Trung Đông: Cục diện mới sau thỏa thuận UAE – Israel

Kể từ khi thành lập vào năm 1948 đến nay, Israel luôn bị thế giới Arab coi là kẻ thù và cô lập trong suốt thời gian dài. Thế giới Arab luôn áp dụng sách lược "nhắm mắt làm ngơ", phủ nhận sự tồn tại của nhà nước Isarel. Tuy nhiên, Israel không những không bị diệt vong mà còn trở thành một cường quốc ở Trung Đông.

Và với thỏa thuận lịch sử UAE - Israel, nước này lại tiến thêm một bước mới quan trọng với việc hình thành một cục diện mới ở khu vực vốn là một trong những điểm phức tạp nhất của thế giới bấy lâu nay.

Việc UAE và Israel bình thường hóa quan hệ có thể dẫn đến một loạt thay đổi về địa chính trị. Một mặt, các nước Vùng Vịnh khác như Saudi Arabia và Bahrain có thể tìm cách thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel và kéo theo các nước Arab khác tiếp xúc với Israel. Là "đồng minh thân thiết" của Saudi Arabia và UAE, Bahrain không chỉ có quan hệ chặt chẽ với Mỹ mà còn duy trì tiếp xúc với Israel trong nhiều năm qua nên việc hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao có thể sẽ được hoàn tất trong tương lai gần.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vui mừng đón nhận thông tin về thỏa thuận lịch sử tại phòng bầu dục trước các đại diện của cả Israel và UAE.
Tổng thống Mỹ Donald Trump vui mừng đón nhận thông tin về thỏa thuận lịch sử tại phòng bầu dục trước các đại diện của cả Israel và UAE.

Mặt khác, UAE và Israel có thể sẽ thúc đẩy hợp tác quân sự một cách chặt chẽ hơn sau thỏa thuận với mục tiêu chính là đối phó với thế lực đang lên của Iran. Đối với Israel, Iran từ lâu đã tuyên bố muốn "xóa sổ" khỏi bản đồ. Iran vẫn thường xuyên hỗ trợ Hezbollah, Lực lượng Huy động nhân dân (PMU) của Iraq và Hamas của Palestine... vốn vẫn là những đối thủ truyền kiếp của Israel. Trước mối đe dọa đến từ Iran, quan hệ UAE - Israel có thể sẽ nhanh chóng ấm lên và phát triển theo hướng liên minh quân sự.

UAE và Saudi Arabia đã thiết lập cơ chế hợp tác tình báo với Israel để chia sẻ thông tin tình báo quân sự nhằm vào Iran. Các nhân viên quân sự của UAE đã bắt đầu tiếp nhận sự huấn luyện của Israel. Một số nhân viên công nghiệp quốc phòng của Israel cũng đã hợp tác với UAE. Sự kiện Bộ trưởng Văn hóa và Thể thao Israel Miri Regev dẫn đội tuyển Judo đến thăm UAE để tham dự giải vô địch Judo Abu Dhabi Grand Slam năm 2018 và đến thăm Nhà thờ Hồi giáo Sheikh Zayed ở Abu Dhabi được giới truyền thông Trung Đông miêu tả là chưa từng có tiền lệ.

Tại nhà thi đấu Judo của UAE, lần đầu tiên họ cho phép kéo quốc kỳ và cử quốc ca của Israel. Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận thế kỷ Palestine - Israel vào đầu năm 2020, đại diện của UAE và Bahrain cũng tham dự, thể hiện sự đồng tình và ủng hộ đối với Israel.

UAE đóng một vai trò quan trọng trong cộng đồng các nước Arab Vùng Vịnh và cũng có ảnh hưởng lớn đối với thế giới Arab. Nhiều quốc gia Arab đã tiếp nhận các khoản tài trợ của UAE để duy trì sự ổn định tài chính. UAE có quan hệ thân thiết với Saudi Arabia, thái tử của hai nước không chỉ tương đồng tuổi tác và quan hệ cá nhân khăng khít mà còn chia sẻ quan niệm địa chính trị chung. Do đó, việc UAE thiết lập quan hệ hòa bình với Israel rất có thể sẽ lôi kéo các nước Arab khác lần lượt thiết lập quan hệ chính thức với nước này, từ đó dẫn đến những thay đổi lớn về địa chính trị ở khu vực Trung Đông.

Việc UAE và Israel đạt được thỏa thuận hòa bình và không thể tách rời vai trò trung gian của Mỹ. Ngay sau khi cuộc điện đàm kết thúc, Tổng thống Trump đã đăng trên Twitter nội dung này. Điều đó cho thấy vai trò và ảnh hưởng đặc biệt của Mỹ đối với khu vực này. Thúc đẩy UAE và Israel thừa nhận lẫn nhau, mở đầu cho một cuộc thay đổi về cục diện có lợi cho nước Mỹ tại Trung Đông sẽ là một thành tích ngoại giao quan trọng của chính quyền đương nhiệm. Và đó là điều ông Trump mong muốn ngay trước cuộc bầu cử.

Cố vấn An ninh quốc gia Israel Meir Ben-Shabbat chạm cùi tay với quan chức UAE trước khi rời Abu Dhabi hôm 1-9.
Cố vấn An ninh quốc gia Israel Meir Ben-Shabbat chạm cùi tay với quan chức UAE trước khi rời Abu Dhabi hôm 1-9.

Đối với Israel, thỏa thuận hoàn bình với UAE cũng là thành tích ngoại giao lớn. Chính phủ liên minh do Thủ tướng Netanyahu đứng đầu không chỉ phải đối phó với những áp lực xã hội như dịch bệnh ở trong nước tái bùng phát và tình hình kinh tế không mấy khởi sắc mà còn phải đối phó với thách thức cạnh tranh đảng phái. Bản thân ông Netanyahu cũng đối diện với các cáo buộc tham nhũng của cơ quan tư pháp, do đó ông rất cần những thành tích ngoại giao để bảo vệ địa vị của mình. Tháng 5-2020, đảng Likud do ông Netanyahu lãnh đạo và Liên minh Xanh - Trắng do ông Benny Ganz lãnh đạo đã đạt được thỏa thuận thành lập nội các luân phiên.

Theo thỏa thuận, ông Netanyahu sẽ chuyển giao chức thủ tướng cho Bộ trưởng Quốc phòng Benny Ganz vào tháng 11-2021. Nhiều khả năng ông Netanyahu sẽ tuyên bố giải tán chính phủ và tổ chức bầu cử sớm trước tháng 11-2021. Do đó, việc ký kết thỏa thuận hòa bình với UAE chắc chắn sẽ là "liều thuốc trợ lực" cho chính quyền ông Netanyahu hiện nay.

Giới phân tích còn cho rằng, việc UAE và Israel đạt được thỏa thuận hòa bình cũng là kết quả tất yếu của cuộc đọ sức địa chính trị ở Trung Đông. Do Thái tử UAE Mohammed bin Zayed Al Nahyan và Quốc vương Saudi Arabia Salman bin Abdulaziz Al Saud đều là thế hệ lãnh đạo chính trị mới trong thế giới Arab, khác với thế hệ ông cha theo đuổi sự thống nhất của thế giới Arab và "Tình anh em Arab".

Thế hệ lãnh đạo mới chú trọng nhiều hơn đến lợi ích quốc gia và đó xem ra cũng sẽ là tất yếu trong tiến trình vận động phát triển của lịch sử.

Vũ Dũng (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.