Trần Quốc Hương - người thầy của những nhà tình báo huyền thoại

Vừa ra đi ở tuổi xưa nay hiếm, với bề dày công tác từng kinh qua nhiều vị trí rất quan trọng, trong đó có nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Trưởng ban Nội chính Trung ương, nguyên chỉ huy lực lượng tình báo chiến lược miền Nam, thế nhưng nhiều đồng chí, đồng đội lại nhớ nhất về đồng chí Trần Quốc Hương (bí danh Mười Hương) ở sự giản dị và nỗ lực cống hiến thầm lặng của ông đối với công tác tình báo…

Năm 1949, đồng chí Trần Quốc Hương gia nhập ngành tình báo và vào Nam năm 1950 với bí danh Mười Hương và tham gia mở các lớp huấn luyện nghiệp vụ tình báo, cùng các đồng chí Mai Chí Thọ, Cao Đăng Chiếm,…

Trong thời gian này, một sự kiện lớn trong phong trào đấu tranh yêu nước của học sinh - sinh viên Sài Gòn đã dẫn dắt ông Mười Hương ấn tượng mạnh mẽ với con đường đấu tranh giải phóng dân tộc. Cho đến nay, một số đồng đội của ông Mười Hương vẫn luôn nhắc nhớ đến sự kiện ấy, vào ngày 15/1/1950, trong biển người tiễn đưa Trần Văn Ơn, một học sinh Trường Pétrus Ký bị chính quyền Pháp đàn áp bắn chết, với hình ảnh chàng thanh niên Phạm Xuân Ẩn cầm biểu ngữ đi đầu. 

Ông Mười Hương vinh dự nhận Huy hiệu 75 tuổi Đảng và Bằng ghi công năm 2018.
Ông Mười Hương vinh dự nhận Huy hiệu 75 tuổi Đảng và Bằng ghi công năm 2018.

Cũng chính ông Mười Hương là người cân nhắc chọn Phạm Xuân Ẩn, vạch kế hoạch đưa nhà tình báo chiến lược (sau này) sang Mỹ du học. Theo đánh giá của nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, sự lựa chọn của ông Mười Hương khi đặt niềm tin vào Phạm Xuân Ẩn đã đánh dấu bước chuẩn bị quan trọng cho cuộc chiến quyết định với đế quốc Mỹ trong các giai đoạn sau đó.

Là phóng viên mảng nội chính, chúng tôi từng có một vài dịp kỷ niệm quý báu với ông trong các hoạt động tưởng niệm, tôn vinh và xuất bản sách về nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn ở TP Hồ Chí Minh những năm 2013, 2014. Vào thời gian đó, ông Nguyễn Văn Phước, nhà sáng lập First News và cộng sự của mình là ông Vũ Trọng Quân đang tâm huyết thực hiện bộ sách “Điệp viên hoàn hảo”, mà sau này trở thành một trong những tựa sách làm nên tên tuổi của First News trong ngành xuất bản phẩm của Việt Nam.

Ông Mười Hương được mời tham dự các sự kiện, với tư cách là nhân chứng lịch sử, người trực tiếp tổ chức mạng lưới tình báo ở miền Nam, trong đó có Phạm Xuân Ẩn. Chúng tôi còn nhớ mãi dáng dấp hao gầy, bước đi chậm rãi, nhưng trong từng câu trả lời ông Mười Hương đều nhấn mạnh vào những chi tiết quyết định của nhiệm vụ tình báo. 

Ông kể, khi lựa chọn Phạm Xuân Ẩn đi Mỹ, tổ chức tình báo đã phải giải quyết nhiều vấn đề khó khăn, không chỉ về vấn đề kinh phí, mà hoàn cảnh của Phạm Xuân Ẩn khi đó, cha bị bệnh lao, nhà đông anh em, khó xoay sở cho ông đi Mỹ. Để động viên, chính ông Mười Hương đã hứa: “Cậu cứ đi đi, chuyện kinh phí để tôi lo”. 

Làm xong công tác tư tưởng, ông Mười Hương lại hướng Phạm Xuân Ẩn chọn ngành báo chí tại Mỹ, bởi theo nhận định của ông thì nghề báo có thể giao tiếp rộng, tiếp xúc với nhiều giới, giai tầng ở nước Mỹ, rất thích hợp cho công tác tình báo. 

Về sau này, nghe theo định hướng của ông Mười Hương, nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn đã học nghề báo và sử dụng vỏ bọc phóng viên hãng Reuters, sau đó là Tạp chí Time tại Sài Gòn đã đảm bảo bí mật tuyệt đối cho hoạt động tình báo chiến lược.

Ở các sự kiện First News tổ chức về nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn, ông Mười Hương luôn bày tỏ sự xúc động rất lớn. Sau mỗi cuộc phỏng vấn chớp nhoáng ở từng sự kiện, đôi mắt ông đỏ hoe khi được gặp gỡ những đồng chí, đồng đội đặc biệt của mình. 

Quả thực, hiếm có cơ hội nào mà sau hơn 38 năm (tính đến thời điểm 2013), một cuộc gặp gỡ khó có thể hình dung ở thời bình giữa các nhà tình báo chiến lược như đồng chí Mười Hương (Chỉ huy mạng tình báo chiến lược), Đại tá Nguyễn Văn Tàu (bí danh Tư Cang, Chỉ huy cụm tình báo H63), Sáu Trí (Thiếu tướng tình báo), Nguyễn Thị Mỹ Nhung (bí danh Tám Thảo, điệp báo cụm H63),… 

Tình cảm của những người làm công tác tình báo là rất sâu đậm, ông Mười Hương kể, lúc bị địch bắt đi tù, ông Phạm Xuân Ẩn vẫn tìm cách liên lạc với cách mạng và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Ấy là vì ông Ẩn đã cảm cái nghĩa tình riêng với ông Mười Hương (đã lựa chọn mình - PV) mà đi đến quyết định dấn thân vào con đường tình báo đầy gian nguy nhưng tự hào, Tổ quốc khắc ghi muôn đời.

Khi ông Mười Hương nhận vinh dự Đảng ủy Văn phòng Trung ương Đảng tổ chức lễ trao Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng vào năm 2018, chúng tôi chứng kiến một lần nữa đôi mắt nhà tình báo Mười Hương đỏ hoe khi nhận huy hiệu gắn trên ngực áo từ đồng chí Nguyễn Văn Nên, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng.

Tại lễ trao tặng đầy trang trọng này, đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã vinh danh ông, một đảng viên tận tụy, mẫu mực, một vị tướng tình báo chiến lược xuất sắc, chỉ huy mạng lưới tình báo ở miền Nam trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tên tuổi của ông gắn liền với nhiều chiến công trên mặt trận thầm lặng với những tên tuổi như Phạm Xuân Ẩn...

Ông Nguyễn Văn Nên đã chia sẻ những lời chân thành dành cho nhà tình báo vừa tròn 75 năm tuổi Đảng rằng: “Trong những tình huống nguy hiểm, đồng chí đã luôn vững vàng, kiên định, dũng cảm, mưu trí, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư và luôn giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu, không ngại khó khăn, gian khổ, không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện, suốt đời hy sinh, phấn đấu cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, dân tộc. Ông là một tấm gương trong sáng của một chiến sĩ cộng sản tận hiếu với dân, tiêu biểu cho một nhân cách lớn cả cuộc đời tận tụy, cống hiến cho Tổ quốc”.

Thành Luân

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.