Hiện nay, sởi vẫn đang có nguy cơ lan rộng và chưa có dấu hiệu dừng lại. Thủy đậu và quai bị đều tăng trong điều kiện không còn vaccin dịch vụ. Lo ngại hơn khi nguy cơ bệnh cúm A tăng trong thời điểm nguy cơ cao của dịch cúm gia cầm. Trong đó, việc phải dập dịch sởi bằng được trong vòng 1 tháng là điều mà y tế dự phòng TP phải nỗ lực trong thời gian nhanh nhất.
Quan tâm đối với “mầm bệnh” sởi ở trẻ dưới 9 tháng tuổi, và tại các trường Mầm non, Mẫu giáo
Ông Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội y tế công cộng TPHCM nhận định, dịch sởi đang bùng lên là do ta đã để “hổng” trong suốt thời gian dài trong công tác phòng dịch. Cách đây 20 năm khi dịch sởi xảy ra, điều tra dịch tễ và thời gian bắt đầu tiêm phòng sởi cho trẻ đã phát hiện khi tới 9 tháng tuổi mới tiêm mũi đầu tiên thì nhiều trẻ đã mắc bệnh từ trước đó, nhưng tiêm sởi cho trẻ vào 6 tháng tuổi thì vaccine không phát huy hiệu quả mấy vì cơ thể trẻ mới sinh vẫn mang kháng thể bảo vệ của mẹ. Chọn thời điểm tiêm phòng sởi cho trẻ là 9 tháng tuổi, hy vọng sau đó trẻ không mắc bệnh, từ đó làm giảm mầm bệnh sởi trong môi trường, khống chế bệnh. Song mũi 2 của sởi vào 18 tháng tuổi thường bị quên, từ đây bệnh lây lan.
Điều tra tại các Bệnh viện(BV) nhi đồng 1 và 2 hiện nay, các trường hợp trẻ mắc sởi dưới 9 tháng tuổi rất cao. Lứa tuổi này sức đề kháng yếu, cấp cứu điều trị đều khó khăn. Vì vậy theo ông Giang, nếu không dập dịch sởi ngay, thì cùng với nhiều dịch bệnh khác như tay chân miệng( thường tăng cao vào tháng 4) là điểm dịch đầu tiên của năm, sốt xuất huyết trên năm nay cũng đang tăng dù thời tiết đang rất nóng, cùng nguy cơ nhiều dịch bệnh truyền nhiễm hô hấp khác nữa cũng đang đe dọa bùng phát.
Sởi là bệnh lây lan nhanh, nên việc “đè” dịch sởi trên địa bàn TPHCM cần nhanh, gọn, “thần tốc”. Kinh nghiệm chống dịch bệnh dạng này theo ông Giang hiệu quả nhất là phải nâng được tỉ lệ tiêm phòng sởi lên, và hiện nay “điểm” tấn công vào tốt nhất chính là tại các trường Mầm non, Mẫu giáo. Như vậy cần nắm được số mũi tiêm phòng sởi tại khối Mầm non mẫu giáo này là bao nhiêu, bằng cách ra soát, đối chiếu lấy thông tin từ phụ huynh tới cô giáo trong lớp, báo cáo lên phòng y tế trường, tứ đây lên y tế dự phòng địa phương, số trẻ tiêm mũi 1, mũi 2, tiêm đủ hay chưa tiêm lần nào là bao nhiêu. Những trường hợp không nhớ được đã tiêm sởi hay chưa, ưu tiên cho tiêm lại từ đầu mũi 1. Việc kiểm soát mầm bệnh, tổ chức tiêm Sởi lưu động cho ở trẻ như trên cần thực hiện thêm nửa tháng tiếp ở các nhóm trẻ gia đình, trường Mầm non tư thục, và khu vực dân nhập cư theo cách điều tra, phối hợp tổ dân phố.
Theo ông Giang, nếu YTDP TP cùng trường học phối hợp chặt, ra quân liên tiếp trong 7 tới 10 ngày, tổ chức các đội tiêm lưu động như ngày xưa đến từng trường để tiêm phòng vacccin sởi ngay tại trường qua con số điều tra được thì sẽ đẩy lui mầm bệnh sởi ngay sau 1 tháng.
Cần 80.000 tới 100.000 liều vaccin sởi thực hiện chiến lược dập dịch
Theo BS Nguyễn Hữu Hưng, Phó Giám đốc Sở y tế TPHCM, từ cuối tháng 1/2014 tới nay, Sở này đã chỉ đạo tới YTDP 24 Q/H, và các trường học triển khai chiến dịch tiêm phòng bổ sung sởi cho trẻ từ 9 tháng tuổi tới 3 tuổi. Kế hoạch từ 7-3 tới 20/4/2014. Sở y tế TPHCM cũng vừa nhận được công văn đồng ý từ Cục YTDP- Bộ y tế chấp nhận, “ưu tiên” cho địa bàn TPHCM được phép tiến hành tiêm sởi cho trẻ từ 9 tháng tuổi tới 3 tuổi(toàn quốc là từ 9 tháng tuổi tới 24 tháng), do TP xuất hiện nhiều trường hợp trẻ mắc sởi ở 2 tuổi . Do đó các trạm y tế P/X thông báo rộng rãi để các bà mẹ biết, có con 24 tháng tuổi trở lên đợt này cũng được tiêm mũi sởi của Chương trình TCMR. Và mũi 2 miễn phí cho tiêm vét, tiêm bù nếu quên tiêm.
Để thực hiện cho chiến lược dập dịch sởi này, theo BS Nguyễn Trí Dũng GĐ YTDP TPHCM, danh sách điều tra trẻ theo lớp học có thể bằng cách: giáo viên lớp nắm từ cha mẹ HS, yêu cầu nộp sổ tiêm chủng/sổ sức khỏe trẻ em, cập nhật tiền sử tiêm vaccin sởi từ danh sách lớp đưa tới các Y tế PX, quận, huyện và thông báo phụ huynh đưa trẻ đi tiêm sởi tại trạm y tế nơi cư ngụ vào thứ 6 cuối tuần…Thành phố sẽ cần khoảng từ 80.000 tới 100.000 liều vaccin sởi và Cục Y tế dự phòng cho biết sẽ cung cấp đủ số vaccin trên.
Cũng tại Trạm y tế phường 5 quận Gò Vấp, vào ngày 5/3 đã thực hiện tiêm phòng được 40 trường hợp gồm mũi Quinvaxem (5 trong 1) cho trẻ và một số được tiêm phòng sởi mũi 2, mũi 3. BS Trần Thị Thanh Thúy, Trưởng trạm cho biết, ngày 6/3, cùng Phòng kiểm soát dịch bệnh của YTDP quận, Trạm sẽ huy động 8 các bác sĩ, điều dưỡng, 2 BS tiêm phòng chuyên trách, cùng tham gia vào qui trình tiếp nhận, cân đo, khám sàng lọc bệnh cho trẻ, và tiêm nhằm có thể kiểm tra sức khỏe trẻ trước, trong và sau khi tiêm phòng. Trẻ bị bệnh, có chống chỉ định tiêm được loại ra, tiêm sau; Các thiết bị bình lạnh có nhiệt kế bảo quản vacccin, phòng ốc đảm bảo qui trình an toàn tiêm chủng đã được chuẩn bị đầy đủ.
Dự kiến trong 5 ngày từ 6 tới 11/3, có 300 trẻ được thực hiện lồng ghép tiêm phòng sởi ( mũi tiêm chương trình TCMR), tiêm vét , tiêm bù sởi mũi 2 cho trẻ cùng mũi Quinvaxem . Số trẻ trạm cần phải quản lý, tiêm phòng sởi địa bàn này là 515 trẻ. Riêng số trẻ được tiêm mũi 2 sởi đợt này là 160 trẻ.
