Người dân mua sữa giá cao trong thế "cực chẳng đã"
Tại một vài cửa hàng kinh doanh sữa trên phố Hàng Buồm, hiện giá sữa Dumex Mama Gold Step 800g tăng từ 212.000 đồng lên 233.000 đồng/hộp, Dugro Gold 3 loại 1,5kg tăng từ 454.000 đồng lên 499.000 đồng/hộp... Giới kinh doanh sữa nhận định giá mặt hàng này sẽ còn tiếp tục tăng cao trong thời gian tới. Thông thường, chỉ cần vài hãng tăng giá bán thì ngay sau đó, các hãng khác sẽ tăng giá theo.
Đúng như nhận định, không lâu sau, Công ty TNHH Nam Dương, nhà phân phối sản phẩm sữa XO (Hàn Quốc) cũng đã quyết định từ ngày 1-8, sẽ áp dụng giá bán mới cho 14 sản phẩm sữa, với mức tăng từ 2,5-5%. Như vậy, tới đây giá sữa bột XO Mom 400g sẽ được bán với giá là 171.000 đồng/hộp, sữa bột XO1 loại 400g có giá 183.000 đồng… tăng khoảng 5%. Sữa bột XO2 800g giá mới là 342.000 đồng, sữa bột XO3 800g giá 369.000 đồng (tăng 3%)…
Không chỉ có sữa bột tăng giá, sữa nước cũng được điều chỉnh tăng. Sữa nước Cô gái Hà Lan của Công ty Friesland Campina Việt Nam trước đây giá nhập vào chỉ là 204.000 đồng/thùng 48 hộp (180ml/hộp) thì nay đã tăng lên 216.000 đồng/thùng, một người bán hàng tại Cầu Giấy cho biết.
Theo số liệu từ Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), trong tháng 1-2010, giá sữa của Abbott, Mead Johnson, Friesland Campina Việt Nam... đã tăng 7 - 9% so với giá bán trong tháng 12-2009. Đến tháng 2-2010, giá nhiều mặt hàng sữa nước, sữa bột, sữa chua của Vinamilk bán lẻ trên thị trường đã tăng thêm khoảng 8%. Sang tháng 3, Dumex, Meiji, Milex... cũng điều chỉnh giá cho một số sản phẩm với mức tăng 8 - 10%.
Sau đợt tăng giá mới này, nhiều sản phẩm sữa trên thị trường đã có mức tăng tới gần 20%. Song tính đến thời điểm tăng giá gần đây nhất thì, chỉ còn 2 hãng sữa lớn là Vinamilk và Nutifood vẫn giữ giá cũ. Cứ mỗi lần giá tăng, người dân lại ngơ ngác không hiểu tăng vì sao, và tăng thế có hợp lý hay không. Dù viện lý do chi phí đầu vào tăng, kéo theo việc doanh nghiệp "cực chẳng đã" mới phải tăng giá, nhưng họ chưa bao giờ đưa ra một bài toán cụ thể, rõ ràng để chứng minh mức tăng là đúng. Nhiều khách hàng cảm thấy mình bị móc túi một cách vô lý, nhưng vì sữa là mặt hàng thiết yếu, nên họ buộc phải chấp nhận.
Giá sữa tăng với lý do chưa thuyết phục, nhiều khách hàng bức xúc.
Nên công bố danh sách sữa có cùng chất lượng, giá thành rẻ để người dân lựa chọn
Lý giải về hiện tượng trên, một chuyên gia trong ngành kinh doanh sữa cho biết: Một trong những lý do các hãng sữa ngoại hay đưa ra để lòe khách hàng, cũng như biện minh cho việc tăng giá: ấy là cái "công thức sữa" bí mật mà họ "phải bỏ ra hàng trăm triệu USD để nghiên cứu".
Thực chất, sữa chẳng có công thức nào hết, bản thân nó đã quá tốt rồi, và thực ra "công thức sữa" chỉ là một công cụ của marketing. Tuy nhiên, vấn đề hiện nay là chúng ta không thể có được bài toán cụ thể chi phí sản xuất ra một hộp sữa (nhất là của các công ty sữa ngoại) là bao nhiêu, và lợi nhuận họ kiếm được trên từng hộp sữa là bao nhiêu để mà có thể điều chỉnh. Trong khi đó, sữa bột ngoại vẫn chiếm đến 50% thị phần.
Theo ông Vũ Đình Ánh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu giá cả thị trường (Bộ Tài chính): Để xảy ra hiện tượng tăng giá bất thường của mặt hàng sữa này, là do quy định về điều kiện áp dụng biện pháp bình ổn giá hiện còn nhiều sơ hở, nên một số doanh nghiệp có thể lách được và tiếp tục tăng giá sữa...
Trên thực tế, mỗi mặt hàng thiết yếu có đặc điểm riêng biệt, thì cần phải có cách bình ổn khác nhau, chứ không thể gom tất cả vào rồi áp dụng biện pháp giống nhau. Khi chưa thể điều tiết thị trường thì khó kiểm soát là điều đương nhiên.
Ông Ánh cho rằng: Để kiểm soát được giá sữa tại thị trường trong nước thì sau khi nhập khẩu, ngoài việc hải quan phải xác định giá nhập vào để tính thuế, cơ quan thuế xem xét chi phí hợp lý, kiểm tra hóa đơn bán hàng, lực lượng Quản lý thị trường cần đẩy mạnh việc kiểm tra việc bán hàng có đúng giá niêm yết không.
PGS. TS Ngô Trí Long - nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cũng cho rằng: Mình phải tìm cách để nắm bắt được các chi phí của các nhà sản xuất, nhà nhập khẩu sữa ngoại để thu thuế cho hợp lý. Nếu họ tăng giá của người dân, lãi cao thì rõ ràng họ cũng phải có nghĩa vụ đóng góp nhiều hơn. Trong lúc mình vẫn chưa quản lý được vấn đề giá, tôi cho rằng nên thông tin đến người dân những loại sữa có cùng chất lượng mà giá thành rẻ hơn để họ lựa chọn
