Tràn lan nạn khai thác trái phép đất ruộng ở miền Tây

Nhiều năm qua, tình trạng khai thác lớp đất mặt trồng lúa hoặc bờ kênh để san lấp mặt bằng, làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng ở một số tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trở thành vấn đề “nóng” được dư luận quan tâm. Các cơ quan chức năng của các địa phương đã có nhiều văn bản chỉ đạo kiểm tra, xử lý… nhưng tình trạng này vẫn diễn biến phức tạp.

Những ngày cuối tháng 4-2018, đến nhiều địa phương, chúng tôi thấy tình trạng khai thác đất vẫn diễn ra rầm rộ. Trên các cánh đồng, dọc các bờ kênh có rất nhiều xe múc đang hoạt động khai thác đất, từng đoàn xe ben chở đất chạy rầm rập trên các tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ. Dọc hai bên đường QL1A, đoạn qua các xã Đại Tâm, Thạnh Phú, Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng), nhiều xe ben chở đất từ ruộng về tập kết thành “núi”.

Tại xã Thạnh Phú (huyện Mỹ Xuyên), nhiều xe ben chở đất từ ngoài cánh đồng vào phục vụ một công trình xây dựng ở phía sau một doanh nghiệp chế biến thủy sản. Còn trên QL1A, đoạn giáp ranh giữa xã Thạnh Phú và xã Thạnh Quới (cùng huyện Mỹ Xuyên), đất khai thác ở ngoài đồng được tập kết về thành “núi” có đến hàng ngàn mét khối. Vị trí tập kết đất nằm sát bên QL1A.

Cũng ở xã Thạnh Quới, nhiều xe ben rầm rập chạy ra ngoài cánh đồng để vận chuyển đất xuôi về hướng huyện Thạnh Trị. Tình trạng khai thác đất cũng diễn ra tại các xã Tài Văn, Viên An, Viên Bình, Liêu Tú của huyện Trần Đề (Sóc Trăng)…

Đất mặt ruộng và kênh thủy lợi đang được khai thác trái phép ở xã Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng).
Đất mặt ruộng và kênh thủy lợi đang được khai thác trái phép ở xã Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng).

Theo một người dân ở xã Thạnh Quới, nhu cầu sử dụng đất ngày càng nhiều nên không chỉ khai thác đất mặt ruộng, nhiều nơi còn khai thác đất bờ kênh thủy lợi. Chỉ cho chúng tôi thấy chiếc xe múc đang khai thác đất bờ kênh thủy lợi ở địa phương, người này cho biết: “Năm ngoái họ bán một xe 8m3 là 500 ngàn, năm nay nghe nói cao gần gấp đôi. Giờ bờ kênh gần như đã bằng mặt ruộng”.

Tại TP Sóc Trăng, các tuyến kênh ở phường 5, 8 và 9, nhiều xe múc, xe ben đang khẩn trương lấy đất bờ kênh chở đi. Lý giải cho việc này, một cán bộ của TP Sóc Trăng cho biết: “Do khan hiếm đất san lấp một số công trình công cộng nên địa phương kêu gọi doanh nghiệp lấy đất bờ kênh, sau đó nạo vét lấy đất dưới kênh đắp lên bờ kênh như hiện trạng ban đầu”(!?).

Giống như Sóc Trăng, nhiều năm nay, cứ đến mùa khô là tình trạng khai thác, mua bán đất mặt ruộng lại diễn ra ở Bạc Liêu. Tình trạng mua bán đất mặt không chỉ xảy ra ở vùng ven thành phố, thị xã mà còn xảy ra ở nhiều nơi khác trong tỉnh. Theo phản ánh của người dân, từ tháng 2 đến nay, chính là “cao điểm” của tình trạng khai thác, mua bán đất mặt ruộng ở Bạc Liêu.

Trên đồng ruộng các xã Hưng Hội, Hưng Thành, Long Thạnh (huyện Vĩnh Lợi), Vĩnh Trạch (TP Bạc Liêu), vùng ven thị trấn Hòa Bình (huyện Hòa Bình), thị xã Giá Rai, thị trấn Phước Long (huyện Phước Long)… tình trạng mua, bán đất mặt ruộng cũng đang diễn ra. Theo lý giải của người dân, do ruộng cao khó sản xuất nên họ bán đỡ đất đi, vừa có tiền mà ruộng lại thấp dễ sản xuất (!?)…

Tại Trà Vinh, lúc 10h45 ngày 26-1, Công an huyện Châu Thành phối hợp với Tổ công tác liên ngành kiểm tra và bắt quả tang ông Hồ Tấn Lập (huyện Càng Long), đang dùng xe cẩu khai thác đất trái phép trên phần ruộng của ông Thạch Trân (ngụ xã Phước Hảo, huyện Châu Thành, Trà Vinh) với khối lượng tại thời điểm kiểm tra là 13,5m3. Tổ công tác lập biên bản, yêu cầu ông Lập dừng việc khai thác đất trái phép và buộc đổ lại khối lượng đất đã khai thác. Được biết, phần đất ông Lập khai thác được dùng để san lắp mặt bằng cho các hộ dân trong khu vực dưới hình thức bán mỗi xe 4,5m3 với giá 300 ngàn đồng.

Trước đó, vào ngày 17-1, Tổ công tác cũng lập biên bản và đề nghị UBND huyện Châu Thành ra quyết định xử phạt ông Lập với số tiền 7,5 triệu đồng nhưng sau đó, người đàn ông này tiếp tục vi phạm. Tổng diện tích mà ông Lập đã khai thác được thời gian qua trên phần đất khoảng 0,9ha…

Ông Nguyễn Văn Thử, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai (Sở TN&MT Sóc Trăng) cho biết, do nhu cầu sử dụng đất để làm vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là để san lấp mặt bằng ngày càng tăng, thêm vào đó là việc nghiêm cấm khai thác lớp đất mặt của đất trồng lúa nên trong thời gian gần đây, tình trạng khai thác đất bờ kênh, bờ đê trái phép đã diễn ra ở một số địa phương.

Tại Cà Mau, từ cách nay gần 1 năm, UBND tỉnh ban hành lệnh cấm khai thác đất mặt trái phép để san lấp mặt bằng. Tiếp đó, ngày 16-1-2018, UBND tỉnh ban hành quyết định phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tại các điểm khoáng sản chưa đủ điều kiện để khai thác, tỉnh chưa cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào tham gia hoạt động khoáng sản.

UBND tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố tăng cường kiểm tra các điểm có khoáng sản, các bến bãi… để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật, trong đó chủ yếu là việc một số hộ dân khai thác đất mặt và cát để san lấp mặt bằng với quy mô nhỏ lẻ. 

Theo quy định của pháp luật, việc khai thác đất bờ kênh, bờ đê để sử dụng vào các mục đích khác (như san lấp mặt bằng, sản xuất gạch...), tổ chức, cá nhân khai thác phải làm thủ tục xin cấp giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định tại Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ. Nếu không, phát hiện các trường hợp vi phạm sẽ xử lý theo quy định.

Hành vi bán đất mặt ruộng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến lượng chất dinh dưỡng trong đất, thay đổi địa hình, địa chất; ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, sức sống của cây trồng. Đây là hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ tài nguyên đất.

Khoản 25 Điều 3 Luật đất đai 2013, quy định: Hủy hoại đất là hành vi làm biến dạng địa hình, làm suy giảm chất lượng đất, gây ô nhiễm đất, làm mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định. Hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả. Dưới góc độ kinh tế – xã hội, khi bán đất mặt ruộng không khác nào người dân đang tự ném đi thế mạnh trồng lúa của mình…

Đức Văn - C.X

Các tin khác

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Trạm trộn bê tông, khu sinh thái “mọc” trái phép, chính quyền phạt cho tồn tại

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.

Trường mầm non chưa làm xong đã thanh toán 100% giá trị

Trường mầm non chưa làm xong đã thanh toán 100% giá trị

Ông Nguyễn Duy Linh, Phó Giám đốc phụ trách điều hành Ban Quản lý dự án khu vực Đông Hải (thuộc UBND xã Long Điền) nghiệm thu, thanh toán 100% giá trị công trình cho nhà thầu nâng cấp, mở rộng trường mầm non khi chưa hoàn thành, có dấu hiệu "Giả mạo trong công tác". Vụ việc đã được chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra Công an Cà Mau theo quy định.

Chậm chi trả hỗ trợ, bồi thường khiến người dân bức xúc

Chậm chi trả hỗ trợ, bồi thường khiến người dân bức xúc

Dù phương án bồi thường được phê duyệt từ cuối năm 2025, nhưng đến nay đã hơn 6 tháng trôi qua, 171 hộ dân có đất, tài sản trên đất bị ảnh hưởng bởi dự án Cụm công nghiệp (CCN) Hương Xuân (phường Kim Trà, TP Huế) vẫn chưa nhận được kinh phí hỗ trợ, bồi thường.

Hơn 13 năm chưa giao xong hơn 2.000ha đất rừng cho dân tại một xã ở Đắk Lắk, vì sao?

Hơn 13 năm chưa giao xong hơn 2.000ha đất rừng cho dân tại một xã ở Đắk Lắk, vì sao?

Hơn 13 năm kể từ khi tiếp nhận 2.018,5ha đất rừng do cấp có thẩm quyền chuyển giao sau khi thu hồi từ Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQL RPH) Sơn Hòa, chính quyền hai xã Sơn Hội, Phước Tân, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là xã Tây Sơn vẫn chưa giao xong diện tích đất rừng nêu trên cho người dân sử dụng, bảo vệ, phát triển rừng.

Trường liên cấp ở xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị đang được đẩy nhanh tiến độ theo yêu cầu của lãnh đạo tỉnh Quảng Trị.

Nghịch lý khi hàng chục dự án đầu tư công giải ngân 0%

Năm 2026, tổng số vốn đầu tư công tỉnh Quảng Trị được giao là gần 5.327 tỉ đồng. Với số vốn được giao tương đối lớn, song đến nay việc giải ngân đầu tư công ở Quảng Trị đạt thấp. Hàng chục dự án đầu tư công giải ngân 0% đã kéo theo những hệ luỵ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.