 168 và Luật Giao thông Đường bộ đến tất cả những người tham gia giao thông. Hiểu và nhớ Luật mới thực hiện đúng được. Tiền nộp vào kho bạc nhà nước là tài sản quốc gia. Không thể trích thưởng theo tỉ lệ. Nếu cần, tăng lương hoặc dành ngân sách “Dưỡng Liêm”. Càng không thể trích hoa hồng cho người cung cấp thông tin. Chỉ có thể khen thưởng theo luật Thi đua Khen thưởng.

5/ Về lâu dài, phải có qui hoạch lượng xe ra vào thành phố, khống chế lượng xe taxi, grabcar, grabbike theo nhu cầu thực tế. Tổ chức lệch giờ làm việc hành chánh, giờ học, giờ sản xuất, vui chơi; song song với việc giãn dân và mở rộng đường tầng, đường hầm; phát triển giao thông công cộng.

Hòa nhập vào thế giới phẳng, Việt Nam đi sau, có nhiều kinh nghiệm và bài học từ các nước phát triển. Luật Giao thông do ngành giao thông soạn thảo, trình cấp thẩm quyền thông qua. CSGT chỉ là người giám sát và thực thi việc người dân chấp hành.

“Vạn sự khởi đầu nan”, nhất là việc thay đổi triệt để thói quen giao thông tùy tiện. Khi luật giao thông được tôn trọng, tai nạn sẽ giảm thiểu tối đa. Việc này ai cũng có thể tham gia góp phần. Đó là trách nhiệm và nghĩa vụ của mọi công dân.

NĐ 168 đáng lẽ phải ra sớm hơn.

Nguyễn Văn Mỹ

Các tin khác

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (5-8/10/2026) đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền; công tác cán bộ; kiểm tra, giám sát; đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh; trọng dụng nhân tài và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng điều đáng suy ngẫm nhất của Hội nghị có lẽ không nằm ở số lượng văn kiện, mà ở một câu hỏi được đặt ra ngay trong phiên khai mạc.

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Hai mươi năm sau Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân, câu hỏi đặt ra đã khác. Không còn là đảng viên có được làm kinh tế tư nhân hay không mà là làm thế nào để trí tuệ, vốn liếng, kinh nghiệm quản trị và tinh thần tiên phong của đội ngũ ấy trở thành một nguồn lực thực sự cho phát triển.

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư luận xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, liên quan tới việc giám sát “khách hàng VIP”.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...