Theo Euro News, sau khi Nga đề xuất phương án tiếp nhận uranium của Iran, Kazakhstan - một đồng minh thân cận của Moskva cũng phát đi đề nghị tương tự. Cụ thể, Kazakhstan tuyên bố sẵn sàng lưu trữ kho uranium làm giàu của Iran nếu Tehran và Washington đạt được một thỏa thuận mới về chương trình hạt nhân.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tìm cách nối lại tiến trình đàm phán sau giai đoạn căng thẳng kéo dài. Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất là số phận của khoảng 440 kg uranium được Iran làm giàu tới mức 60% - ngưỡng được đánh giá là gần cấp độ chế tạo vũ khí hạt nhân. Theo IAEA, nếu tiếp tục được làm giàu lên mức khoảng 90%, lượng vật liệu này có thể đủ để sản xuất khoảng 10 đầu đạn hạt nhân.
Giới phân tích nhận định, đề xuất của Kazakhstan có thể tạo ra một giải pháp trung gian. Quốc gia Trung Á này hiện là nhà sản xuất uranium lớn nhất thế giới và đang vận hành Ngân hàng uranium làm giàu thấp của IAEA tại thành phố Oskemen. Cơ sở này được thành lập nhằm bảo đảm nguồn nhiên liệu hạt nhân dân sự cho các quốc gia thành viên khi nguồn cung thương mại bị gián đoạn.
Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi cho rằng việc Kazakhstan tham gia có thể giúp tăng mức độ tin cậy và giám sát quốc tế đối với bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến kho uranium của Iran. Một số nhà quan sát cũng nhận định Kazakhstan có vị thế phù hợp để đảm nhận vai trò này nhờ kinh nghiệm hợp tác với IAEA và chính sách không phổ biến vũ khí hạt nhân được duy trì nhiều năm qua.
Được biết, hồi tuần trước, ông Trump viết trên Truth Social rằng lượng uranium làm giàu cao của Iran phải được bàn giao cho Mỹ, bị tiêu hủy tại chỗ hoặc được chuyển đến một địa điểm phù hợp khác dưới sự giám sát của cơ quan năng lượng nguyên tử.
Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại Quốc hội Iran Ebrahim Azizi đã bác bỏ ý tưởng chuyển uranium đã làm giàu sang nước thứ ba, khẳng định Tehran sẽ không đưa kho dự trữ của mình ra nước ngoài và chương trình hạt nhân vì hòa bình của Iran là vấn đề không thể đem ra thương lượng.
