Khai thác than bằng công nghệ hầm lò, giảm dần tới chấm dứt khai thác bằng công nghệ lộ thiên là định hướng chiến lược của Vinacomin. Theo đó, quy hoạch, sản lượng khai thác than hầm lò của Tập đoàn đến năm 2020 sẽ đạt khoảng 40 triệu tấn, tăng xấp xỉ 10 triệu tấn so với năm 2015. Vấn đề đặt ra là, tăng sản lượng gắn liền với cơ cấu lại lực lượng sản xuất, thế nhưng, ngay từ bây giờ, thiếu thợ lò đã, đang và sẽ là bài toán nan giải, đặc biệt là thu hút lao động trẻ mới vào nghề.
Đã từ lâu, việc thu hút lao động trẻ chọn nghề thợ lò đã được Vinacomin chú ý áp dụng nhiều chính sách ưu tiên ngay từ khâu đào tạo tại các trường nghề như miễn toàn bộ học phí, tiền ăn, tiền ở, ra trường có việc làm ngay với mức lương rất cao so với chuẩn bậc 3/7: Từ 9-10 triệu đồng/tháng/người. Mặc dù vậy chỉ tiêu mãi vẫn không hoàn thành, tỷ lệ tuyển dụng lao động năm sau cứ thấp dần so với những năm trước đó. Năm 2012 chỉ đạt 75,1% so với kế hoạch, 6 tháng năm 2013 đạt xấp xỉ 40%. Thậm chí, ngay từ giai đoạn tuyển sinh đào tạo tại các trường nghề, dù được bao toàn bộ phí tổn, kể cả ăn ở nhưng tỷ lệ học sinh ngành hầm mỏ vẫn thi nhau bỏ học giữa chừng.
Năm 2012 chiếm tỷ lệ khoảng 11,6% so với số học sinh đang theo học, tỷ lệ này năm 2011 là 12,87%. Cứ để tái diễn tình trạng này, nguy cơ thiếu nhân lực cho khai thác than hầm lò là rất lớn. Theo Công đoàn ngành Vinacomin, nguyên nhân chính khiến giới trẻ quay lưng với nghề thợ lò là do nhận thức rằng đây là nghề đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, lại ở xa khu đô thị. Những năm gần đây các vụ tai nạn lao động chết người trong ngành Than liên tục xảy ra, bởi các sự cố kỹ thuật trong các mỏ hầm lò. Những thông tin này phản ánh qua các kênh thông tin đại chúng đã khiến cho rất nhiều thanh niên trẻ lo ngại khi phải lựa chọn lĩnh vực nghề nghiệp.
Thạc sỹ Trần Văn Hợp, một trong những chuyên gia hàng đầu của Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam về nghiên cứu lao động ngành mỏ cho biết, giải pháp thu hút lao động nghề hầm lò vẫn phải bắt đầu từ khâu định hướng nghề, đào tạo nghề cho giới trẻ ngay từ giai đoạn họ còn là học sinh phổ thông, lao động trẻ ở khu vực nông thôn nhưng cần đồng bộ hơn, ưu đãi hơn về chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội, chế độ đãi ngộ… Đặc biệt, môi trường lao động tại các mỏ hầm lò cần phải được đầu tư theo hướng cơ giới hóa, giảm dần sức lao động chân tay. Phải đặt mục tiêu an toàn lên hàng đầu trong cả quy trình sản xuất.
Những sự cố kỹ thuật dẫn đến tai nạn lao động gây thương vong tại các mỏ hầm lò trong những năm qua phần lớn là do không kiểm soát được các thông số an toàn, hệ thống cảnh báo mất an toàn không tác dụng hoặc quy trình lao động trong môi trường đặc biệt dưới lòng đất, độ âm so với mặt nước biển quá lớn chưa thực sự tiếp cận với thực tế đang diễn ra. Đây chính là nỗi ám ảnh, lo sợ đối với số đông lớp trẻ ngay từ khi họ chưa biết thế nào là hầm mỏ. Điều đó cho thấy công tác thông tin, tuyên truyền, giới thiệu, mô tả về nghề chưa có hiệu quả, nó cần được nghiên cứu, cải tiến, chọn hướng tiếp cận mới với đối tượng tuyển dụng
