Tránh bỏ lọt tội phạm, không xử lý chậm trễ tội phạm xâm hại tình dục

• Bắt đối tượng dâm ô bé gái 8 tuổi ở quận Hoàng Mai
• Chủ tịch nước Trần Đại Quang yêu cầu làm rõ vụ dâm ô trẻ em ở Bà Rịa - Vũng Tàu

Chưa bao giờ, dư luận người dân và mạng xã hội lại "nóng" như những ngày qua khi cả Chủ tịch nước và Phó Thủ tướng Chính phủ đã phải lên tiếng chỉ đạo giải quyết các vụ việc xâm hại tình dục trẻ em xảy ra tại Vũng Tàu và Hà Nội.

Sự vào cuộc chậm trễ, thậm chí hời hợt của một bộ phận cán bộ đang làm việc tại các cơ quan chức năng, các tổ chức, đoàn thể xã hội có trách nhiệm bảo vệ trẻ em trong xử lý các vụ việc xâm hại trẻ em sẽ dẫn đến nguy cơ bỏ lọt tội phạm, đang là một trong những nguyên nhân gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Những nỗi đau của "người trong cuộc"

Tại một cuộc tọa đàm với chủ đề "Xâm hại tình dục trẻ em: Im lặng hay lên tiếng" mới diễn ra ở Hà Nội, cả khán phòng đã lặng đi khi một người cha bật khóc đau xót kể lại câu chuyện cô con gái 3 tuổi bị hàng xóm xâm hại tình dục nhưng đến nay đối tượng vẫn không bị xử lý.

Theo lời kể của người cha, khoảng 2 năm trước, con gái 3 tuổi của anh sang nhà hàng xóm chơi và bị ông hàng xóm dụ dỗ, thực hiện hành vi dâm ô. Biết chuyện, người cha đã sang nhà ông hàng xóm nói chuyện, yêu cầu viết giấy cam kết không tái phạm và phải sang xin lỗi gia đình anh. Tuy nhiên người hàng xóm không thực hiện buộc anh phải ra cơ quan Công an trình báo. Cơ quan công an cho cháu bé đi giám định, bác sĩ kết luận vùng kín của cháu có dấu vết bị dâm ô, trầy xước. Hồ sơ được chuyển đến cơ quan điều tra cấp thành phố đã lâu nhưng đến nay, kẻ đồi bại vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật.

Đối tượng Cao Mạnh Hùng ký nhận Lệnh bắt tạm giam.

Hơn 11 năm làm cố vấn đường dây Tư vấn bảo vệ trẻ em (thuộc Cục Bảo vệ và chăm sóc trẻ em - Bộ LĐ-TB&XH), Tiến sỹ tâm lý học Nguyễn Kim Quý, Trưởng Văn phòng tham vấn và trị liệu tâm lý trẻ em (Hội Khoa học tâm lý - giáo dục Việt Nam)  không cầm được nước mắt khi kể lại những trường hợp trẻ em bị xâm hại tình dục mà bà từng tham gia trợ giúp pháp lý cũng như điều trị tâm lý cho các nạn nhân.

Có trường hợp một bé gái chỉ mới 1 tuổi đã bị kẻ bệnh hoạn xâm hại vùng kín dẫn đến thương tích. Sau này, khi thương tích đã lành nhưng  cứ nhìn thấy đàn ông là cháu hoảng sợ, lên cơn co giật. Ngay cả bố cháu do công việc làm ăn xa nhưng mỗi lần về thăm, cháu cũng không theo.

Vụ việc một cháu bé 8 tuổi ở Hải Phòng bị bảo vệ trường học thực hiện hành vi dâm ô nhiều lần. Hồ sơ gửi đi rất nhiều nơi nhưng đối tượng không bị xử lý bởi không có "tang chứng, vật chứng". Kẻ xâm hại vẫn nhởn nhơ khiến cháu bé càng sợ hãi không dám đến trường và rơi vào trạng thái hoảng loạn. Khi điều trị tâm lý cho cháu, Tiến sỹ Nguyễn Kim Quý vô cùng xót xa khi cháu bé cứ nằng nặc đòi được đi tu để tránh xa người đời, để cháu không còn mặc cảm với chính bản thân mình, dù rằng cháu là nạn nhân.

Trường hợp một bé gái 12 tuổi ở Hải Dương đang tắm bị hàng xóm trèo tường xâm hại. Do sự vào cuộc chậm trễ của các cơ quan chức năng nên khi được đi khám, những dấu vết của kẻ xâm hại đã không còn. Không bị xử lý, kẻ đồi bại  quay ra đe dọa, rêu rao bêu xấu nạn nhân. Cháu bé từ xấu hổ dẫn đến rối loạn, trầm cảm không học được.

Nạn nhân bị tổn thương đã đành, gia đình nạn nhân cũng bị ảnh hưởng. Người mẹ cảm thấy nhục nhã, không chịu nổi búa rìu dư luận và sự soi mói của những người xung quanh nên khăn gói đưa cả gia đình lên Hà Nội thuê trọ, đi bán hàng rong kiếm sống, đồng thời tiếp tục gửi đơn đến các cơ quan chức năng đề nghị bảo vệ con gái chị nhưng đến nay chưa được giải quyết. Rất nhiều lần, người mẹ tìm đến Tiến sỹ Nguyễn Kim Quý để được tâm sự, giải tỏa những nghẹn ngào uất ức và cả bức xúc trước câu hỏi: Vì sao kẻ xâm hại con chị lại không bị xử lý?

Câu hỏi của người mẹ trên cũng là nỗi trăn trở, day dứt của Tiến sỹ Nguyễn Kim Quý bởi theo thống kê của cá nhân chị thì trong thời gian hơn 11 năm làm việc tại đường dây tư vấn bảo vệ trẻ em, 90% các vụ việc liên quan đến xâm hại tình dục ở trẻ em không xử lý được, bởi lý do không đủ "tang chứng, vật chứng". 

Còn theo thống kê từ Bộ LĐ-TB&XH, trong 5 năm từ 2011 đến 2015, cả nước có 5.300 vụ xâm hại tình dục trẻ em. Trung bình cứ 8 giờ trôi qua lại có 1 trẻ em bị xâm hại. Tuy nhiên đây mới chỉ là con số được báo cáo. Thực tế còn nhiều vụ nạn nhân bị chính kẻ xâm hại đe dọa hoặc vì nhiều lý do khác đã không lên tiếng.

Vì sao xử lý tội phạm xâm hại tình dục trẻ em khó khăn?

Sự chậm trễ, tắc trách của một bộ phận cán bộ đang làm việc tại các cơ quan bảo vệ pháp luật, tổ chức xã hội có trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ trẻ em, cộng với những khó khăn, vướng mắc trong xử lý các vụ việc liên quan đến xâm hại trẻ em, đặc biệt là hành vi "dâm ô" chính là nguyên nhân khiến dư luận xã hội bức xúc trong thời gian qua mà điển hình là 2 vụ việc xảy ra tại Vũng Tàu và quận Hoàng Mai (Hà Nội).

Đối với vụ dâm ô trẻ em xảy ra tại Vũng Tàu, vào ngày 8-7-2016, chị Trần Thị Thu Th. (ở phường Nguyễn An Ninh) đã gửi đơn tới cơ quan chức năng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tố cáo Nguyễn Khắc Thủy (76 tuổi) có hành vi dâm ô với con gái 6 tuổi của chị. Cơ quan điều tra sau đó đã khởi tố vụ án "Dâm ô đối với trẻ em" nhưng hơn 6 tháng kể từ khi có quyết định khởi tố vụ án đến nay, vụ việc vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Còn vụ việc dâm ô bé gái 8 tuổi ở quận Hoàng Mai, sau khi có sự chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Công an và Phó Thủ tướng Chính phủ, Cơ quan điều tra Công an TP đã vào cuộc quyết liệt, bắt tạm giam đối tượng Cao Mạnh Hùng. Những động thái này dù chậm nhưng đã lấy lại niềm tin cho người dân khi công lý được thực thi.

Lý giải những nguyên nhân khiến việc xử lý các vụ việc xâm hại trẻ em thời gian qua gây bức xúc trong dư luận, Tiến sĩ Khuất Thu Hồng, Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển xã hội nêu quan điểm, sự im lặng của gia đình nạn nhân, của cộng đồng, của cơ quan chức năng và các bên khác... đã khiến các vụ bạo lực tình dục, xâm hại tình dục trẻ em không bị phơi bày ra ánh sáng và vì thế, kẻ ác vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật.

Luật sư Hoàng Nguyên Bình (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, các hành vi xâm hại tình dục đối với trẻ em được quy định trong pháp luật hình sự khá đầy đủ với các mức hình phạt nặng - nhẹ khác nhau, nhưng thực tế sự giáo dục, răn đe trong vấn đề này lại chưa thực sự hiệu quả.

Theo quy định của Luật Tố tụng hình sự thì chỉ những biên bản giám định do cơ quan công an trưng cầu mới được công nhận, tuy nhiên trong một số vụ việc xâm hại tình dục trẻ em nếu không được đi giám định ngay thì chứng cứ sẽ mất hoặc không chính xác. Đối với tội dâm ô trẻ em, nếu quá coi trọng chứng cứ hơn lời khai của người bị hại hoặc người làm chứng thì rất khó khăn trong việc chứng minh phạm tội vì tội phạm trong trường hợp này ít khi để lại chứng cứ trên cơ thể nạn nhân.

Ở góc độ tâm lý học, Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Kim Quý phân tích, hành vi xâm hại tình dục trẻ em diễn ra theo chu trình: Làm quen, tiếp cận, nghiên cứu quy luật của bị hại, tìm cơ hội xâm hại. Sau khi xâm hại, đối tượng có xuất hiện trạng thái ân hận nhưng nếu không bị xử lý, răn đe luôn thì nhu cầu lại xuất hiện. Đối tượng sẽ tiếp tục thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với bị hại và xâm hại thêm những trẻ khác.

Do đó,  nếu các cơ quan bảo vệ pháp luật vào cuộc sớm ngay khi vụ việc được phát hiện, lúc đó đối tượng còn hoang mang, chưa kịp định thần để đối phó thì việc xử lý sẽ đạt hiệu quả hơn. Tuy nhiên thực tế nhiều vụ việc do không được xử lý ngay nên đối tượng có thời gian trấn tĩnh, suy nghĩ để đối phó.

Chưa kể nhận thức của một số cán bộ làm việc trong các cơ quan bảo vệ pháp luật, chính quyền địa phương còn có vấn đề khi muốn giải quyết sự việc theo hướng "dĩ hòa vi quý". Đây là nguyên nhân khiến không ít đối tượng xâm hại tình dục trẻ em vẫn còn nhởn nhơ và tiếp tục phạm tội.

Cũng theo Tiến sĩ Nguyễn Kim Quý, việc lên án, giáo dục phòng ngừa loại tội phạm xâm hại trẻ em trong chính gia đình, trong các nhà trường đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhưng thực tế lại là một khâu yếu hiện nay. Đa số trẻ bị xâm hại thì cha mẹ lại là người biết sau cùng. Ít quan tâm đến con, không dạy cho con có phản ứng khi người khác tiếp xúc với cơ thể, nhất là các vùng kín, không dạy con cách phòng vệ, đối phó với những tình huống, khả năng bị xâm hại tình dục... cũng là một trong những nguy cơ khiến trẻ bị xâm hại.

Vì vậy, bên cạnh việc xử lý nghiêm minh các hành vi xâm hại tình dục trẻ em của các cơ quan pháp luật nhằm răn đe chung đối với loại tội phạm này thì đã đến lúc Bộ Giáo dục - Đào tạo và các cơ quan có trách nhiệm bảo vệ trẻ em cần sớm xây dựng chương trình giáo dục kỹ năng tự bảo vệ trước tội phạm xâm hại trẻ em nói chung, xâm hại tình dục nói riêng theo từng lứa tuổi, bắt đầu từ tuổi mẫu giáo.

Đặc biệt, việc giáo dục này không chỉ dừng lại ở lý thuyết suông mà phải có thực hành với những tình huống cụ thể để trẻ em biết nói "không" với kẻ xâm hại, hình thành các kỹ năng ứng phó.

Bắt tạm giam Cao Mạnh Hùng - kẻ dâm ô cháu bé 8 tuổi ở quận Hoàng Mai Chiều tối ngày 16-3, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Cao Mạnh Hùng (34 tuổi, quê Đông Hưng, Thái Bình, tạm trú tại phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội), can tội "Dâm ô với trẻ em" theo Điều 116 BLHS. Đối tượng Hùng đã có 1 tiền án tội cướp giật tài sản, nguyên là cán bộ một ngân hàng thương mại. Cơ quan điều tra thực hiện lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Cao Mạnh Hùng. Theo tài liệu điều tra ban đầu, ngày 10-1-2017, chị N.T.L. (ở phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai) đưa con gái 8 tuổi đến Công an phường tố cáo việc ngày 8-1-2017, con gái chị bị Cao Mạnh Hùng thực hiện hành vi dâm ô.  Theo lời kể của cháu bé và các nhân chứng thì khoảng 19h30 ngày 8-1, khi  cùng 4 người bạn hàng xóm ở các độ tuổi sinh năm 2004, 2008 và 2010 đang chơi gần nhà, bé gái 8 tuổi con chị N.T.L. bị Cao Mạnh Hùng bế vào một ngõ vắng gần đó giởi trò đồi bại. Nghe tiếng kêu khóc của bé gái, các cháu bé đã dùng chổi và dép đánh vào lưng Hùng thì người đàn ông này mới chịu buông bé gái ra. Thấy Hùng đi về nhà, bé gái cùng các bạn ra ngõ chơi tiếp. Hùng quay ra bế bé gái vào chỗ tối tiếp tục thực hiện hành vi dâm ô. Chỉ khi các cháu bé dùng chổi vụt và hất nước vào người, Cao Mạnh Hùng mới bỏ đi. Buổi tối cùng ngày, khi tắm cho con gái, chị NT.L. phát hiện cháu có biểu hiện bất thường, kêu đau ở vùng kín, gặng hỏi thì cháu kể lại việc bị Hùng xâm hại và cho biết trước đó đã nhiều lần bị Hùng giở trò xâm hại. Cơ quan Công an đã đưa cháu bé đi giám định, xác định cháu bị tổn thương, trầy xước vùng kín.  Trước đó, ngày 12-3, Bộ trưởng Bộ Công an đã chỉ đạo Công an Hà Nội tập trung điều tra, làm rõ vụ án. Ngày 13-3,  Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình cũng yêu cầu UBND TP Hà Nội khẩn trương chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh vụ việc. Trong các ngày 13 và 14-3, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án "Dâm ô với trẻ em" và thực hiện Lệnh khám xét nơi ở đối với Cao Mạnh Hùng để phục vụ công tác điều tra.  Công an TP Hà Nội  bác bỏ thông tin trên mạng xã hội cho rằng nghi can C.M.H có quan hệ họ hàng với một đồng chí lãnh đạo tỉnh Thái Bình. Bắt tạm giam Cao Mạnh Hùng - kẻ dâm ô cháu bé 8 tuổi ở quận Hoàng Mai Chiều tối ngày 16-3, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Cao Mạnh Hùng (34 tuổi, quê Đông Hưng, Thái Bình, tạm trú tại phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội), can tội "Dâm ô với trẻ em" theo Điều 116 BLHS. Đối tượng Hùng đã có 1 tiền án tội cướp giật tài sản, nguyên là cán bộ một ngân hàng thương mại. Theo tài liệu điều tra ban đầu, ngày 10-1-2017, chị N.T.L. (ở phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai) đưa con gái 8 tuổi đến Công an phường tố cáo việc ngày 8-1-2017, con gái chị bị Cao Mạnh Hùng thực hiện hành vi dâm ô.  Theo lời kể của cháu bé và các nhân chứng thì khoảng 19h30 ngày 8-1, khi  cùng 4 người bạn hàng xóm ở các độ tuổi sinh năm 2004, 2008 và 2010 đang chơi gần nhà, bé gái 8 tuổi con chị N.T.L. bị Cao Mạnh Hùng bế vào một ngõ vắng gần đó giởi trò đồi bại. Nghe tiếng kêu khóc của bé gái, các cháu bé đã dùng chổi và dép đánh vào lưng Hùng thì người đàn ông này mới chịu buông bé gái ra. Thấy Hùng đi về nhà, bé gái cùng các bạn ra ngõ chơi tiếp. Hùng quay ra bế bé gái vào chỗ tối tiếp tục thực hiện hành vi dâm ô. Chỉ khi các cháu bé dùng chổi vụt và hất nước vào người, Cao Mạnh Hùng mới bỏ đi. Buổi tối cùng ngày, khi tắm cho con gái, chị NT.L. phát hiện cháu có biểu hiện bất thường, kêu đau ở vùng kín, gặng hỏi thì cháu kể lại việc bị Hùng xâm hại và cho biết trước đó đã nhiều lần bị Hùng giở trò xâm hại. Cơ quan Công an đã đưa cháu bé đi giám định, xác định cháu bị tổn thương, trầy xước vùng kín.  Trước đó, ngày 12-3, Bộ trưởng Bộ Công an đã chỉ đạo Công an Hà Nội tập trung điều tra, làm rõ vụ án. Ngày 13-3,  Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình cũng yêu cầu UBND TP Hà Nội khẩn trương chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh vụ việc. Trong các ngày 13 và 14-3, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án "Dâm ô với trẻ em" và thực hiện Lệnh khám xét nơi ở đối với Cao Mạnh Hùng để phục vụ công tác điều tra.  Công an TP Hà Nội  bác bỏ thông tin trên mạng xã hội cho rằng nghi can C.M.H có quan hệ họ hàng với một đồng chí lãnh đạo tỉnh Thái Bình.