1. Trao đổi với PV Báo CAND, ông Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hội DNNVV Việt Nam cho rằng: Về mặt lý thuyết, việc NHNN áp trần lãi suất cho vay tối đa 15%/năm (tức là mức chênh lệch giữa lãi suất huy động và lãi suất cho vay ở biên độ 3%) là hoàn toàn hợp lý. Với giải pháp này, DN có thể tiếp cận vốn dễ hơn, đặc biệt là về mặt tâm lý.
Mặt khác, giải pháp này cũng sẽ có tác dụng khiến các NHTM điều chỉnh lãi suất cho vay giảm mạnh và nhanh hơn, đồng loạt hơn, tránh được tình trạng giảm chậm, không đều và lắt nhắt như trước. Cũng theo ông Cao Sỹ Kiêm, các DNVVN hiện nay đều kỳ vọng mức lãi suất cho vay hợp lý là ở mức 12-13%/năm bởi mức lãi suất 15%/năm vẫn còn quá cao so với lợi nhuận mà nhóm DN này đạt được.
Tuy nhiên, trên thực tế, lãi suất cho vay không thể giảm nhanh đúng như kỳ vọng của DN bởi lạm phát hiện vẫn còn cao. Hơn nữa, việc điều chỉnh lãi suất cũng phải đảm bảo thực dương cho NH, DN và cả người dân gửi tiết kiệm. Do đó, mức lãi suất 15% như hiện nay là hoàn toàn chấp nhận được, giúp DN tạm thời có thể tiếp tục "cầm cự" được trong bối cảnh kinh tế vẫn còn tiếp tục khó khăn.
Đồng tình với quan điểm này, đại diện Hiệp hội Doanh nhân trẻ Việt
Ngoài ra, vị đại diện này cũng lưu ý: Với việc xếp hạng tín dụng để cho vay như hiện tại, thì không phải DN nào nằm trong 4 nhóm trên đều được vay, vì các NHTM sẽ xem xét rất kỹ lưỡng để tránh nợ xấu. Cũng vì thế sẽ có nhiều DN tiếp tục không được vay với mức lãi suất trên dù NHNN đã quy định. Ngoài ra, trong quá trình thực hiện, sẽ khó có thể tránh khỏi việc sẽ có một số NHTM "lách" trần lãi suất cho vay bằng cách thu thêm các loại phí, khiến cho lãi suất cho vay trên thực tế bị "đội" lên, cao hơn mức 15%/năm.
2. Cùng với tâm lý lạc quan, một số chuyên gia lại nhận định rằng, việc áp trần lãi suất cho vay mức 15% trong thời gian này chỉ giúp được một số ít các DN, vì rất nhiều DN không thể tiếp cận được vốn NH không phải vì lãi suất, mà vì tài chính quá xấu nên họ không đủ điều kiện, nên dù giảm lãi suất 15% hay thấp hơn nữa, họ cũng không thể vay được NH.
Đây là chưa kể vấn đề của DN chủ yếu là nằm trong hàng tồn kho, nên làm thế nào để tiêu thụ được hàng hóa là vấn đề quan trọng nhất trong bối cảnh hiện nay. Một thực tế là khi NHNN chưa quy định trần lãi suất cho vay, thì nhiều NH cũng đã tung ra gói tín dụng ưu đãi mức lãi suất tương tự (14-16%/năm) nhưng nhiều NH chưa giải ngân hết.
Điển hình là NH Xuất nhập khẩu Eximbank đã có một gói vay 1.500 tỉ đồng dành cho DN thu mua lương thực, với lãi suất ưu đãi 14%, nhưng cho đến giờ chỉ mới giải ngân được 600 tỉ đồng. Các gói vay khác có lãi suất dao động từ 13,5-15% cũng đã được triển khai nhưng DN vẫn không mặn mà…
Khi phân tích về sự tác động của việc giảm lãi suất cho vay về 15% và gói hỗ trợ 29.000 tỷ dành cho DN, Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) đặt câu hỏi về tính khả thi cũng như mức độ hiệu quả trên thực tế của những biện pháp này. Mặc dù đây đều là những bước đi đã được tính trước trong gói giải pháp nhằm kéo mặt bằng lãi suất xuống đồng thời hỗ trợ khối DN nhưng việc quản lý các mức lãi suất đầu ra của hệ thống NH ở thời điểm hiện tại là tương đối khó khăn và liệu có bao nhiêu DN thực sự được hưởng lợi từ động thái trên?
Cùng chung băn khoăn, Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC) cho rằng NHNN rất có thể sẽ hạ trần lãi suất huy động lần nữa vào nửa sau của tháng 5 nếu lạm phát tiếp tục giảm. Nhưng lãi suất cho vay, sẽ không giảm mạnh do hầu hết các lĩnh vực áp dụng đều đã nằm trong danh sách ưu tiên của các ngân hàng. Ngoài ra, trần lãi suất cho vay cũng không tránh được tình trạng các ngân hàng tính "phí cho vay".
Và cuối cùng, tác động lên các công ty xuất khẩu cũng ở mức tối thiểu vì nhiều công ty xuất khẩu vay đô la Mỹ thay vì tiền đồng Việt
