Những động lực tăng trưởng đang cùng tăng tốc
Bức tranh kinh tế 8 tháng đầu năm 2026 cho thấy TP Hồ Chí Minh vẫn đang duy trì đà tăng trưởng tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 8 tăng 10,6%, đưa mức tăng lũy kế 8 tháng lên 10,8%. Một số ngành công nghiệp có mức tăng rất cao như sản xuất than cốc và sản phẩm dầu mỏ tinh chế tăng 107,4%; in, sao chép bản ghi tăng 27,2%; sản xuất sản phẩm từ kim loại đúc sẵn tăng 20,3%; hóa chất và sản phẩm hóa chất tăng 19,7%.
Bốn ngành công nghiệp trọng điểm tăng 11,7%. Trong đó, cơ khí và hóa dược tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, chế biến lương thực - thực phẩm duy trì mức tăng ổn định, còn sản xuất điện tử đã quay trở lại đà tăng trưởng.
Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì đà tăng, với kim ngạch xuất khẩu đạt 65,83 tỷ USD, tăng 7,82%; nhập khẩu đạt 72,69 tỷ USD, tăng 11,86%, chủ yếu phục vụ nhu cầu nguyên vật liệu, linh kiện, máy móc, thiết bị cho sản xuất.
Du lịch tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Trong 8 tháng, thành phố đón hơn 7,77 triệu lượt khách quốc tế, tăng 38,5%; tổng doanh thu du lịch đạt khoảng 259.696 tỷ đồng, tăng tới 48,8%.
Trong khi đó, vận tải hành khách công cộng đạt 428,9 triệu lượt, tăng 12,8%; hàng hóa thông qua cảng biển đạt 256,29 triệu tấn, tăng 9,2%. Những con số này cho thấy các lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ và logistics đang có sự kết nối ngày càng rõ hơn, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.
Khu vực kinh tế tư nhân cũng có tín hiệu tích cực khi 8 tháng qua có 38.253 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 7,92%, cùng 13.582 doanh nghiệp hoạt động trở lại. Tổng vốn đăng ký mới và bổ sung đạt hơn 860.322 tỷ đồng, tăng 17,29%.
Cùng với khu vực trong nước, dòng vốn FDI tiếp tục tạo thêm động lực. Tám tháng, TP Hồ Chí Minh thu hút hơn 10,06 tỷ USD FDI, tăng 167,3% so với cùng kỳ và đạt 91,5% kế hoạch năm.
Điều đáng chú ý là thành phố đang chuyển hướng thu hút FDI từ “lượng” sang “chất”, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, nghiên cứu và phát triển, logistics, tài chính quốc tế và kinh tế xanh. Đây được xem là hướng đi nhằm nâng chất lượng tăng trưởng thay vì chỉ chạy theo quy mô vốn.
Khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn
Đến hết tháng 8, TP Hồ Chí Minh đã giải ngân 85.141 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 57,7% kế hoạch Thủ tướng giao, cao hơn cùng kỳ năm 2025 là 13,6% và vượt mức bình quân chung cả nước 49,8%.
Nhưng với mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn Thủ tướng giao vào cuối năm, khối lượng công việc phía trước vẫn rất lớn. Riêng tháng 9, thành phố cần giải ngân tối thiểu 18.410 tỷ đồng; đến hết quý III phải đạt tối thiểu 70%.
Cùng với giải ngân, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng được xác định là khâu phải tập trung tháo gỡ. Đến nay, 147 dự án được bố trí vốn bồi thường với tổng vốn 56.062 tỷ đồng, đã giải ngân 65,57%.
Nhiều dự án giao thông liên vùng cũng đang có chuyển biến. Cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành đã bàn giao 100% mặt bằng; cao tốc TP Hồ Chí Minh - Mộc Bài đạt hơn 97% số trường hợp đồng ý bàn giao; cao tốc TP Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành đạt gần 90% diện tích mặt bằng đã bàn giao. Tuyến đường đầu tiên thuộc dự án rạch Xuyên Tâm cũng đã thông xe kỹ thuật.
Theo Sở Xây dựng, thành phố đã khởi công 22 công trình, dự án trọng điểm với tổng mức đầu tư khoảng 647.379 tỷ đồng, từ đường sắt đô thị, cầu, cao tốc, vành đai đến chỉnh trang đô thị, môi trường và nhà ở xã hội. Trong quý IV, dự kiến tiếp tục khởi công khoảng 9 công trình và hoàn thành khoảng 10 công trình trọng điểm.
Đặc biệt, TP Hồ Chí Minh đang tập trung tháo gỡ 921 dự án còn vướng mắc. Đến nay, 216 dự án đã hoàn thành tháo gỡ và 461 dự án đã có hướng chỉ đạo xử lý.
Tăng thu, khai thông thể chế để tạo dư địa mới
Sau 8 tháng đầu năm, TP Hồ Chí Minh thu ngân sách ước khoảng 625.000 tỷ đồng, gần 78% dự toán và tăng hơn 19% so với cùng kỳ.
Mục tiêu thành phố đặt ra là thu 1.010.000 tỷ đồng trong năm 2026. Như vậy, riêng 4 tháng cuối năm, ngân sách cần thu thêm khoảng 374.381 tỷ đồng, bình quân 93.595 tỷ đồng mỗi tháng.
Thành phố xác định năm nhóm nguồn thu trọng tâm gồm thu từ đất và đấu giá đất; thu hồi nợ thuế; thu xuất nhập khẩu; thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và các khoản thu hợp pháp khác.
Riêng nguồn thu từ đất được kỳ vọng đóng góp khoảng 96.000 tỷ đồng. Thành phố yêu cầu hoàn tất hồ sơ, thủ tục để đấu giá các khu đất công theo kế hoạch trước ngày 30/9; đồng thời đẩy nhanh xác định, phê duyệt giá đất cụ thể để các đơn vị được giao đất, cho thuê đất thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Yêu cầu chống thất thu, thu đúng, thu đủ, thu kịp thời được đặt ra quyết liệt. Các khoản nợ thuế phải được phân loại theo khả năng thu, nguyên nhân và thời gian nợ; đồng thời mở rộng cơ sở thu đối với hộ, cá nhân kinh doanh và kinh tế số.
Trong phiên họp đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng đầu năm, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đánh giá dư địa tăng trưởng trong những tháng cuối năm vẫn còn rất lớn, nhất là khu vực đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài.
Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục tập trung tháo gỡ hàng trăm dự án tồn đọng; đẩy nhanh giải ngân đầu tư; hoàn thiện thể chế và xử lý từng điểm nghẽn cụ thể.
Trong lĩnh vực nhà ở, 8 tháng qua đã có 22 dự án bắt đầu thi công với khoảng 12.000 căn. Thành phố tiếp tục đôn đốc để hoàn thành mục tiêu phát triển nhà ở giá rẻ, nhà ở cho thuê, đáp ứng nhu cầu của người dân và người lao động.
Chất lượng sống cũng được đặt trong cùng một bài toán. Trước năm học 2026-2027, thành phố đưa vào khai thác 1.027 phòng học mới; thực hiện miễn phí 100% sách giáo khoa phổ thông với kinh phí khoảng 288 tỷ đồng. Chiến dịch khám sức khỏe toàn dân đã sàng lọc gần 4 triệu người và lập hơn 3 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử.
Những kết quả này cho thấy mục tiêu tăng trưởng hai con số không được đặt tách rời khỏi yêu cầu bảo đảm an sinh, giáo dục, y tế và chất lượng sống của người dân.
Sau khi Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/10, TP Hồ Chí Minh phát động Chiến dịch 30 ngày đêm khai thông thể chế, rà soát 249 văn bản cần xây dựng, trong đó 85 văn bản quy phạm pháp luật cần ban hành ngay trước thời điểm Luật có hiệu lực. Đợt thi đua khai thông thể chế được gắn với nguyên tắc “06 rõ”, có sản phẩm cụ thể, định lượng được và gắn trách nhiệm người đứng đầu.
