Tuyển sinh đại học năm 2021: Chọn ngành nghề trước khi chọn trường?

Chỉ còn ít tuần nữa là thí sinh bắt đầu đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng năm 2021. Đứng trước lựa chọn quan trọng này, có rất nhiều câu hỏi, nhiều băn khoăn được đặt ra. Và một trong những phân vân lớn nhất của nhiều học sinh lớp 12 tại thời điểm này là nên chọn ngành, chọn nghề trước hay chọn trường đại học trước?

Là người nhiều năm gắn bó với công tác tuyển sinh, TS. Ngô Minh Hải, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Gia Định đã đưa ra gợi ý về 3 bước chọn ngành, hướng nghề. Bước đầu tiên là thí sinh phải hiểu rõ chính mình bởi mỗi một ngành, nghề đều có những yêu cầu đặc thù về năng khiếu cũng như năng lực khác nhau để thành công. Nếu các em có khả năng ngôn ngữ, thích giao tiếp, các ngành về sư phạm, truyền thông, kinh doanh sẽ là phù hợp. Còn nếu các em yêu thích tính toán, con số, logic thì các ngành liên quan tới tài chính, kiểm toán sẽ là thế mạnh. Bước thứ hai là chọn ngành, chọn lĩnh vực phù hợp.

Ảnh minh hoạ: Lựa chọn ngành nghề phù hợp sẽ giúp học sinh phát huy tốt sở trường của mình.
Ảnh minh hoạ: Lựa chọn ngành nghề phù hợp sẽ giúp học sinh phát huy tốt sở trường của mình.

Theo TS Ngô Minh Hải, về nguyên tắc, học rộng thì bớt sâu, học sâu thì bớt tổng quát. Tuy nhiên, các trường đại học ở Việt Nam hiện nay chưa truyền thông rõ về hệ thống phân loại ngành nghề hoặc phân loại còn cứng nhắc, thiếu linh hoạt dẫn tới khó hiểu cho thí sinh và phụ huynh. Do vậy, trước khi chọn ngành, học sinh cần phân biệt được giữa ngành chính (ngành được ghi trên văn bằng tốt nghiệp) và ngành nhỏ, ngành phụ. Trong đó, ngành chính thường tổng quát, phạm vi kiến thức rộng, cơ hội việc làm cũng sẽ rộng mở hơn, còn ngành nhỏ, ngành phụ sẽ chuyên sâu hơn nhưng cơ hội việc làm lại bị bó hẹp hơn. Bước thứ ba mới đến chọn trường và đây cũng là bước quan trọng nhất.

Theo kinh nghiệm của TS Ngô Minh Hải, ngoài những thông tin chính thống từ trường, thí sinh còn có thể tham khảo rất nhiều nguồn khác nhau từ cựu sinh viên, doanh nghiệp, chuyên gia, cán bộ công nhân viên cũng như các tổ chức kiểm định độc lập, thậm chí cả các hội nhóm trên mạng xã hội, cộng đồng review trên mạng. Tuy vậy, nguồn thông tin tham khảo cần được phân tích tổng quát thay vì phiến diện từ người thân hoặc các kênh mạng xã hội chưa được kiểm chứng.

Ngoài ra, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Gia Định cũng lưu ý một số “bẫy” mà thí sinh cần tránh khi chọn ngành, chọn trường. Đó là chỉ chăm chăm chạy theo các ngành hot, ngành thời thượng theo xu hướng đám đông mà không căn cứ vào năng lực bản thân cũng như xu thế việc làm sau khi ra trường. “Thí sinh cần hiểu nhất là chính mình và không có câu trả lời nào tốt hơn thực tế và trải nghiệm. Do đó, sau khi xác định được ngành, nghề mà mình có thế mạnh, thí sinh nên cân nhắc thật kỹ để chọn những trường đại học nói được làm được, nói ít làm nhiều, đưa doanh nghiệp đến với sinh viên, tạo cơ hội việc làm và khởi nghiệp ngay từ trên ghế nhà trường”- TS Ngô Minh Hải chia sẻ.

Tại Ngày Hội tư vấn tuyển sinh hướng nghiệp năm 2021 vừa được tổ chức tại Hà Nội, nhiều chuyên gia hướng nghiệp cũng đã khuyên các bạn trẻ nên lựa chọn ngành nghề theo nguyên tắc: Nghề - ngành - trường, tức chọn nghề, chọn ngành trước rồi mới chọn trường sau. Trong đó, muốn có nghề nghiệp hợp lý phải thỏa mãn cả ba đỉnh của tam giác chọn nghề. Đỉnh thứ nhất là đam mê, yêu thích, muốn sống chung cả đời với nghề nghiệp đó. Thứ hai là năng lực, khả năng và thế mạnh của bản thân. Thứ ba là cơ hội nghề nghiệp của ngành mình lựa chọn và nhu cầu thị trường lao động sau 4-5 tới.

PGS.TS Phạm Mạnh Hà-Phó Chủ nhiệm khoa các Khoa học giáo dục, ĐH Giáo dục, ĐHQG Hà Nội nhấn mạnh: Để lựa chọn ngành nghề chính xác, học sinh cần lưu ý phải dựa vào sở thích, sở trường của mình cũng như giá trị mà mình mong muốn. Bởi vì nghề nghiệp sẽ theo mình suốt cả cuộc đời, nếu không phù hợp bản thân sẽ không gắn bó với nó và rất khó có thể cống hiến hết mình. Ngoài ra, khi lựa chọn nghề, thí sinh cần mở rộng diện ngành nghề lựa chọn, lĩnh vực để làm cơ sở chọn ngành và cuối cùng là chọn trường phù hợp trên cơ sở năng lực học tập (điểm thi) mà mình đạt được.

TS Nguyễn Đào Tùng, Phó Giám đốc Học viện Tài chính cũng đưa ra một số lưu ý với thí sinh trong việc chọn nghề. Theo đó, trước đi đăng ký chọn ngành hay chọn trường thí sinh cần hết sức bình tĩnh, tự đặt câu hỏi xem ngành đó có hợp với năng lực, sở trường của mình hay không. Đặc biệt, các em không nên ngộ nhận ngành mới hoặc ngành được dự báo hot thì mới dễ tìm được việc làm sau khi ra trường. Các em cũng không nên chạy theo thị hiếu của đám đông để chọn ngành nghề, hãy cân nhắc để lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực của bản thân, điều kiện kinh tế gia đình và xu hướng việc làm sau khi ra trường.

Huyền Thanh

Các tin khác

Ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường từ những dấu hiệu ban đầu

Ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường từ những dấu hiệu ban đầu

Vụ việc hai học sinh Trường THPT Hướng Hóa, xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị liên quan đến một vụ án ma túy đang được cơ quan Công an điều tra đã khiến nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng. Từ sự việc này, vấn đề đặt ra không chỉ là xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật mà còn là làm thế nào để nhận diện, ngăn chặn từ sớm nguy cơ ma túy tiếp cận học sinh, bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Nhiều ý kiến cho rằng, trường THPT chuyên không đơn thuần là một mô hình trường học có chất lượng đầu vào cao mà còn là môi trường phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài. Vì vậy, mọi thay đổi về quy chế tổ chức và phương án thi vào lớp 10 THPT chuyên cần được cân nhắc trên nhiều phương diện. 

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.