Sáng 26/8, Thành ủy TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai thi hành Luật Phát triển đô thị theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Hội nghị do đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh chủ trì. Tham dự có Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy, HĐND, UBND, lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương và được kết nối trực tuyến đến tận các đảng ủy xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố.
Khung pháp lý ổn định, trao quyền thực chất và mở rộng không gian phát triển
Quán triệt những nội dung trọng tâm của luật, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết: Luật Phát triển đô thị gồm 5 chương, 66 điều, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Đạo luật đánh dấu bước chuyển chiến lược từ các cơ chế đặc thù phân tán, có thời hạn sang một khung pháp lý ổn định, dài hạn; chuyển từ quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm gắn với tự chủ và trách nhiệm giải trình.
Luật trao quyền tự chủ mạnh mẽ cho TP Hồ Chí Minh trên nhiều lĩnh vực then chốt. Tổ chức bộ máy và nhân sự: Thành phố được chủ động quyết định tăng thêm tối đa 20% tổng số biên chế công chức, viên chức so với số Trung ương giao; quyết định số lượng đại biểu HĐND các cấp và ban hành một số chính sách đặc thù về thu nhập, đãi ngộ. Thành phố cũng được phép quyết định thí điểm các chính sách mới khác luật hoặc nghị quyết của Quốc hội trong thời hạn tối đa 5 năm sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền.
Quy hoạch và phát triển đô thị: Tinh giản quy trình bằng việc lập một quy hoạch tổng thể; phân cấp mạnh về quản lý không gian ngầm, không gian tầm thấp và tầm cao. Đặc biệt, TP Hồ Chí Minh có quyền chủ động phát triển khu vực đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), điều chỉnh tuyến, công trình đường sắt và chuyển nhượng chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch trong khu vực TOD. Đồng thời, thành phố được chỉ định chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân trên quỹ đất công.
Huy động nguồn lực và mô hình kinh tế mới: Cho phép thành lập, điều chỉnh ranh giới Khu thương mại tự do gắn với cảng biển quốc tế; phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu dự án; thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và kinh tế số. Thành phố được hưởng toàn bộ một số khoản thu mới; chủ động quyết định chỉ tiêu sử dụng đất (trừ đất quốc phòng, an ninh) và sử dụng ngân sách địa phương thực hiện giải phóng mặt bằng độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư dự án chính.
Địa phương quyết, làm và chịu trách nhiệm
Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh: Giá trị lớn nhất của Luật Phát triển đô thị nằm ở sự thay đổi tư duy, xem đô thị là chủ thể tạo ra tăng trưởng chứ không đơn thuần là đối tượng quản lý.
Đồng chí Bí thư Thành ủy chỉ rõ 3 giá trị đặc biệt quan trọng của đạo luật: Phân cấp, phân quyền thực chất: Luật quy định thẩm quyền đối với 240 nội dung thuộc HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố. Đặc biệt, nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Phát triển đô thị khi có sự khác biệt với các luật khác được ví như “kim cương”, giúp các cơ chế đặc thù không bị vô hiệu hóa bởi quy định chung. Chuyển từ "làm thử" sang "làm thật": Đưa các cơ chế hiệu quả vào thực hiện ổn định, lâu dài, biến nguồn lực tiềm năng thành động lực phát triển thực chất. Tốc độ và hiệu năng thực thi: Chấm dứt tư duy thụ động “chờ hướng dẫn của Trung ương”.
Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nhấn mạnh, hạ tầng là đường băng, nguồn vốn là nguyên liệu, thể chế quyết định TP Hồ Chí Minh cất cánh. Đồng chí đặt ra yêu cầu mỗi cán bộ, ở từng vị trí phải trả lời đủ 3 câu hỏi: Luật trao cho cơ quan quyền hạn gì? Tạo ra sản phẩm gì? Nếu không hiệu quả thì ai chịu trách nhiệm?
Về công tác cán bộ, đồng chí Trần Lưu Quang đưa ra 3 thông điệp đanh thép: Cán bộ làm được việc, có sản phẩm rõ ràng sẽ được ghi nhận, đề bạt kịp thời, không chờ tuần tự; cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung nếu có sai sót trong quá trình đổi mới sẽ được thành phố bảo vệ đến cùng; cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm sẽ phải rời đi. “Chúng ta không giao quyền cho người không dám dùng quyền”, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang khẳng định.
Đối với việc kiểm soát quyền lực, đồng chí Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nêu rõ thành phố chuyển từ kiểm soát bằng "xin - cho" sang công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Thành phố sẵn sàng bảo vệ cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, không vụ lợi; đồng thời xử lý nghiêm, không có vùng cấm đối với hành vi lợi dụng cơ chế để vụ lợi, lợi ích nhóm.
Chiến dịch "30 ngày đêm" và 3 cam kết của TP Hồ Chí Minh
Cụ thể hóa Chỉ thị số 22 của Thành ủy, đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã phát động đợt thi đua cao điểm “30 ngày đêm” (kéo dài từ nay đến hết tháng 9/2026) nhằm tập trung hoàn thiện khối lượng lớn các văn bản quy phạm pháp luật.
Mục tiêu đợt thi đua cao điểm là cụ thể hóa 240 nội dung được giao quyền bằng 105 văn bản (gồm 73 nghị quyết của HĐND và 32 quyết định của UBND thành phố), đảm bảo toàn bộ hệ thống văn bản hướng dẫn có hiệu lực đồng thời với luật từ ngày 1/10/2026, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống pháp lý.
Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị thực hiện nghiêm nguyên tắc "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; chấm dứt tình trạng văn bản xin ý kiến luân chuyển lòng vòng giữa các sở, ngành. Kết quả thi đua được đo đếm cụ thể bằng sản phẩm đầu ra và là thước đo KPI trực tiếp đối với người đứng đầu.
Trao đổi về tâm thế của thành phố, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang khẳng định TP Hồ Chí Minh đã sẵn sàng nhận trọng trách mới và đưa ra 3 cam kết mạnh mẽ với Trung ương, Quốc hội và nhân dân:
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh Lê Quốc Phong và Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được trao Bằng khen các tập thể.
Phát triển nhanh, bền vững: Phấn đấu đạt mức tăng trưởng hai con số, đóng góp ngày càng lớn cho ngân sách quốc gia và vùng kinh tế trọng điểm.
Trách nhiệm giải trình minh bạch: Quyền hạn đi đôi với trách nhiệm; mọi cơ chế được đánh giá bằng kết quả thực tế.
Vì lợi ích người dân và doanh nghiệp: Dùng sự hài lòng của người dân (qua không gian sống, hạ tầng khang trang) và sự thuận lợi của doanh nghiệp (rút ngắn thời gian, chi phí thủ tục) làm thước đo cuối cùng của chính sách.
"Được trao quyền lớn hơn cũng có nghĩa là được giao trách nhiệm lớn hơn. TP Hồ Chí Minh sẽ không đo sự thành công bằng việc mình được trao bao nhiêu thẩm quyền, mà quan trọng là những kết quả cụ thể đạt được và giá trị thực sự tạo ra cho người dân, doanh nghiệp, sự phát triển của thành phố và đất nước", Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang kết luận.
Tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã trao tặng Bằng khen cho 35 tập thể có thành tích xuất sắc, đóng góp tích cực trong quá trình xây dựng dự án Luật Phát triển đô thị.
