3 ngày cuối tháng 6 đã qua nhưng nỗi bức xúc trước lối hành xử mang tính độc quyền của đơn vị được giao quyền quản lý Trạm thu phí cầu Bãi Cháy vẫn còn trong suy nghĩ của nhiều người. Đã tới lúc cần phải có chế tài cụ thể để điều chỉnh hành vi ứng xử của doanh nghiệp chứ không chỉ là chuyện "rút kinh nghiệm".
Công ty An Sinh độc quyền?
Cầu Bãi Cháy thuộc loại siêu dài và rộng đến vậy song vẫn chật cứng xe cộ vì ùn tắc trong mấy ngày vừa qua. Nguyên nhân ngay lập tức được làm rõ: Nhân viên của trạm tuyên bố không bán vé tháng đối với các xe thường xuyên qua lại cầu. Khi sự việc trở nên căng thẳng, cánh lái xe không nhường lời thì nhân viên chuyển sang ngón bài khác: Hết vé tháng, muốn mua phải đợi đến cuối tháng sau! Nhưng các tài xế xe khách, xe taxi, xe tải thì quả quyết rằng đó chỉ là cách trả lời thiếu thuyết phục của trạm. Thực chất, đó là một cách ép phương tiện phải mua vé lượt.
Một người chứng minh: Họ có thông báo chỉ bán vé tháng vào 3 ngày cuối mỗi tháng, nhưng nhiều tháng rồi, đúng kỳ hẹn, các chủ xe cử người mang giấy giới thiệu đến để đăng ký mua nhưng lần nào cũng "hết". Gần đây nhất, 3 ngày liền từ 28 đến 30/6, cánh lái xe chúng tôi bám riết, chỉ thấy đông người mua chứ không có người bán. Vậy Công ty An Sinh bán cho ai mà hết vé? Anh Hùng, lái xe container chuyên tuyến Hải Phòng - Móng Cái còn cung cấp thông tin: Thực tế, đã có nhân viên của trạm gạ bọn tôi rằng, muốn mua vé tháng phải bỏ ra một khoản tiền "boa", bằng không còn lâu mới mua được".
Không bán vé tháng khiến giao thông ùn tắc ngay tại trạm thu phí cầu Bãi Cháy.
Lý do doanh nghiệp quản lý Trạm thu phí không bán vé tháng rất dễ hiểu. Một chiếc xe 4 chỗ đi làm thường xuyên mỗi ngày 2 lượt qua cầu, nếu mua vé tháng chỉ mất 300.000đ (theo quy định của Bộ Tài chính) nhưng nếu đi lần nào mua lần nấy, số tiền bỏ ra gấp đôi. Đối với xe taxi, xe khách tuyến ngắn, xe buýt, vé lượt sẽ tiêu tốn gấp 3, thậm chí gấp 5 lần so với vé tháng. Chưa nói đến quy định bắt buộc phải có nhiều hình thức bán vé, ở hầu hết các trạm thu phí, trạm nào cũng vận động, khuyến khích các chủ phương tiện nên mua vé tháng nếu phải thường xuyên đi qua trạm. Dĩ nhiên các trạm đều biết rất rõ là vé tháng rẻ hơn vé lượt. Vé cũng giống như hàng hóa, nếu mua sỉ một lần bao giờ giá cũng rẻ hơn mua lẻ nhưng nhà buôn nào cũng thích bán sỉ hơn là bán lẻ.
Lẽ thường là vậy, chỉ Công ty CP An Sinh là không. Một mình một chợ, muốn làm gì thì làm. Xét theo khía cạnh thị trường, cách thức áp đặt mua vé của An Sinh không khác gì với hành vi cố tình xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng. Câu hỏi đặt ra, tại sao Công ty An Sinh lại tự cho mình quyền được độc quyền?
Không thể chỉ là "rút kinh nghiệm"
Trao đổi về sự kiện vé tháng cầu Bãi Cháy, rất nhiều cơ quan, doanh nghiệp thường xuyên có phương tiện qua cầu Bãi Cháy đều cho cách làm của Công ty CP An Sinh là không chấp nhận được. Và, quan niệm cho rằng đã trúng thầu rồi muốn áp đặt thế nào thì lại càng không chấp nhận được. Các hiệp hội vận tải biện luận: Trạm thu phí không chỉ là chỗ để thu tiền, thu lợi nhuận. Chức năng quan trọng của nó là một công trình giao thông, bảo đảm giao thông và phục vụ lợi ích công. Công ty CP An Sinh cản trở việc mua vé tháng của các doanh nghiệp vận tải cũng có nghĩa là cản trở giao thông, cần phải xem xét sự vi phạm này theo quy định pháp luật.
Một thông tin khác từ Sở Công Thương tỉnh Quảng Ninh, bà Nguyễn Thị Liễu, Phó Giám đốc Sở này đã vận dụng đến Luật Bảo vệ người tiêu dùng. Theo đó, hành vi vi phạm của đơn vị quản lý trạm thu phí là nghiêm trọng. Đáng tiếc là Luật này hiệu lực từ 1/7/2011, trong khi sự việc xảy ra chỉ trong 3 ngày cuối tháng 6. Trong khi đó, Sở GTVT Quảng Ninh có cách nhìn khác, Thông tư 90/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ quy định rõ "các loại vé lượt, vé tháng, vé quý tại từng trạm bán rộng rãi cho mọi đối tượng có nhu cầu. Tổ chức, cá nhân có thể mua một lần một vé hoặc nhiều vé để sử dụng". Cũng trong Khoản 2, mục II, phần III thông tư này còn nêu rõ: "Tổ chức, cá nhân đường bộ có trách nhiệm bán kịp thời, đầy đủ các loại vé theo yêu cầu của người mua, không hạn chế đối tượng và số lượng vé bán ra".
Gần đây nhất, Thông tư 05/2010/TT-BGTVT ngày 9/12/2010, tại các khoản a, b, Mục 5, Điều 6 cũng quy định rất rõ nhiệm vụ của trạm thu phí. Trạm thu phí có nhiệm vụ tổ chức các điểm bán vé tại trạm thuận tiện cho người điều khiển phương tiện giao thông và tránh ùn tắc giao thông. Đồng thời triển khai mở rộng mạng lưới và hình thức bán vé, vừa thuận tiện cho người mua vé, vừa đảm bảo sự quản lý chặt chẽ, tránh thất thoát tiền phí. Bán kịp thời và đầy đủ các loại vé theo yêu cầu của người mua, không hạn chế đối tượng và số lượng vé bán ra.
Như vậy, kể cả có "né" khỏi Luật Bảo vệ người tiêu dùng thì hành vi của Công ty CP An Sinh vẫn cần phải được xem xét, xử lý nghiêm túc theo các quy định nói trên để tránh những vụ việc tương tự xảy ra
