Tràn lan nạn khai thác trái phép đất ruộng ở miền Tây

Nhiều năm qua, tình trạng khai thác lớp đất mặt trồng lúa hoặc bờ kênh để san lấp mặt bằng, làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng ở một số tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trở thành vấn đề “nóng” được dư luận quan tâm. Các cơ quan chức năng của các địa phương đã có nhiều văn bản chỉ đạo kiểm tra, xử lý… nhưng tình trạng này vẫn diễn biến phức tạp.

Những ngày cuối tháng 4-2018, đến nhiều địa phương, chúng tôi thấy tình trạng khai thác đất vẫn diễn ra rầm rộ. Trên các cánh đồng, dọc các bờ kênh có rất nhiều xe múc đang hoạt động khai thác đất, từng đoàn xe ben chở đất chạy rầm rập trên các tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ. Dọc hai bên đường QL1A, đoạn qua các xã Đại Tâm, Thạnh Phú, Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng), nhiều xe ben chở đất từ ruộng về tập kết thành “núi”.

Tại xã Thạnh Phú (huyện Mỹ Xuyên), nhiều xe ben chở đất từ ngoài cánh đồng vào phục vụ một công trình xây dựng ở phía sau một doanh nghiệp chế biến thủy sản. Còn trên QL1A, đoạn giáp ranh giữa xã Thạnh Phú và xã Thạnh Quới (cùng huyện Mỹ Xuyên), đất khai thác ở ngoài đồng được tập kết về thành “núi” có đến hàng ngàn mét khối. Vị trí tập kết đất nằm sát bên QL1A.

Cũng ở xã Thạnh Quới, nhiều xe ben rầm rập chạy ra ngoài cánh đồng để vận chuyển đất xuôi về hướng huyện Thạnh Trị. Tình trạng khai thác đất cũng diễn ra tại các xã Tài Văn, Viên An, Viên Bình, Liêu Tú của huyện Trần Đề (Sóc Trăng)…

Đất mặt ruộng và kênh thủy lợi đang được khai thác trái phép ở xã Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng).
Đất mặt ruộng và kênh thủy lợi đang được khai thác trái phép ở xã Thạnh Quới, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng).

Theo một người dân ở xã Thạnh Quới, nhu cầu sử dụng đất ngày càng nhiều nên không chỉ khai thác đất mặt ruộng, nhiều nơi còn khai thác đất bờ kênh thủy lợi. Chỉ cho chúng tôi thấy chiếc xe múc đang khai thác đất bờ kênh thủy lợi ở địa phương, người này cho biết: “Năm ngoái họ bán một xe 8m3 là 500 ngàn, năm nay nghe nói cao gần gấp đôi. Giờ bờ kênh gần như đã bằng mặt ruộng”.

Tại TP Sóc Trăng, các tuyến kênh ở phường 5, 8 và 9, nhiều xe múc, xe ben đang khẩn trương lấy đất bờ kênh chở đi. Lý giải cho việc này, một cán bộ của TP Sóc Trăng cho biết: “Do khan hiếm đất san lấp một số công trình công cộng nên địa phương kêu gọi doanh nghiệp lấy đất bờ kênh, sau đó nạo vét lấy đất dưới kênh đắp lên bờ kênh như hiện trạng ban đầu”(!?).

Giống như Sóc Trăng, nhiều năm nay, cứ đến mùa khô là tình trạng khai thác, mua bán đất mặt ruộng lại diễn ra ở Bạc Liêu. Tình trạng mua bán đất mặt không chỉ xảy ra ở vùng ven thành phố, thị xã mà còn xảy ra ở nhiều nơi khác trong tỉnh. Theo phản ánh của người dân, từ tháng 2 đến nay, chính là “cao điểm” của tình trạng khai thác, mua bán đất mặt ruộng ở Bạc Liêu.

Trên đồng ruộng các xã Hưng Hội, Hưng Thành, Long Thạnh (huyện Vĩnh Lợi), Vĩnh Trạch (TP Bạc Liêu), vùng ven thị trấn Hòa Bình (huyện Hòa Bình), thị xã Giá Rai, thị trấn Phước Long (huyện Phước Long)… tình trạng mua, bán đất mặt ruộng cũng đang diễn ra. Theo lý giải của người dân, do ruộng cao khó sản xuất nên họ bán đỡ đất đi, vừa có tiền mà ruộng lại thấp dễ sản xuất (!?)…

Tại Trà Vinh, lúc 10h45 ngày 26-1, Công an huyện Châu Thành phối hợp với Tổ công tác liên ngành kiểm tra và bắt quả tang ông Hồ Tấn Lập (huyện Càng Long), đang dùng xe cẩu khai thác đất trái phép trên phần ruộng của ông Thạch Trân (ngụ xã Phước Hảo, huyện Châu Thành, Trà Vinh) với khối lượng tại thời điểm kiểm tra là 13,5m3. Tổ công tác lập biên bản, yêu cầu ông Lập dừng việc khai thác đất trái phép và buộc đổ lại khối lượng đất đã khai thác. Được biết, phần đất ông Lập khai thác được dùng để san lắp mặt bằng cho các hộ dân trong khu vực dưới hình thức bán mỗi xe 4,5m3 với giá 300 ngàn đồng.

Trước đó, vào ngày 17-1, Tổ công tác cũng lập biên bản và đề nghị UBND huyện Châu Thành ra quyết định xử phạt ông Lập với số tiền 7,5 triệu đồng nhưng sau đó, người đàn ông này tiếp tục vi phạm. Tổng diện tích mà ông Lập đã khai thác được thời gian qua trên phần đất khoảng 0,9ha…

Ông Nguyễn Văn Thử, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai (Sở TN&MT Sóc Trăng) cho biết, do nhu cầu sử dụng đất để làm vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là để san lấp mặt bằng ngày càng tăng, thêm vào đó là việc nghiêm cấm khai thác lớp đất mặt của đất trồng lúa nên trong thời gian gần đây, tình trạng khai thác đất bờ kênh, bờ đê trái phép đã diễn ra ở một số địa phương.

Tại Cà Mau, từ cách nay gần 1 năm, UBND tỉnh ban hành lệnh cấm khai thác đất mặt trái phép để san lấp mặt bằng. Tiếp đó, ngày 16-1-2018, UBND tỉnh ban hành quyết định phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tại các điểm khoáng sản chưa đủ điều kiện để khai thác, tỉnh chưa cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào tham gia hoạt động khoáng sản.

UBND tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố tăng cường kiểm tra các điểm có khoáng sản, các bến bãi… để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật, trong đó chủ yếu là việc một số hộ dân khai thác đất mặt và cát để san lấp mặt bằng với quy mô nhỏ lẻ. 

Theo quy định của pháp luật, việc khai thác đất bờ kênh, bờ đê để sử dụng vào các mục đích khác (như san lấp mặt bằng, sản xuất gạch...), tổ chức, cá nhân khai thác phải làm thủ tục xin cấp giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định tại Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ. Nếu không, phát hiện các trường hợp vi phạm sẽ xử lý theo quy định.

Hành vi bán đất mặt ruộng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến lượng chất dinh dưỡng trong đất, thay đổi địa hình, địa chất; ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, sức sống của cây trồng. Đây là hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ tài nguyên đất.

Khoản 25 Điều 3 Luật đất đai 2013, quy định: Hủy hoại đất là hành vi làm biến dạng địa hình, làm suy giảm chất lượng đất, gây ô nhiễm đất, làm mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định. Hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả. Dưới góc độ kinh tế – xã hội, khi bán đất mặt ruộng không khác nào người dân đang tự ném đi thế mạnh trồng lúa của mình…

Đức Văn - C.X

Các tin khác

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Sau khi hoàn thiện xây dựng, tuyến đường Chợ Mai – Tân Mỹ (TP Huế) có vốn đầu tư 195 tỷ đồng cho phép lưu thông hơn 1 năm qua. Tuy nhiên, dù chưa bàn giao cho đơn vị quản lý nhưng mặt đường tuyến đường này đã bị hằn lún, buộc nhà thầu phải chắn đường xử lý.

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Sau những chuyến đi thực tế trên sông, những gì phóng viên ghi nhận cho thấy kích điện không còn đơn thuần là câu chuyện về một phương thức đánh bắt cá. Phía sau những mẻ cá là nguồn lợi thủy sản bị tác động, những hiểm nguy đối với con người, sinh kế của cộng đồng ven sông và một hành vi đã bị pháp luật nghiêm cấm.

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.