Tìm hiểu về nội dung này chúng tôi được biết: Trên cơ sở kết quả phiên đấu giá tiêu thụ tinh quặng Manhetit ngày 16/10/2006, Tổng Công ty Khoáng sản - Vinacomin đã ký hợp đồng số 1759/VIMICO/2006 ngày 19/10/2006 bán cho Công ty CP Non Nước tỉnh Lạng Sơn 50.000 tấn tinh quặng Manhetit sản xuất tại Công ty Mỏ tuyển đồng Sin Quyền, Lào Cai. Thời hạn giao hàng theo quy định trong hợp đồng dự kiến 8 tháng kể từ ngày ký hợp đồng, tức là kết thúc vào khoảng quý II-2007.
Theo thoả thuận tại hợp đồng, việc giao hàng sẽ được thực hiện theo từng lô và được hai bên thống nhất bằng các phụ lục hợp đồng cụ thể. Tuy nhiên theo Tổng Công ty Khoáng sản thì tính đến thời điểm 29/7/2008 tổng số hàng hoá đã giao nhận chỉ đạt hơn 24.000 tấn (bằng 48%) số lượng hàng hoá đã thỏa thuận tại hợp đồng. Và đây cũng chính là điểm làm phát sinh các vấn đề liên quan đến bản hợp đồng mua bán 50.000 tấn tinh quặng nói trên.
Phía Công ty CP Non Nước, đơn vị đã ký hợp đồng mua 50.000 tấn tinh quặng nói trên cho rằng phía Tổng Công ty Khoáng sản đã có những vi phạm hợp đồng như: Tổng Công ty Khoáng sản đã đồng thời một lúc bán tinh quặng cho 5 khách hàng nên bị thiếu hàng giao cho Công ty Non Nước; Tổng Công ty không giao đủ số lượng hàng theo mỗi đợt quy định; tuỳ tiện tăng giá hàng hoá trong hợp đồng…
Theo đơn vị này thì những nguyên nhân trên đã dẫn đến sự đình trệ trong việc thực hiện hợp đồng và những thiệt hại cho đơn vị này liên quan đến hợp đồng kinh tế nói trên. Đơn vị này cũng yêu cầu Tổng Công ty Khoáng sản phải tiếp tục giao hàng theo hợp đồng đã ký.
Liên quan đến những nội dung trên, phía Tổng Công ty Khoáng sản cho rằng: Việc giao nhận lượng hàng hoá hơn 24.000 tấn nêu trên được thực hiện bằng 6 phụ lục hợp đồng đã được ký kết giữa Tổng Công ty và Công ty CP Non Nước. Thông qua việc thực hiện 6 phụ lục hợp đồng nói trên phía Công ty CP Non Nước đã không đảm bảo được tiến độ nhận hàng theo quy định. Đồng thời kể từ sau lần thực hiện phụ lục 06, tháng 7/2008 đến hết năm 2009 Công ty CP Non Nước không đề cập đến việc giao nhận hàng hay gia hạn thực hiện hợp đồng.
Riêng về lý do của việc Tổng Công ty yêu cầu chấm dứt và đề nghị thanh lý hợp đồng với Công ty CP Non Nước, đơn vị này cho rằng: Đầu năm 2010, Công ty Non Nước lại đề nghị Tổng Công ty thực hiện tiếp việc ký kết các phụ lục hợp đồng, tuy nhiên Tổng Công ty không đồng ý vì các lý do như: Công ty CP Non Nước vi phạm hợp đồng có tính hệ thống (cụ thể là nhiều lần vi phạm các cam kết thoả thuận về thời gian nhận hàng); lợi ích của Tổng Công ty trong giao dịch bị vi phạm: cụ thể là những vi phạm hợp đồng của Công ty CP Non Nước đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc cân đối và thực hiện kế hoạch của Tổng Công ty.
Bên cạnh đó thời gian giao 50.000 tấn dự kiến là 8 tháng và mặc dù đồng ý gia hạn hợp đồng đến ngày 31/12/2007, tính đến 29/7/2008 lượng hàng giao nhận chỉ đạt hơn 24.000 tấn bằng 48% số lượng hàng hoá đã thỏa thuận tại hợp đồng. Đơn vị này cho rằng những vi phạm của Công ty CP Non Nước đã gây nhiều khó khăn cho sản xuất của Công ty Mỏ tuyển đồng Sin Quyền, lượng tinh quặng Manhetit tồn giữ trong kho để thực hiện hợp đồng quá lớn so với sức chứa của kho đã làm cho tinh quặng Manhetit tràn ra ngoài gây thất thoát và làm ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Chính quyền các xã trong khu vực nhà máy tuyển và huyện Bát Xát (Lào Cai) đã có ý kiến với Tổng Công ty về vấn đề này… Chính vì vậy, Tổng Công ty Khoáng sản đã không đồng ý gia hạn hợp đồng và đề nghị chấm dứt hợp đồng, thanh lý hợp đồng mua bán giữa hai bên.
Rõ ràng đây là vụ tranh chấp hợp đồng kinh tế giữa hai bên với khá nhiều tình tiết phức tạp, cần được các bên liên quan sớm ngồi lại với nhau để xác định rành mạch, rõ ràng những vấn đề có liên quan, từ đó đưa ra biện pháp giải quyết dứt điểm tránh những thiệt hại không đáng có liên quan đến quá trình sản xuất, tiêu thụ cho cả phía doanh nghiệp nhà nước cũng như các bên liên quan
