Gần 300 bệnh nhân ung thư đã được các thầy thuốc của Bệnh viện K, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, các chuyên gia dinh dưỡng, tư vấn, giúp họ kéo dài sự sống.
TS. Từ Ngữ, Tổng Thư ký Hội Dinh dưỡng Việt
Theo Ths. Minh Hương, Trưởng khoa Dinh dưỡng (Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội), hơn 50% bệnh nhân khi phát hiện ung thư đã rơi vào tình trạng chán ăn, nên không đủ sức khỏe để điều trị. Khi biết bị ung thư, hầu hết bệnh nhân rơi vào tâm lý căng thẳng, chán nản, khiến bệnh trầm trọng hơn. Bên cạnh đó, các phương pháp phẫu trị, xạ trị và hóa trị cũng gây rối loạn về dinh dưỡng, khiến 50 – 90% bệnh nhân bị sụt cân, hơn 90% bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối bị suy kiệt. Càng sụt cân, người bệnh càng mệt mỏi, chán ăn, tăng nguy cơ tiến triển bệnh, làm suy yếu đáp ứng miễn dịch và có nguy cơ nhiễm trùng cao.
Có vai trò quan trọng như vậy, song ở Việt Nam, tình trạng quá tải khiến bác sĩ không có thời gian tư vấn cho bệnh nhân, nên vai trò của dinh dưỡng trong điều trị ung thư chưa được quan tâm đúng mức. Vì thế, đa số bệnh nhân tự tư vấn lẫn nhau, và nhiều khi không đúng: nhiều người quan niệm không ăn để bỏ đói khối u; chỉ bồi dưỡng khi điều trị xạ, truyền hóa chất. Có người lại ăn quá nhiều, dẫn đến suýt bị tiểu đường. Ths. Minh Hương ví dụ: có bệnh nhân ung thư không được săn sóc đúng đã bị tử vong, dù khối u đã tan gần hết. Số bệnh nhân ung thư chết không phải vì khối u mà vì các vấn đề liên quan do không đủ sức khỏe chống đỡ trước sự tấn công của vi khuẩn, chiếm tới 20%.
Vì thế, việc hướng dẫn dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư có ý nghĩa đặc biệt, khi mà cả thuốc và dinh dưỡng đều có tác dụng cực kỳ quan trọng với họ. Ths. Minh Hương chỉ rõ: Người bệnh cần phải được can thiệp dinh dưỡng sớm từ đầu; cung cấp đầy đủ dưỡng chất (giàu đạm, cao năng lượng, ít béo, khoáng chất vitamin) + EPA (Axit Omega3) tốt cho điều trị ung thư; thực phẩm dành cho người bệnh phải dễ thấy, dễ lấy, dễ chế biến và bệnh nhân phải vận động để nâng cao thể trạng, tạo sự ngon miệng khi ăn uống. Có đủ dinh dưỡng, người bệnh sẽ có thể trạng tốt, đáp ứng việc điều trị, từ đó nâng cao khả năng chữa lành bệnh, kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng sống.
BS Đoàn Lực, Trưởng Khoa Chống đau, Bệnh viện K gọi “chứng chán ăn là hung thủ thầm lặng với bệnh nhân ung thư” và nhấn mạnh: giải quyết vấn đề dinh dưỡng bằng chính liệu pháp dinh dưỡng đặc hiệu, là phương cách tốt nhất. Thức ăn của người bệnh nên tập trung vào tiêu chuẩn vàng: giàu đạm, cao năng lượng và nên được bổ sung EPA” (acid béo omega 3, có tác dụng đặc hiệu chống lại chứng chán ăn và suy kiệt.) Ăn với gia đình và bạn bè, thức ăn mùi thơm, trình bày đẹp, để kích thích sự muốn ăn.
Nhiều bệnh nhân gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm tại chương trình đã chứng minh: nhờ chế độ dinh dưỡng tốt, sự tự tin, lạc quan và vận động thường xuyên, họ đã chiến thắng bệnh tật, kéo dài cuộc sống. Nhìn gương mặt luôn tươi cười, làn da hồng hào của chị Nguyễn Thị Thành (Long Biên, Hà Nội), không ai nghĩ chị đã có 9 năm chống chọi với bệnh ung thư vú và vẫn đi làm bình thường, khiến nhiều người trong cơ quan không hề biết chị bị bệnh. “Bí quyết” kéo dài cuộc sống của người phụ nữ 54 tuổi này thật giản dị: Tôi luôn lạc quan, không nghĩ tới bệnh tật, thường xuyên tập luyện để nâng cao sức khỏe và đặc biệt là có chế độ ăn phù hợp với bệnh trạng: ăn nhiều hoa quả tươi như cà rốt, cam, và tuyệt đối không ăn dưa, cà muối, các loại thịt có màu đỏ.
Anh nông dân Nguyễn Văn Thường (46 tuổi, ở Đông Mai, Yên Thường, Quảng Ninh) cũng chia sẻ kinh nghiệm sau 6 năm “chung sống” với bệnh tật: Duy trì chế độ ăn thường xuyên có sữa, hoa quả, thịt, cá, rau và tập luyện đều đặn, nên sau khi phẫu thuật anh đã trở lại với cuộc sống lao động bình thường.
Yếu tố đầu tiên để chiến thắng ung thư, người bệnh phải vượt qua chứng chán ăn mới đủ sức khỏe để theo đến cùng phác đồ điều trị và rút ngắn thời gian nằm viện, là điều các chuyên gia nhấn mạnh
