Đồng hành với họ thời điểm này có một lực lượng “hậu thuẫn” quan trọng là những chương trình tư vấn tuyển sinh được tổ chức ở nhiều khu vực trong cả nước. Có cả những mô hình tổ chức tư vấn mới lạ rất được hoan nghênh vừa qua tại TP Hồ Chí Minh như: “Cùng con nhà nông lựa chọn ngành, nghề” với sự góp mặt của các chuyên gia giáo dục và lãnh đạo Trung ương Hội Nông dân. Riêng ở những vùng sâu, vùng xa như rừng U Minh, Cà Mau, vùng Tánh Linh -Bình Thuận,… thông tin tuyển sinh thực sự được đón nhận như những món ăn “đặc sản” hiếm có.
Băn khoăn không biết “kết duyên” ngành nào?
TS. Nguyễn Đức Nghĩa, Phó Giám đốc Đại học Quốc Gia TP Hồ Chí Minh chia sẻ trong buổi tư vấn tại Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong TP Hồ Chí Minh cho biết: Khác với mọi năm, với một số thay đổi trong công tác tuyển sinh 2013 nên thí sinh năm nay đều rất dè dặt, chưa vội nộp hồ sơ ĐKDT ngay dù ngày bắt đầu thu là 11/3. Trong một rừng thông tin từ hệ thống Bộ GD&ĐT, từ các trường đào tạo khiến HS thành phố có nơi có lúc lại rơi vào tình trạng bối rối. Vì có khi cùng một ngành nhưng điểm chuẩn trúng từ năm trước, học phí khi đậu… lại rất khác nhau. “Điều này xảy ra vì phụ thuộc vào quan niệm của phụ huynh, thí sinh về trường đó. Không ít thí sinh vẫn còn băn khoăn chưa biết chọn ngành, nghề nào và thậm chí có thí sinh nhắm mắt làm đại hồ sơ ĐKDT chỉ dựa vào những thông tin như ngành đang “hot”, mà quên mất năng lực, sở thích và tố chất có thích ứng không”.
Trong khi đó vẫn còn nhiều HS lao vào những nghề mà các em cho là “hot” hiện nay như báo chí, kinh tế, tài chính maketing… còn những ngành xã hội nhất là sư phạm thì lèo tèo vài chục hồ sơ đăng ký. Em T.Q.T, HS Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa muốn trở thành một nhân viên PR. Em ôm giấc mộng này với mong muốn có thể đứng sau các sự kiện “đình đám” gắn liền với thương hiệu bản thân. Nhưng những vấn đề vô cùng quan trọng em lại bỏ qua như: nghề PR đòi hỏi trước hết phải có năng khiếu nghề và không hề nhàn hạ như em lầm tưởng. Một nghề đòi hỏi nhiều tố chất và năng khiếu. Ra đời sống được với nghề PR hay không với sở trường và năng lực của mình đã chưa được T tìm hiểu mà em lại cho rằng: “Không hề gì, ngành “hot” nào mà chả vậy!”.
TS. Lưu Đức Tiến, Phó Phòng giáo dục chuyên nghiệp & đại học - Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh cho rằng: Không ít em cứ thấy ngành, nghề nào có chữ “công nghệ” thì đổ xô đi thi. Đây chính là nguyên nhân khiến có tới 80% hồ sơ dự thi ĐH-CĐ những năm gần đây là khối ngành kinh tế, y dược, ngân hàng, còn các khối ngành khác chỉ chiếm khoảng 15-20%.
“Đặc sản” mùa tuyển sinh vùng sâu, vùng xa
Ông Nguyễn Quốc Cường, chuyên viên phòng tuyển sinh CQĐD Bộ GD&ĐT tại TP Hồ Chí Minh cho rằng, không nên chọn ngành theo kiểu “nghe ngóng” là ngành hot, vì trong vài năm nữa thay đổi thì sao? Và đam mê không chưa đủ. HS nên vào website của trường tìm hiểu ngành đó học những môn gì, từ đó thể nghiệm bản thân có phù hợp không. Ngành Du lịch đang được coi là “hot” nhưng đòi hỏi đi lại nhiều, không chỉ có du lịch nội địa, mà cả nước ngoài nên cần có vốn am hiểu văn hóa, lịch sử trong và ngoài nước, thậm chí đơn giản nhất là có bị say tàu say xe không? Có nói chuyện được trước đám đông hay không? Chưa kể, điều kiện kinh tế của gia đình đáp ứng được không vì cùng đào tạo một ngành nhưng ở mỗi trường có mức học phí khác nhau. Ví như ĐH quốc tế Sài Gòn chương trình giảng dạy tiếng Việt khoảng 4,1 tới 4,7 triệu/tháng. Dạy bằng tiếng Anh là 10 tới hơn 11 triệu/tháng, tức một năm hơn 100 triệu. Còn ĐH quốc tế trong khối ĐH quốc gia, hệ đào tạo tương đương chỉ khoảng 6 – 7 triệu/tháng.
Bàn về chuyện HS chọn ngành nghề theo xu hướng “hot” về nhân lực lao động, trên góc độ chuyên gia nhân lực, ông Trần Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhân lực và trung tâm lao động (DBNL&TTLĐ) TP Hồ Chí Minh nói: Cần phải đề cập tới khía cạnh 5-10 năm nữa khi ra trường ngành đó có còn phù hợp và cần nhân lực hay không. Hiện nay TP Hồ Chí Minh có trung tâm dự báo, các em nên quan tâm theo dõi.
ThS. Nguyễn Anh Đức, Trưởng phòng Công tác HS-SV trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh khẳng định: hàng năm khoảng 1 triệu học sinh tham gia tuyển sinh ĐH-CĐ, nhưng theo chỉ tiêu, 30% số này được thỏa mãn nguyện vọng. Còn lại 70% thí sinh về đâu. Trong khi đó các trường trung cấp, trường nghề vẫn rộng thênh thang. Theo cơ cấu lao động trong những năm qua thì chỉ có 10-20% cần nhu cầu trình độ ĐH, 20% trình độ CĐ, còn lại là nhu cầu về lao động có kỹ năng nghề nhưng đào tạo lại không đáp ứng được. Vì vậy, mỗi thí sinh trước khi đặt bút chọn nghề cho mình cần thận trọng hay nói cách khác hãy là một “tỉnh táo viên” để đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi
