Nhà thầu gặp khó vì giá vật liệu xây dựng tăng cao
Thời gian qua, một số doanh nghiệp thi công dự án trên địa bàn TP Huế, có đơn gởi cơ quan thẩm quyền xin được tạm dừng thi công và giãn tiến độ, trong đó một phần nguyên nhân do giá vật liệu tăng vượt ngoài khả năng kiểm soát và dự liệu trong hồ sơ dự thầu cũng như hợp đồng đã ký…
Đơn cử, tháng 4/2026, Công ty cổ phần Đường bộ I Thừa Thiên Huế (đảm trách thi công gói thầu số 4 sửa chữa một số hư hỏng tại Quốc lộ 49B) có văn bản gửi Sở Xây dựng TP Huế xin tạm dừng thi công dự án do tình trạng bất khả kháng trong thi công. Theo công ty này, đến giữa tháng 4/2026, đã triển khai thi công được khoảng 63% giá trị toàn bộ công trình…
Tuy nhiên, từ ngày 28/2 đến thời điểm công ty này gửi đơn, tình hình các loại nguyên vật liệu xây dựng được thống kê gồm 10 loại như: nhựa đường, cấp phối đá dăm, các loại đá xây dựng, cát, ống cống ly tâm... tăng từ 11 - 165% so với giá hợp đồng ký kết, vượt ngoài khả năng kiểm soát và dự liệu trong hồ sơ dự thầu cũng như hợp đồng đã ký. Vì vậy, công ty đề nghị Sở Xây dựng xem xét cho phép cho doanh nghiệp được tạm dừng thi công gói thầu số 4 để chờ giá vật liệu hạ nhiệt; xem xét điều chỉnh tiến độ; chấp thuận thay đổi, điều chỉnh đơn giá, khối lượng công việc…
Theo tìm hiểu, giá vật liệu xây dựng tăng cũng là tình trạng khó khăn chung của các nhà thầu đang thi công các dự án, công trình trên địa bàn TP Huế. Một số nhà thầu thi công các dự án trọng điểm tái định cư đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam cho biết, trong 2 tháng qua, họ phải bù lỗ gần 30 nghìn đồng/m3 đất san lấp và có thời điểm cao nhất phải bù lỗ từ 60-70 nghìn đồng/m3 đất san lấp (giá đến công trường) so với dự toán. Tương tự, đối với đá cấp phối giá dự toán được phê duyệt khoảng 280-300 nghìn đồng/m3 tuy nhiên giá thực tế (đến công trường) khoảng 360 nghìn đồng/m3, nhà thầu phải bù lỗ 40 nghìn đồng/m3…
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng TP Huế, thị trường vật liệu xây dựng trên địa bàn thời gian qua có nhiều biến động, trong đó nổi lên là tình trạng mất cân đối giữa cung và cầu, đặc biệt đối với các vật liệu chủ yếu như đất san lấp, đá xây dựng và cát xây dựng. Nguyên nhân do ngoài yếu tố khách quan do năng lực khai thác mỏ còn hạn chế.
Bên cạnh đó, một phần vật liệu được thu mua qua trung gian, làm giảm nguồn cung trực tiếp; một số mỏ cung cấp vật liệu ra ngoài địa bàn (Dự án làng Vân – Đà Nẵng và Cảng Mỹ Thuỷ- Quảng Trị…); đối với các Mỏ đã cấp phép (Mỏ Diều, Mỏ Chân Mây - Lăng Cô..); thủ tục đưa mỏ vào hoạt động còn chậm, các chủ mỏ thực hiện các thủ tục về mở rộng mỏ và tăng khai thác chiều sâu chưa được quan tâm…
Thực hiện kê khai giá vật liệu xây dựng
Mới đây, UBND TP Huế vừa ban hành thông báo công bố danh sách các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng trên địa bàn thuộc diện phải thực hiện kê khai giá vật liệu xây dựng nhằm tăng cường quản lý nhà nước, bình ổn thị trường, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý đối với các mặt hàng thiết yếu và đặc thù trên địa bàn.
UBND TP Huế giao Sở Xây dựng là cơ quan chịu trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ kê khai giá. Theo UBND TP Huế, việc kê khai danh sách các đơn vị phải kê khai giá được chia thành hai nhóm chính gồm nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu khác do Chính phủ ban hành và nhóm hàng hóa, dịch vụ đặc thù thực hiện kê khai giá tại địa phương. Đối với mặt hàng xi măng, có 4 doanh nghiệp lớn thuộc diện bắt buộc kê khai giá gồm: Công ty Cổ phần Long Thọ, Công ty Cổ phần Xi măng Đồng Lâm, Công ty hữu hạn Xi măng Luks Việt Nam và Công ty Cổ phần VICEM thạch cao xi măng.
Trong nhóm vật liệu đặc thù tại địa phương, lĩnh vực đất đắp nền, san lấp có tổng cộng 21 đơn vị nằm trong diện kê khai giá, gồm 17 đơn vị sở hữu mỏ còn hiệu lực khai thác và 4 đơn vị đang hoàn thiện thủ tục đề nghị cấp phép khai thác. Đối với phân nhóm đá xây dựng, có 18 doanh nghiệp phải thực hiện kê khai giá như: Công ty CP Khoáng sản Huế, Công ty CP Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế, Công ty CP Khai thác đá Thừa Thiên Huế, Công ty TNHH Việt Nhật... Riêng nhóm cát, sạn có 3 đơn vị thuộc diện kê khai giá gồm: Công ty TNHH MTV Thương mại và xây dựng Tấn Hoàng, Công ty CP ĐT TMPT Trường Sơn…
UBND TP Huế yêu cầu Sở Xây dựng hướng dẫn các đơn vị niêm yết công khai giá, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định kê khai giá trên thị trường. Các cơ quan chức năng cũng sẽ chủ động kiểm tra các yếu tố hình thành giá khi xuất hiện biến động bất thường. Các doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh nằm trong danh sách phải kê khai giá có trách nhiệm cung cấp thông tin trung thực, chính xác và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung hồ sơ kê khai. Trường hợp thay đổi thông tin như tên doanh nghiệp, địa chỉ hoặc mã số thuế, các đơn vị phải kịp thời thông báo bằng văn bản cho cơ quan tiếp nhận để tổng hợp, điều chỉnh...
Tạm dừng việc cấp mới các mỏ khoáng sản
Mới đây, cụ thể ngày 7/5 vừa qua, Thành ủy Huế đã có công văn gửi Đảng ủy UBND TP Huế về việc rà soát tổng thể công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động khoáng sản. Công văn nêu rõ, hiện nay, thành phố đang triển khai nhiều công trình, dự án trọng điểm; nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công, các dự án hạ tầng kỹ thuật trong giai đoạn 2025 - 2030 là rất lớn.
Công văn nêu rõ, căn cứ Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP ngày 21/9/2025 của Chính phủ về việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024; để chủ động nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án trọng điểm, giảm chi phí đầu tư công. Đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động khoáng sản trên địa bàn theo đúng quy định, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu Ban Thường vụ Đảng ủy UBND thành phố, lãnh đạo UBND thành phố khẩn trương triển khai thực hiện một số nội dung.
Cụ thể, trước mắt tạm dừng việc cấp mới, bổ sung danh mục đấu giá, danh mục không đấu giá và tổ chức đấu giá quyền khai thác đối với các mỏ khoáng sản trên địa bàn thành phố để tiến hành rà soát tổng thể công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động khoáng sản. Trường hợp thực sự cần thiết, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND thành phố báo cáo Thường trực Thành ủy.
Ngoài ra, chỉ đạo rà soát, đánh giá toàn diện hiện trạng quy hoạch, trữ lượng, công suất khai thác, khả năng cung ứng vật liệu xây dựng thông thường, đánh giá nhu cầu vật liệu phục vụ từng khu vực, từng nhóm dự án, nhất là các dự án trọng điểm, dự án đầu tư công, các công trình hạ tầng chiến lược trong giai đoạn 2025 - 2030. “Trên cơ sở rà soát, xây dựng phương án tổng thể đối với khu vực không thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản; khu vực thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản; báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy trước ngày 25/5”, công văn của Thành ủy Huế nêu rõ.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP Huế, nhu cầu các dự án đang triển khai, dự kiến triển khai trong năm 2026 theo nguồn vốn trong và ngoài ngân sách trên địa bàn, đối với các loại đất đắp cần hơn 15 triệu m3 (trong đó đất san lấp thông thường hơn: 8,5 triệu m3; đất san lấp K95 hơn 4,9 triệu m3; đất san lấp K98 là hơn 1,7 triệu m3). Trong khi đó, đối với nguồn cung theo công suất thiết kế, đất làm vật liệu san lấp công suất khai thác hàng năm chỉ 6,4 triệu m3. Đối với đá các loại nhu cầu cần hơn 3,9 triệu m3, trong khi công suất khai thác hàng năm gần 2,2 triệu m3. Đối với cát xây dựng, nhu cầu hơn 1,8 triệu m3 nhưng công suất khai thác hàng năm hơn 10 ngàn m3/năm…
