Trụ sở "Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội" - Cái nôi của Đảng Cộng sản VN

Gần 80 năm trôi đi, khu phố này đã xảy ra nhiều biến cố, dọc theo đường phố, nhiều ngôi nhà đã được người ta phá đi và thay vào đó là những cao ốc. Nhưng riêng căn nhà số 250 phố Văn Minh, quận Đông Sơn, TP Quảng Châu, nơi đặt trụ sở "Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội" thì vẫn vậy.

Đầu xuân 2011, thời khắc đánh dấu một sự kiện chính trị quan trọng trong đời sống xã hội nước ta, đó là Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI. Kể từ ngày thành lập, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân, cùng nhân dân viết nên những trang sử chói lọi, trong đó mỗi kỳ Đại hội là một dấu son trong lịch sử của dân tộc ta. Và trong thời khắc lịch sử ấy, mỗi người Việt Nam lại nhớ đến hình ảnh lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, Người đã lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua bao thác ghềnh, giành thắng lợi này đến thắng lợi khác, đưa nước ta từ một nước nô lệ trở thành một quốc gia có uy tín trên trường quốc tế.

Trụ sở "Thanh niên cách mạng đồng chí Hội".
Trụ sở "Thanh niên cách mạng đồng chí Hội".

Từ việc mở lớp đào tạo cán bộ…

Cách đây ít lâu, trong một chuyến thăm TP Quảng Châu (Trung Quốc), được sự giúp đỡ của Tổng lãnh sự quán Việt Nam , chúng tôi đã đến thăm khu di tích trụ sở Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội. Đây là tổ chức cách mạng tiền thân của Đảng ta, nơi Bác Hồ đã dành thời gian để viết cuốn sách "Đường Kách mệnh" và xuất bản tờ báo "Thanh niên" để làm tài liệu huấn luyện cho nhiều chiến sĩ Cách mạng Việt Nam trong những năm 1925-1926.

Đó là một tòa nhà 3 tầng, nằm trong khu phố cổ ở quận Đông Sơn, TP Quảng Châu. Gần 80 năm trôi đi, khu phố này đã xảy ra nhiều biến cố, dọc theo đường phố, nhiều ngôi nhà đã được người ta phá đi và thay vào đó là những cao ốc. Nhưng riêng căn nhà số 250 phố Văn Minh, quận Đông Sơn, TP Quảng Châu, nơi đặt trụ sở "Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội" thì vẫn vậy. Nó vẫn trường tồn theo năm tháng và được giữ gìn chu đáo. Khi chiếc xe chở đoàn chúng tôi vừa tới, chị Trương Quế Đệ, người được bạn giao nhiệm vụ quản lý khu di tích đã chờ sẵn và ra đón chúng tôi.

Tại cuộc tiếp xúc với chúng tôi, chị kể: Tháng 12/1924, từ Moskva, Bác Hồ trở về TP Quảng Châu (Trung Quốc). Tại đây, hằng ngày, Bác làm việc tại trụ sở quốc tế cộng sản đặt tại TP Quảng Châu. Năm 1925, Bác thành lập tổ chức "Tâm Tâm xã" nhằm thu hút các thanh niên yêu nước Việt Nam . Đây là tổ chức tiền thân của "Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội". Để có nơi mở lớp học, vừa là nơi nghỉ cho các học viên, Bác đã mượn các căn phòng tầng 3 ngôi nhà này để mở nhiều lớp huấn luyện cho các thanh niên yêu nước Việt Nam, vậy mà cả gia đình chủ nhà không một ai biết Bác Hồ và các học viên ngày ấy là những người như thế nào?

Khóa bồi dưỡng những kiến thức về Cách mạng đầu tiên chỉ có 5 học viên và được mở vào năm 1925. Họ đều là những chiến sĩ Cách mạng đến từ Việt Nam bằng con đường bí mật. Trong số đó có đồng chí Phạm Văn Đồng, người mà về sau đã trở thành vị Thủ tướng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau đó lớp 2 tăng lên 15 người; lớp thứ 3 gồm 30 người và cứ tăng dần lên vào các khóa tiếp theo. Những học viên sau khi tốt nghiệp các khóa huấn luyện này đều được tung về Việt Nam để tham gia các phong trào cách mạng ở 3 miền đất nước.

Tại các lớp huấn luyện, Bác Hồ vừa là người soạn bài giảng, vừa trực tiếp đứng trên bục để truyền đạt kiến thức. Thi thoảng Bác còn mời đồng chí Lưu Thiếu Kỳ, đồng chí Hồ Tùng Mậu tham gia giảng bài cho các học viên. Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, ăn ở, học tập và đi lại phải giữ bí mật tuyệt đối, nhưng nội dung các bài giảng đều rất phong phú đề cập đến chủ nghĩa Mác - Lênin; phong trào Cộng sản quốc tế; phong trào giải phóng dân tộc ở các châu lục và Việt Nam… Để có lực lượng nòng cốt cho cách mạng Việt Nam, sau mỗi khóa học, Bác Hồ còn lựa chọn một số học viên gửi đến học tiếp tại trường Hoàng Phố - trường do Tôn Trung Sơn sáng lập.

Nguyễn Ái Quốc giảng bài tại lớp huấn luyện cán bộ Cách mạng Việt Nam tại Quảng Châu, Trung Quốc.
Nguyễn Ái Quốc giảng bài tại lớp huấn luyện cán bộ Cách mạng Việt Nam tại Quảng Châu, Trung Quốc.

Năm 1927, sau cuộc Cách mạng Tân Hợi, ở Quảng Châu đã thành lập Công xã. Một trong số người Việt Nam tham gia cuộc cách mạng đó có đồng chí Phùng Chí Kiên, Nguyễn Sơn (người mà sau này đã mang quân hàm Thiếu tướng, Ủy viên khu Cách mạng TP Quảng Châu).

Năm tháng qua đi, đến năm 1971 trong chuyến thăm TP Quảng Châu, Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Thủ tướng Trung Quốc - Chu Ân Lai khi trở lại căn nhà này đã chính thức xác nhận: Đây là một khu di tích lịch sử cần phải được giữ gìn và tôn tạo. Đến năm 1998, nhân kỷ niệm 108 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ và chính quyền TP Quảng Châu đã đầu tư kinh phí để tu bổ khu di tích. Hằng ngày, ngoài chị Trương Quế Đệ, chính quyền thành phố còn bổ sung người quản lý, bảo vệ các hiện vật trưng bày ở đây. Theo chị Trương Quế Đệ thì vài năm trở lại đây các đoàn khách từ Việt Nam sang thăm khu di tích này ngày một đông.

Điều mà chị Đệ cho biết khiến chúng tôi rất cảm kích về tình cảm của chính quyền TP Quảng Châu đối với Bác Hồ của chúng ta. Chả là phía sau ngôi nhà hiện đang có một mảnh đất rộng. Khu vực đường phố Văn Minh lại nằm trong khu phố cổ nên giá đất đắt hơn vàng. Do vậy thấy có một mảnh đất trống, rất đông doanh nghiệp trong và ngoài nước nhiều lần ngỏ ý được mua hoặc thuê dài hạn để xây cao ốc, nhưng chính quyền Quảng Châu không đồng ý.

Tìm hiểu ra mới rõ, nếu xây cao ốc ở khu vực này sẽ phá vỡ cảnh quan khu di tích Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội. Còn người chủ căn nhà này, sau khi được Đảng bộ và chính quyền thành phố cho biết đây là nơi mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng huấn luyện cho Cách mạng Việt Nam những năm đầu của thế kỷ này, đã tự nguyện di dời đến địa điểm khác để dành trọn tòa nhà làm khu di tích.

Vẫn theo chị Trương Quế Đệ thì sau ngày Tôn Trung Sơn qua đời, Tưởng Giới Thạch đã mở nhiều cuộc đàn áp, truy lùng những người cộng sản. Nhiều tài liệu, hiện vật ở khu di tích này cũng bị thất lạc. Mãi đến những năm gần đây, được sự giúp đỡ của nhiều bà con Việt kiều, Viện Bảo tàng Hồ Chí Minh đã kết hợp cùng các ngành chức năng ở TP Quảng Châu phục chế về cơ bản những hiện vật ở khu di tích từ bàn ghế, giường tủ trong nơi ở, lớp học đến các vật dụng hằng ngày của Bác và các chiến sĩ Cách mạng Việt Nam hồi bấy giờ.

Đến việc thành lập một chính đảng chân chính

Sử sách còn ghi rằng, sau khi kết thúc các lớp huấn luyện cán bộ và đưa về nước hoạt động, nhận được tin ở Đông Dương có nhiều tổ chức cộng sản ra đời, do vậy, ngày 27/10/1929, Quốc tế cộng sản đã chỉ thị cho các nhóm cộng sản ở Việt Nam, trong đó yêu cầu phải có một Đảng Cộng sản thống nhất.

Nhận chỉ thị của Quốc tế cộng sản, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập các đại biểu thuộc ba tổ chức Cộng sản bàn việc hợp nhất. Hội nghị hợp nhất diễn ra từ ngày 3 đến ngày 7/2/1930, tại một gia đình công nhân trong xóm thợ thuộc bán đảo Cửu Long (Hương Cảng). Tại đây, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, các đại biểu tham dự đã đi đến quyết định: thống nhất các tổ chức cộng sản ở Việt Nam thành một đảng duy nhất mang tên Đảng Cộng sản Việt Nam theo đề xuất của đồng chí Nguyễn Ái Quốc và thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cuốn sách "Đường Kách mệnh", tập hợp những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc trong những năm 1925-1927.
Cuốn sách "Đường Kách mệnh", tập hợp những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc trong những năm 1925-1927.

Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là một mốc son chói lọi, đánh dấu bước ngoặt lịch sử, vĩ đại của Cách mạng Việt Nam, là kết quả tất yếu của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước trong những năm đầu của thế kỷ XX. Từ đó đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã vùng lên đánh thắng chủ nghĩa thực dân cũ và mới, đưa nước ta trở thành nước tự do, độc lập, thống nhất và ngày càng có uy tín trên bản đồ chính trị thế giới

N.T. (Bài đăng trên Báo CAND Xuân 2011)

Các tin khác

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.