>>Vì sao thị trường ngoại tệ "chợ đen" án binh bất động?
Nhộn nhịp "chợ" USD online
Thị trường ngoại tệ "chợ đen" ngừng giao dịch công khai đã tác động tích cực, góp phần làm tỷ giá phi chính thức của đồng đô la Mỹ (USD) bị ghìm lại ở mức 21.500 - 21.650 đồng/USD trong ba ngày nay. Thêm vào đó, nó cũng khiến những người có nhu cầu USD lẻ, những người buôn hàng xách tay một phen tá hỏa. Cái "khó ló cái khôn", một phần trong số những khách hàng buộc phải sử dụng đồng USD như thói quen chưa bỏ được trong các giao dịch thương mại của mình đã tìm lên các diễn đàn online để trao đổi, mua bán với nhau.
Trên lamchame.com - một diễn đàn khá uy tín với sự tham gia phần lớn là dân văn phòng, xuất hiện nhiều hơn những tin mua bán USD. Một thành viên có nick Ceci… "post" vào sáng 9/3: "Mẹ nào có 200$ bán cho mình với, mình đang cần gấp. Giá như ngày xưa cứ găm đô thì đến bây giờ không phải khổ thế này".
Thành viên khác có nick Vis… (nhà ở khu vực chùa Láng, số điện thoại …4319777) cũng thông báo có 10.500 USD bán với tỷ giá 21.600 đồng/USD, nhưng chỉ đáp ứng những giao dịch từ 2.000 USD trở lên.
Tại chợ vàng, USD "ảo" do một chủ cửa hàng trên phố Hà Trung lập ra, mọi giao dịch qua điện thoại vẫn được đáp ứng đủ, kể cả nhu cầu ít ỏi, vài trăm USD, trừ giao dịch tại cửa hàng thì tuyệt đối không. Tuy nhiên, những cửa hàng "dễ dãi" như thế này không còn nhiều. Tôn trọng tiêu chí "án binh bất động", hầu như các cửa hàng kinh doanh ngoại tệ chỉ nghe và chấp nhận đòi hỏi của mối quen, với điều kiện, mức giao dịch "bèo" cũng sêm sêm 5.000 - 10.000 USD.
Phần lớn các điểm thu đổi ngoại tệ hoạt động không phép
Thực chất, "chợ" ngoại tệ tự do hiện nay chính là thị trường ngoại hối phi chính thức. Thị trường này ra đời trong bối cảnh các ngân hàng thương mại (NHTM) được phép kinh doanh ngoại tệ không đủ chi nhánh để giao dịch, nên phải sử dụng hệ thống đại lý làm chân rết cho mình. Nhưng, các đại lý, kể cả chính danh, hợp pháp, cũng chỉ có quyền thực hiện giao dịch thu đổi (nôm na là mua vào) với tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước quy định để ăn hoa hồng, chứ không được phép bán ra.
Trên thực tế, không ai và không một lực lượng nào, kể cả các ngân hàng thương mại, có thể quản lý, kiểm soát việc các "chân rết" này tuân thủ quy định bán lại toàn bộ số ngoại tệ thu đổi được cho ngân hàng. Các ngân hàng cũng chưa bao giờ đủ sức giám sát việc các đại lý làm sai chức năng, bán ngoại tệ cho người có nhu cầu. Khi cái gốc thiếu ngoại tệ vẫn chưa được giải quyết, các ngân hàng vẫn chưa thể đáp ứng đủ ngay cả nhu cầu chính đáng của doanh nghiệp, nhiều người đã mặc nhiên thừa nhận "chợ đen" ngoại hối. Nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu tầm tầm, chưa khi nào mơ đến chuyện mua được ngoại tệ của ngân hàng theo tỷ giá chính thức.
TS Cao Sỹ Kiêm - nguyên Thống đốc NHNN - cho rằng: "Động thái "đóng băng" thị trường ngoại tệ "chợ đen" trong mấy ngày gần đây là do chính sách quản lý ngoại hối nói chung và sự ra quân của cả ngành Ngân hàng và Công an. Việc các cửa hàng không có giấy phép, hoạt động ngoài luồng tự "co" lại, tự rút lui, đóng cửa không giao dịch, là điều tất yếu. Còn những nơi được kinh doanh ngoại tệ như các ngân hàng, kể cả tư nhân hoạt động đúng pháp luật, mà vẫn cố tình đóng cửa là do tính bầy đoàn, và họ chưa hiểu hết bản chất của chính sách, chủ trương của Nhà nước. Hiện nay, NHNN chưa cấm các hoạt động này, và phải đến tháng 4, cơ quan này mới trình lên Chính phủ Nghị định về cấm buôn bán vàng miếng và siết chặt ngoại tệ, chống USD hóa".
Động thái "co cổ, rụt vòi" của đồng loạt các điểm kinh doanh ngoại tệ càng cho thấy tình trạng quá lộn xộn trên thị trường này từ trước tới nay, dù có giấy phép hay không có giấy phép cũng tự "có tật giật mình". Tuy nhiên, TS Cao Sỹ Kiêm cũng nhấn mạnh: "Thái độ phản ứng của thị trường là một tín hiệu tốt, giúp cơ quan chức năng biết để mà sắp xếp lại hoạt động mua bán ngoại tệ. Đợt này, nếu các cơ quan chức năng làm triệt để, ráo riết thì chắc chắn tình trạng lộn xộn ở "chợ đen" sẽ được dẹp bỏ, thị trường sẽ được lành mạnh hóa".
Theo thông tin chúng tôi có được, ngay sáng 9/3, Đoàn kiểm tra liên ngành của NHNN Hà Nội đã kiểm tra, bắt quả tang để xử lý một vụ thu đổi USD trái phép.
| Hà Nội chỉ có 44 điểm thu đổi ngoại tệ hợp pháp Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Hà Nội, trên toàn thành phố có 44 điểm thu đổi ngoại tệ được cấp phép. Điều kiện để trở thành đại lý thu đổi ngoại tệ tối thiểu phải là khách sạn 3 sao trở lên, hoặc các trung tâm thương mại. Chiểu theo điều kiện này, phần lớn các điểm thu đổi ngoại tệ tại Hà Nội đều là bất hợp pháp. Tại sao các điểm bất hợp pháp này vẫn hoạt động công khai bấy lâu nay, là câu hỏi chưa có đáp án. Thống đốc NHNN Việt Nam Nguyễn Văn Giàu: Xử lý nghiêm các vi phạm "Trong vài ngày tới, lực lượng liên ngành gồm nòng cốt là Công an, Quản lý thị trường và Thanh tra NHNN tiếp tục phối hợp kiểm tra chặt chẽ, xử lý nghiêm vi phạm tại các điểm thu đổi ngoại tệ, đặc biệt là những "chợ đô la" tự do vẫn tồn tại lâu nay trên địa bàn Hà Nội. Mới đây, Thủ tướng đã họp với các bộ, ngành và chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Công an phải riết róng kiểm tra việc thực hiện đúng quy định của pháp luật liên quan đến trao đổi, giao dịch ngoại tệ. Bởi lẽ, khi pháp luật mạnh tay đối với buôn bán đô la "chợ đen", chắc chắn thị trường ngoại hối sẽ ổn định. Việc này riêng NHNN sẽ không thể làm được, mà phải cần đến lực lượng Công an ra quân mạnh mẽ. Thực ra, các điểm thu đổi ngoại tệ trái phép ở địa phương nào thì chính quyền địa phương đó đều biết cả". Đó là ý kiến trao đổi với PV Báo CAND ngày 9/3 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Giàu. |
