Tràn lan nạn khai thác trái phép đất ruộng ở miền Tây

Nhiều năm qua, tình trạng khai thác lớp đất mặt trồng lúa hoặc bờ kênh để san lấp mặt bằng, làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng ở một số tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trở thành vấn đề “nóng” được dư luận quan tâm. Các cơ quan chức năng của các địa phương đã có nhiều văn bản chỉ đạo kiểm tra, xử lý… nhưng tình trạng này vẫn diễn biến phức tạp.

Những ngày cuối tháng 4-2018, đến nhiều địa phương, chúng tôi thấy tình trạng khai thác đất vẫn diễn ra rầm rộ. Trên các cánh đồng, dọc các bờ kênh có rất nhiều xe múc đang hoạt động khai thác đất, từng đoàn xe ben chở đất chạy rầm rập trên các tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ. Dọc hai bên đường QL1A, đoạn qua các xã Đại Tâm, Thạnh Phú, Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng), nhiều xe ben chở đất từ ruộng về tập kết thành “núi”.

Tại xã Thạnh Phú (huyện Mỹ Xuyên), nhiều xe ben chở đất từ ngoài cánh đồng vào phục vụ một công trình xây dựng ở phía sau một doanh nghiệp chế biến thủy sản. Còn trên QL1A, đoạn giáp ranh giữa xã Thạnh Phú và xã Thạnh Quới (cùng huyện Mỹ Xuyên), đất khai thác ở ngoài đồng được tập kết về thành “núi” có đến hàng ngàn mét khối. Vị trí tập kết đất nằm sát bên QL1A.

Cũng ở xã Thạnh Quới, nhiều xe ben rầm rập chạy ra ngoài cánh đồng để vận chuyển đất xuôi về hướng huyện Thạnh Trị. Tình trạng khai thác đất cũng diễn ra tại các xã Tài Văn, Viên An, Viên Bình, Liêu Tú của huyện Trần Đề (Sóc Trăng)…

Đất mặt ruộng và kênh thủy lợi đang được khai thác trái phép ở xã Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng).
Đất mặt ruộng và kênh thủy lợi đang được khai thác trái phép ở xã Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng).

Theo một người dân ở xã Thạnh Quới, nhu cầu sử dụng đất ngày càng nhiều nên không chỉ khai thác đất mặt ruộng, nhiều nơi còn khai thác đất bờ kênh thủy lợi. Chỉ cho chúng tôi thấy chiếc xe múc đang khai thác đất bờ kênh thủy lợi ở địa phương, người này cho biết: “Năm ngoái họ bán một xe 8m3 là 500 ngàn, năm nay nghe nói cao gần gấp đôi. Giờ bờ kênh gần như đã bằng mặt ruộng”.

Tại TP Sóc Trăng, các tuyến kênh ở phường 5, 8 và 9, nhiều xe múc, xe ben đang khẩn trương lấy đất bờ kênh chở đi. Lý giải cho việc này, một cán bộ của TP Sóc Trăng cho biết: “Do khan hiếm đất san lấp một số công trình công cộng nên địa phương kêu gọi doanh nghiệp lấy đất bờ kênh, sau đó nạo vét lấy đất dưới kênh đắp lên bờ kênh như hiện trạng ban đầu”(!?).

Giống như Sóc Trăng, nhiều năm nay, cứ đến mùa khô là tình trạng khai thác, mua bán đất mặt ruộng lại diễn ra ở Bạc Liêu. Tình trạng mua bán đất mặt không chỉ xảy ra ở vùng ven thành phố, thị xã mà còn xảy ra ở nhiều nơi khác trong tỉnh. Theo phản ánh của người dân, từ tháng 2 đến nay, chính là “cao điểm” của tình trạng khai thác, mua bán đất mặt ruộng ở Bạc Liêu.

Trên đồng ruộng các xã Hưng Hội, Hưng Thành, Long Thạnh (huyện Vĩnh Lợi), Vĩnh Trạch (TP Bạc Liêu), vùng ven thị trấn Hòa Bình (huyện Hòa Bình), thị xã Giá Rai, thị trấn Phước Long (huyện Phước Long)… tình trạng mua, bán đất mặt ruộng cũng đang diễn ra. Theo lý giải của người dân, do ruộng cao khó sản xuất nên họ bán đỡ đất đi, vừa có tiền mà ruộng lại thấp dễ sản xuất (!?)…

Tại Trà Vinh, lúc 10h45 ngày 26-1, Công an huyện Châu Thành phối hợp với Tổ công tác liên ngành kiểm tra và bắt quả tang ông Hồ Tấn Lập (huyện Càng Long), đang dùng xe cẩu khai thác đất trái phép trên phần ruộng của ông Thạch Trân (ngụ xã Phước Hảo, huyện Châu Thành, Trà Vinh) với khối lượng tại thời điểm kiểm tra là 13,5m3. Tổ công tác lập biên bản, yêu cầu ông Lập dừng việc khai thác đất trái phép và buộc đổ lại khối lượng đất đã khai thác. Được biết, phần đất ông Lập khai thác được dùng để san lắp mặt bằng cho các hộ dân trong khu vực dưới hình thức bán mỗi xe 4,5m3 với giá 300 ngàn đồng.

Trước đó, vào ngày 17-1, Tổ công tác cũng lập biên bản và đề nghị UBND huyện Châu Thành ra quyết định xử phạt ông Lập với số tiền 7,5 triệu đồng nhưng sau đó, người đàn ông này tiếp tục vi phạm. Tổng diện tích mà ông Lập đã khai thác được thời gian qua trên phần đất khoảng 0,9ha…

Ông Nguyễn Văn Thử, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai (Sở TN&MT Sóc Trăng) cho biết, do nhu cầu sử dụng đất để làm vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là để san lấp mặt bằng ngày càng tăng, thêm vào đó là việc nghiêm cấm khai thác lớp đất mặt của đất trồng lúa nên trong thời gian gần đây, tình trạng khai thác đất bờ kênh, bờ đê trái phép đã diễn ra ở một số địa phương.

Tại Cà Mau, từ cách nay gần 1 năm, UBND tỉnh ban hành lệnh cấm khai thác đất mặt trái phép để san lấp mặt bằng. Tiếp đó, ngày 16-1-2018, UBND tỉnh ban hành quyết định phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tại các điểm khoáng sản chưa đủ điều kiện để khai thác, tỉnh chưa cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào tham gia hoạt động khoáng sản.

UBND tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố tăng cường kiểm tra các điểm có khoáng sản, các bến bãi… để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật, trong đó chủ yếu là việc một số hộ dân khai thác đất mặt và cát để san lấp mặt bằng với quy mô nhỏ lẻ. 

Theo quy định của pháp luật, việc khai thác đất bờ kênh, bờ đê để sử dụng vào các mục đích khác (như san lấp mặt bằng, sản xuất gạch...), tổ chức, cá nhân khai thác phải làm thủ tục xin cấp giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định tại Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ. Nếu không, phát hiện các trường hợp vi phạm sẽ xử lý theo quy định.

Hành vi bán đất mặt ruộng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến lượng chất dinh dưỡng trong đất, thay đổi địa hình, địa chất; ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, sức sống của cây trồng. Đây là hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ tài nguyên đất.

Khoản 25 Điều 3 Luật đất đai 2013, quy định: Hủy hoại đất là hành vi làm biến dạng địa hình, làm suy giảm chất lượng đất, gây ô nhiễm đất, làm mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định. Hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả. Dưới góc độ kinh tế – xã hội, khi bán đất mặt ruộng không khác nào người dân đang tự ném đi thế mạnh trồng lúa của mình…

Đức Văn - C.X

Các tin khác

Nếu vụ án đã được giải quyết thì sẽ đình chỉ thụ lý

Nếu vụ án đã được giải quyết thì sẽ đình chỉ thụ lý

Báo CAND có đăng bài “Hoãn thi hành án vụ tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng tại TP Hồ Chí Minh: Những dấu hiệu bất thường cần được làm rõ”. Để rộng đường dư luận, phóng viên Báo CAND đã có những trao đổi với cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có Toà án nhân dân Khu vực 16 - TP Hồ Chí Minh (TAND Khu vực 16) về vụ việc.

Sống ngột ngạt cạnh những lò sấy cà phê

Sống ngột ngạt cạnh những lò sấy cà phê

Giữa trưa, theo làn gió, ống khói từ xưởng sấy cà phê của cơ sở kinh doanh do gia đình bà Mai Thị Hương, thôn Quang Trung 1, xã Nam Ban Lâm Hà (Lâm Đồng) làm chủ phả thẳng vào nhà ông Nguyễn Chí Hiếu. Không khí càng trở nên ngột ngạt hơn khi mùi cà phê sấy tỏa ra, xộc thẳng vào mũi từng người.

Những dấu hiệu bất thường cần được làm rõ

Những dấu hiệu bất thường cần được làm rõ

Trong khi cơ quan Thi hành án (THA) Khu vực 16 - TP Hồ Chí Minh đang tiến hành thi hành bản án Dân sự phúc thẩm số 342/2025/DS-PT, ngày 25/6/2025 của Toà án nhân dân (TAND) tỉnh Bình Dương nay là TAND TP Hồ Chí Minh, đã có hiệu lực pháp luật thì bất ngờ nhận được các thông báo từ TAND Khu vực 16 – TP Hồ Chí Minh lại tiếp tục thụ lý vụ án với cùng những nội dung liên quan khiến cho việc THA lỡ dở.

Khách hàng bất an khi dự án nhiều năm chưa “về đích”

Khách hàng bất an khi dự án nhiều năm chưa “về đích”

Khởi công cách đây gần 2 thập kỷ, ngừng thi công rồi lại tái khởi động dự án kèm theo những lời hứa sẽ sớm bàn giao nhà, thế nhưng đến nay khách hàng mua nhà tại Toà 104 Cụm CT1 Dự án Khu đô thị mới Văn Khê mở rộng (phường Hà Đông, Hà Nội) vẫn bất an khi không biết liệu dự án có thể bàn giao theo cam kết mới nhất từ phía chủ đầu tư. Phản ánh đến Báo CAND, khách hàng mua nhà dự án này cho biết, không chỉ mòn mỏi đợi chờ, mà còn hàng loạt vấn đề phát sinh liên quan khiến họ lo lắng.

Nhiều tàu cá của ngư dân ở Huế nằm bờ do chưa nhận được kinh phí hỗ trợ nhiên liệu

Nhiều tàu cá của ngư dân ở Huế nằm bờ do chưa nhận được kinh phí hỗ trợ nhiên liệu

Cách nay nửa năm, cụ thể vào giữa tháng 5/2025, Báo CAND đã có bài viết “Sớm tháo gỡ vướng mắc để ngư dân an tâm bám biển”, phản ánh sự việc ngư dân ở TP Huế gặp nhiều khó khăn trong hoạt động bám biển do cơ quan chức năng chậm giải quyết kinh phí hỗ trợ khai thác hải sản trên các vùng biển xa. Đến nay, sau nhiều tháng trôi qua, vẫn còn hàng nghìn hồ sơ tàu cá đánh bắt xa bờ bị tồn đọng chờ được giải quyết. Không có kinh phí hỗ trợ nhiên liệu, các ngư dân đành phải cho tàu cá nằm bờ.

Sai phạm đất đai ở xã Triệu Bình, tỉnh Quảng Trị: Vì sao sau 7 năm vẫn chưa thực hiện kết luận thanh tra?

Sai phạm đất đai ở xã Triệu Bình, tỉnh Quảng Trị: Vì sao sau 7 năm vẫn chưa thực hiện kết luận thanh tra?

Gần 7 năm kể từ khi Kết luận thanh tra số 585 (KLTT) được ban hành, những tồn tại, sai phạm trong quản lý tài chính và đất đai tại xã Triệu Đại, huyện Triệu Phong (nay là xã Triệu Bình, tỉnh Quảng Trị) vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Thực tế cho thấy, việc kéo dài không chỉ bắt nguồn từ các khoảng trống pháp lý trong quá trình xử lý, mà còn xuất phát từ cách thức tổ chức thực hiện của chính quyền và cơ quan chức năng địa phương thời kỳ trước chưa thực sự thấu tình, đạt lý, khiến vụ việc rơi vào trạng thái bế tắc kéo dài.

Đà Nẵng lý giải về loạt cao ốc ken dày bờ sông Hàn

Đà Nẵng lý giải về loạt cao ốc ken dày bờ sông Hàn

Sông Hàn - dòng sông biểu tượng của TP Đà Nẵng từ lâu không chỉ là trục cảnh quan trung tâm mà còn là “linh hồn” gắn với lịch sử hình thành, phát triển và bản sắc của đô thị biển miền Trung. Thế nhưng, những năm gần đây, dọc hai bờ sông, đặc biệt khu vực cửa sông giáp vịnh Đà Nẵng, hàng loạt dự án quy mô lớn đồng loạt triển khai, với cao ốc, khu đô thị, tổ hợp nghỉ dưỡng, bến du thuyền mọc lên san sát, làm thay đổi nhanh chóng không gian vốn thông thoáng của sông Hàn.

Cần làm rõ giá trị pháp lý của những tờ giấy bán đất viết tay

Cần làm rõ giá trị pháp lý của những tờ giấy bán đất viết tay

Một thửa đất ở Lào Cai có tới nhiều giấy bán viết tay dẫn đến tranh chấp kéo dài. Mặc dù vụ việc đã qua các phiên tòa xét xử từ sơ thẩm, phúc thẩm tại địa phương đến Giám đốc thẩm Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội nhưng vẫn chưa đi vào hồi kết. Nguyên nhân cũng bởi chủ sử dụng đất ban đầu ký tới 2 giấy bán đất viết tay khác nhau…

Nhà máy xử lý rác ở Bỉm Sơn xây dựng 20 năm chưa xong

Nhà máy xử lý rác ở Bỉm Sơn xây dựng 20 năm chưa xong

Nhiều năm qua, bãi rác Núi Voi tại phường Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống người dân. Điều khiến dư luận bức xúc hơn là ngay bên cạnh bãi rác này, một dự án nhà máy xử lý rác thải được đầu tư gần 20 năm trước vẫn đang trong tình trạng thi công dở dang, chưa thể đưa vào vận hành.

Người dân Đông Hà sống giữa hai nỗi lo

Người dân Đông Hà sống giữa hai nỗi lo

Hơn 15 năm kể từ khi công trình cầu sông Hiếu cùng các tuyến đường dẫn hai đầu cầu trên địa bàn phường Đông Hà, tỉnh Quảng Trị được triển khai thi công, đến nay những đoạn đường chỉ dài vài trăm mét vẫn còn dang dở, mặt nhựa chưa hoàn thiện, bụi mù trời mỗi khi nắng, vũng nước sâu ngập mỗi khi mưa.

Nhiều dự án trường học đầu tư gây lãng phí

Nhiều dự án trường học đầu tư gây lãng phí

Trong khi Đảng, Nhà nước đang dồn sức xây dựng nhiều trường học ở vùng biên giới, hàng trăm cơ sở giáo dục bị hư hỏng sau bão lụt vẫn chưa thể khắc phục thì nhiều dự án trường học tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh lại đầu tư ì ạch, dang dở; thậm chí có công trình xây xong thì cửa đóng then cài trong khi học trò phải dồn ca, ghép lớp.

Ám ảnh khi lưu thông trên tuyến đường gần 100 tỷ thi công dở dang

Ám ảnh khi lưu thông trên tuyến đường gần 100 tỷ thi công dở dang

Dự án từng được kỳ vọng sẽ mở ra trục giao thông huyết mạch, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho các xã Như Xuân, Thượng Ninh (tỉnh Thanh Hóa) và vùng phụ cận. Nhưng trái với mong chờ, tuyến đường gần 100 tỷ đồng này đang trở thành nỗi ám ảnh thường trực đối với người dân: Ngày nắng bụi bẩn mù mịt, ngày mưa bùn lầy trơn trượt, ổ voi, ổ gà chi chít mặt đường…

Dự án nghìn tỷ ở Quảng Trị “ngủ” trên… giấy, vì sao?

Dự án nghìn tỷ ở Quảng Trị “ngủ” trên… giấy, vì sao?

Đến cuối tháng 10/2025 vừa qua, tiến độ giải ngân đầu tư công của Quảng Trị đã chạm mức báo động. Theo báo cáo của Sở Tài chính, tỷ lệ giải ngân mới đạt 41,24% kế hoạch Thủ tướng giao, thấp hơn gần 10 điểm phần trăm so với trung bình cả nước.

Vì sao tranh chấp ở chung cư Hei Tower nhiều năm vẫn nóng?

Vì sao tranh chấp ở chung cư Hei Tower nhiều năm vẫn nóng?

Người dân vào ở đến nay đã 11 năm, Ban Quản trị (BQT) được thành lập cũng đã qua 4 khóa, nhưng những tranh chấp liên quan đến phí bảo trì, nhà sinh hoạt cộng đồng và một số vấn đề nữa ở chung cư Hei Tower (số 1, Ngụy Như Kon Tum, Hà Nội) giữa BQT, cư dân với chủ đầu tư vẫn tồn tại dai dẳng.

Sai phạm trong quản lý đất đai, đầu tư xây dựng tại nhiều dự án ở Khánh Hòa

Sai phạm trong quản lý đất đai, đầu tư xây dựng tại nhiều dự án ở Khánh Hòa

Những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp huy động các nguồn lực đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án trọng điểm để thực hiện mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương năm 2030. Tuy nhiên, do tốc độ đầu tư và nhu cầu sử dụng đất tăng nhanh, hội nhập kinh tế sâu rộng cùng với một số yếu tố khác, khiến cho một số dự án thiếu sót, vi phạm về quản lý, sử dụng đất đai, đầu tư, xây dựng…