Dọc các con phố Lương Văn Can, Hàng Mã… (Hà Nội), hàng nghìn các sản phẩm đồ chơi trẻ em như bộ xếp hình, thú bông, thú nhún, ôtô… được bày bán la liệt. Rất nhiều trong số chúng không nhãn mác, không chứng nhận hợp qui và gắn tem CR.
Một tiểu thương tên Hằng cho biết: “Phần lớn sản phẩm trong cửa hàng đều nhập từ Trung Quốc. Do có mẫu mã đẹp, màu sắc bắt mắt, giá lại rẻ nên bán rất chạy. Cửa hàng cũng đã nhập một số đồ chơi do Việt Nam sản xuất và đồ chơi của các hãng nước ngoài có uy tín song bán rất chậm vì giá đắt. Cùng mặt hàng thú bông, nếu mua của Teddy House hoặc Lovely Lace thì giá phải lên tới vài triệu, trong khi hàng Trung Quốc chỉ 100.000 - 200.000 đồng”.
Khi được hỏi về thông tin đồ chơi Trung Quốc có chứa chất độc hại, vị tiểu thương này thản nhiên: “Chúng tôi là người kinh doanh buôn bán, cái gì dễ bán, sinh lời cao thì nhập về. Khách hàng cũng chủ yếu là nhóm thu nhập bình dân, họ biết sản phẩm của Trung Quốc chất lượng không tốt, nhưng vì giá cả phù hợp với thu nhập nên vẫn mua”.
Ở góc độ khách hàng, chị Phương Thảo (Long Biên – Hà Nội) cho hay: “Tôi cũng không hiểu nguồn gốc của những đồ chơi này ở đâu, có độc hại hay không, chỉ biết rằng con tôi thích, giá lại rẻ. Trẻ nhỏ thường thay đổi đồ chơi liên tục, nếu mua đồ chơi đắt tiền thì điều kiện không cho phép”. Vậy là, lí do để đồ chơi Trung Quốc được người tiêu dùng lựa chọn là vì giá rẻ. Đây cũng là áp lực cho ngành công nghiệp đồ chơi của Việt Nam khi mà các doanh nghiệp Việt phải đối mặt với nguy cơ chết yểu ngay trên sân nhà do không cạnh tranh được về giá.
Theo Viện Nghiên cứu hóa học TP Hồ Chí Minh, các sản phẩm đồ chơi trẻ em càng nhiều màu sắc thì tiềm ẩn nguy cơ độc hại càng cao, bởi dung dịch tạo màu này không phải màu thực phẩm mà là màu dành cho ngành công nghiệp được tạo nên từ các loại hóa chất độc hại như: crom, chì, thủy ngân… Trong các đồ chơi làm bằng nhựa luôn có chất hóa dẻo phthalate, dễ phân tán vào cơ thể nếu nó tiếp xúc với nhiệt độ nóng, khi trẻ ngậm đồ chơi hoặc qua đường hô hấp. Các nhà khoa học cũng cho rằng, phthalate có cấu trúc giống như hóc môn sinh dục nữ, vì thế nó gây suy giảm sự phát triển cơ quan sinh dục của bé trai, về lâu dài có thể làm cho bộ phận sinh dục nam giới teo lại, nguy hiểm hơn có thể gây vô sinh nam hoặc nam giới bị nữ tính hóa hoặc các em bé gái bị dậy thì sớm. Ngoài ra, phthalate là chất có thể gây nguy cơ mắc các bệnh hen suyễn và dị ứng rất cao đối với trẻ em.
Ông Trần Minh Dũng, Chánh thanh tra Bộ Khoa học – Công nghệ cho biết, Bộ sẽ tiến hành thanh tra chất lượng đồ chơi trẻ em trên toàn quốc, bắt đầu từ đầu tháng 8, kết thúc vào 30/9. Điều này xuất phát từ chỗ, thị trường đồ chơi trẻ em ở Việt Nam đang tiềm tại nhiều sản phẩm không đạt chất lượng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em. Cụ thể, nhiều sản phẩm xuất xứ không rõ ràng, nhiễm độc tố; nhiều cơ sở kinh doanh không thực hiện chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy và gắn tem CR…
Kết quả kiểm tra của 39 Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng các tỉnh, thành trong năm 2012 cho thấy, tại 460 cơ sở kinh doanh, buôn bán đồ chơi trẻ em với gần 26.700 mẫu đồ chơi được kiểm tra, đã phát hiện ra gần 10.400 mẫu vi phạm (chiếm gần 35%); hơn 10.400 mẫu không có dấu hợp quy (chiếm hơn 35%); hơn 13.700 mẫu không có chứng nhận hợp quy. Đáng chú ý, kết quả khảo sát chất lượng đồ chơi “thú nhún” làm bằng nhựa dẻo của Cục Quản lý chất lượng, sản phẩm hàng hóa tại 37 cơ sở trên toàn quốc đã phát hiện hàm lượng chất Phthalate cao gấp 5-9 lần tiêu chuẩn hiện hành của thế giới, có nguy cơ gây vô sinh và ung thư rất cao
