Trẻ tuổi, đẹp trai, tương lai những tưởng đã rộng mở trước mắt Nguyễn Mạnh Cường, chàng sinh viên năm thứ 2 Đại học Hải Phòng. Nhưng, số phận bất thần ngoặt sang một hướng khác trong cái ngày định mệnh cách đây vừa chẵn 10 năm: Nguyễn Mạnh Cường bị liệt tủy sống sau một vụ tai nạn giao thông kinh hoàng. 10 năm nằm nguyên một chỗ, bất động chân tay, riêng đầu óc là linh hoạt tỉnh táo, và Cường cũng chỉ cần thế, còn nghĩ được, tư duy được là còn tranh đấu, để vượt thoát khỏi thực tại khắc nghiệt, giành lấy hạnh phúc cho mình, cho cả những bạn bè cùng chung cảnh ngộ...
Len lỏi qua những đoạn đường đất nhỏ xíu đã được gắn biển tên các danh nhân lịch sử, trang trại “Độc nhất một” của Nguyễn Mạnh Cường tọa lạc đối diện với bạt ngàn ruộng mía xanh um, hút tầm mắt ngay trên mặt phố Hồ Quý Ly. Ở xóm Trường Sơn, phường Đông Sơn, thị xã Bỉm Sơn, Thanh Hóa hỏi nhà Cường, khá nhiều người biết tiếng. Khoát tay ra một khoảng rộng lớn, ông Dân bố Cường, người đàn ông nhỏ bé có nụ cười rộng mở luôn thường trực trên khuôn mặt khắc khổ hào hứng khoe: “Độc nhất một đây”.
Tận dụng mảnh đất trống của gia đình, Cường cho quây lại bằng dây thép gai, ngăn ra nhiều khu chuồng để nuôi thú. Giai đoạn sầm uất, “Độc nhất một” nhộn nhịp với hàng trăm đôi nhím, chồn đen, don, lợn rừng… có giá trị kinh tế cao. Nhân giống, bảo tồn nguồn gen, cung cấp cho bà con nông dân quanh vùng và nhiều tỉnh miền Bắc là tham vọng đầu tiên mà Cường nhắm đến khi manh nha ý định làm kinh tế trang trại, rồi kỳ cạch xin giấy phép chăn thả động vật quý hiếm. “Nhưng thời gian này kinh tế suy thoái, nhu cầu tiêu thụ cũng ít đi, nên em không mở rộng chăn nuôi nữa mà tính xoay sang hướng khác”, Cường thổ lộ, đôi mắt sẫm lại, nhăn nhó vì những cơn đau như lửa đốt âm ỉ trong người.
Ông Dân trũng giọng, cố giấu đi vẻ ái ngại, xa xót cho cậu con trai đầu lòng: “Cường cứ nằm một chỗ điều khiển mọi việc. Em nó làm kinh tế mà hồn nhiên lắm, tin người lắm. Lúc nào cũng bảo, bố nghi ngờ gì, ai người ta lại còn muốn lừa người như con nữa. Vậy mà vẫn bị lừa đấy. Có anh là giáo viên cấp 3 hẳn hoi, mua hàng của em nó nợ 5, 7 triệu rồi không trả. Giờ em nó điện thoại còn chả thèm nghe. Một người khác nữa nợ tới 30 triệu cũng biến mất tăm mất tích”.
10 năm nằm liệt giường, gần một nửa khoảng thời gian ấy Cường đã tuyệt vọng tìm cách tự tử. 20 tuổi, đang tràn trề hoài bão, sung sức và đầy nhiệt tâm với cuộc đời, tai nạn biến cơ thể cường tráng thành thân tàn ma dại, mọi sinh hoạt bình thường nhất đều dồn đống lên đôi tay mỗi ngày lại một thêm mỏi mệt của bố, Cường luôn nung nấu ý định chấm dứt, kết thúc chóng vánh mọi khổ đau. Nhưng rồi, bao nhiêu tai ương dồn dập giáng xuống gia đình, Cường từng nghĩ, người buông xuôi đáng nhẽ phải là bố mình.
Năm 1999, cậu em trai giáp Cường, SN 1984, ngoan ngoãn học giỏi, ngày nghỉ xin phép bố mẹ đi leo núi với bạn bè, trượt chân ngã và ra đi mãi mãi ở tuổi 15. Năm 2001, bố mẹ sinh thêm em Bờm. Niềm vui chưa kịp đọng lại trong nếp nhà nhỏ bé thì năm 2002, tới lượt Cường gặp hạn. Từ đấy là liên tiếp những chuỗi ngày khổ ải đến lạ kỳ. Năm 2003, mẹ Cường cũng bị chấn thương sọ não vì tai nạn giao thông, một hai năm sau nữa, cậu em út bé nhỏ lại gãy tay vì sơ sểnh.
Cái trái núi khổng lồ những éo le bất hạnh dồn đống trên vai bố, nhưng chưa một lần nào, Cường thấy ông lộ vẻ chán chường, buông xuôi. Nhìn bố, Cường tĩnh trí lại. Chết thì chưa tới số, mãi mãi làm gánh nặng trút lên vai gia đình cũng không phải bản tính của mình, Cường quyết tâm thay đổi. Bắt đầu bằng chuỗi ngày triền miên tập điều khiển hai ngón tay trỏ, bộ phận duy nhất trên cơ thể còn nghe theo trí não, dần dà, Cường đã tự viết lại, tự xúc cơm ăn và cầm nắm điện thoại. Làm bạn với cả màn hình tivi lẫn đài phát thanh, Cường biết về các cuộc thi “Những tấm gương bình dị mà cao quý”, “Làm giàu không khó” do địa phương phát động. Mày mò viết bài, mày mò gửi, những sự ghi nhận đầu tiên kèm theo phần thưởng là tiền đã dần dà nhen nhóm niềm vui sống trở lại trong Cường.
Tích cóp được ít vốn nhỏ nhoi, Cường mua dàn máy tính đầu tiên. Nối mạng, và bắt đầu những ngày len lỏi học cách làm giàu từ muôn phương tứ xứ, Cường nhờ bố mẹ trợ giúp một phần, mạnh dạn mở trang trại “Độc nhất một”. Lập trang web, hăm hở vào các diễn đàn trực tuyến để chào hàng, giới thiệu sản phẩm, chẳng mấy chốc, “Độc nhất một” đã thành địa chỉ dễ nhớ dễ tìm về của những người nông dân có nhu cầu nuôi thú hoang làm kinh tế vườn.
Từ ngày bắt nhịp kinh doanh, thua lỗ mất mát cũng nhiều, chưa một lần nào Cường nản chí: “Chỉ cần đầu óc em còn hoạt động, là em còn chiến đấu”, Cường nhoẻn cười, nén đau. Phần vì đầu ra các sản phẩm của trang trại đang gặp khó, phần vì công việc đó nặng nhọc, không hợp với người khuyết tật, nên Cường quyết mở xưởng làm tranh đá quý, thu hút các bạn có hoàn cảnh tương tự như mình về làm. Qua các diễn đàn mạng, Cường kết thân và “kéo” Lê Thị Dung, cô bạn ngồi xe lăn vì bại liệt từ Pleiku ra Bỉm Sơn. Sẵn có đôi bàn tay tài hoa và nghề thiết kế đồ họa, Dung tình nguyện lên Lục Yên, Yên Bái học cách làm tranh đá quý. Tay xách nách mang cơm đùm cơm nắm, đến khi thành thục, Dung về lại Bỉm Sơn cùng một thầy giáo trẻ măng, thuộc dạng lành nghề nhất trong giới làm tranh đá quý.
Công ty Tâm Ngọc ra đời, ngốn toàn bộ vốn liếng dành dụm sau bao năm làm “Độc nhất một”, bước đầu Cường chiêu mộ được 5, 6 bạn khuyết tật trong vùng đến xưởng tại nhà dạy nghề miễn phí: “Chỉ có công việc này là hợp với các bạn sức yếu, di chuyển xe lăn”, Cường cân nhắc, rồi băn khoăn, và lập tức lại tự giải đáp những khúc mắc của chính mình: “Mọi người cũng lo, vì sợ không tiêu thụ được sản phẩm làm ra. Nhưng em tin tranh công ty em làm đẹp, giá lại hợp lý, và xã hội sẽ lên tiếng, dốc lòng ủng hộ người khuyết tật”.
Tinh thần lạc quan và sự tự tin bừng sáng trên gương mặt thanh tú của Cường, dù trong tâm khảm chàng trai 10 năm nằm nguyên một chỗ, còn hàng trăm mối tơ vò chưa cách chi khuây khỏa được: Thiếu nguồn vốn để mua nguyên liệu, chưa có được một cửa hàng giới thiệu sản phẩm ở trung tâm thị xã Bỉm Sơn, dù Cường, như thói quen cố hữu của mình, vẫn luôn hướng ánh nhìn tươi vui về phía trước: “Em không ngại, vì em còn trí óc. Thua keo này sẽ bày keo khác. Vả lại, các chú, các bác lãnh đạo địa phương cũng đã hứa tạo điều kiện, ủng hộ chúng em hết mình”
