Thẳng thắn nhìn nhận “nút thắt” và thách thức
Chiều ngày 22/9, Hội nghị lần thứ Chín Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025 - 2030 (mở rộng) diễn ra trong bối cảnh thành phố vừa đi qua 3/4 chặng đường của năm 2026. Nhìn lại 9 tháng qua, kinh tế - xã hội thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, các động lực về công nghiệp, thương mại, dịch vụ, tiêu dùng và xuất khẩu phát huy hiệu quả rõ rệt.
Những con số thống kê nổi bật đã minh chứng cho sức phục hồi và vươn lên mạnh mẽ. Cụ thể, về lĩnh vực đầu tư và sản xuất: Tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt 683.867 tỷ đồng, tăng 47,63% so với cùng kỳ. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 11,1%. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt khoảng 17,2 tỷ USD, vượt 56,6% kế hoạch năm và tăng tới 318,9% so với cùng kỳ;
Thương mại, dịch vụ và du lịch: Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 1.488.711 tỷ đồng, tăng 13,8%. Doanh thu du lịch đạt 282.696 tỷ đồng, tăng 43,4%, đón 8,51 triệu lượt khách quốc tế (tăng 34,5%). Vận tải hành khách công cộng đạt 487,5 triệu lượt, tăng 13,4%.
Thu - chi ngân sách & giải ngân: Thu ngân sách nhà nước đạt 670.599 tỷ đồng, bằng 83,5% dự toán Trung ương giao. Giải ngân vốn đầu tư công đến hết tháng 9/2026 dự kiến đạt 103.319 tỷ đồng, đạt 70% kế hoạch.
Cải cách hành chính & Xây dựng Đảng: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ổn định, thông suốt. Thành phố đã phân cấp, ủy quyền hơn 1.000 nhiệm vụ cho cấp xã; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 99,5%, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt hơn 96%. Đảng bộ thành phố cũng đã kết nạp 8.101 đảng viên mới, nâng tổng số đảng viên toàn thành phố lên gần 400.000 đồng chí.
Đặc biệt, công tác tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Đối với 921 dự án tồn đọng, thành phố đã hoàn thành tháo gỡ khó khăn cho 233 dự án và đã có hướng chỉ đạo xử lý cụ thể cho 688 dự án còn lại.
Các chính sách an sinh xã hội mang tính nhân văn sâu sắc như bảo hiểm y tế toàn dân, hỗ trợ bệnh nhân hiểm nghèo, miễn phí xe buýt và chương trình “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học” đã nhận được sự đồng thuận, đánh giá rất cao từ dư luận nhân dân.
Bên cạnh đó, Hội nghị cũng dành thời gian thảo luận sâu về Đồ án Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm. Sau khi hợp nhất các địa phương, thành phố sở hữu không gian phát triển mới rộng 6.772,59 km². Mô hình cấu trúc siêu đô thị đa cực, đa tâm, đa tầng (với 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển) hứa hẹn đưa TP Hồ Chí Minh trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hồ Chí Minh cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, điểm nghẽn đang cản trở đà bứt phá. Áp lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng và thu ngân sách năm 2026 vẫn còn rất lớn. Tình hình kinh doanh của một bộ phận doanh nghiệp còn gặp khó khăn, số lượng doanh nghiệp giải thể và tạm ngừng hoạt động có xu hướng gia tăng. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại một số dự án trọng điểm còn chậm; kinh phí giải ngân cho khoa học công nghệ, chuyển đổi số chưa đạt kỳ vọng.
Về mặt chủ quan, sự phối hợp giữa một số cơ quan, đơn vị chưa thực sự chặt chẽ, thiếu chủ động. Cấp xã, phường và một số sở, ngành còn lúng túng trước sự thay đổi về tổ chức bộ máy và các quy định mới. Đặc biệt, ở một số nơi vẫn còn tình trạng cán bộ có tâm lý e ngại trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh, thiếu dũng cảm trong tư duy và xử lý công việc, dẫn đến sa vào họp hành nhiều, làm chậm tiến độ chung.
Thông điệp chỉ đạo mạnh mẽ từ Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang
Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh đã ghi nhận, biểu dương những nỗ lực vượt bậc của toàn hệ thống chính trị trong 9 tháng qua. Đồng chí Bí thư Thành ủy nhấn mạnh: Điểm cộng lớn nhất của thành phố chính là niềm tin, sự đồng lòng, kỳ vọng của nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp và tinh thần đoàn kết của đội ngũ cán bộ.
Để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ năm 2026, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang đã đưa ra những chỉ đạo sát sao, quyết liệt cho 3 tháng cuối năm:
Trong đó, thành phố quyết tâm bảo vệ 3 mục tiêu kinh tế trọng tâm: Tăng trưởng GRDP cả năm đạt trên 10% (riêng Quý IV phải đạt 12,3%); thu ngân sách nhà nước cán mốc 1 triệu tỷ đồng; giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.
Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang định hướng: Quý IV là giai đoạn tăng trưởng bứt phá theo quy luật, lại thêm lợi thế khi Luật Phát triển đô thị và các Nghị quyết của HĐND thành phố có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, mở ra không gian thể chế rất rộng lớn; Các cơ quan chức năng phải rà soát lại toàn bộ nguồn vốn đầu tư toàn xã hội để phản ánh chính xác vào chỉ số tăng trưởng;
UBND thành phố chỉ đạo phối hợp đồng bộ 4 khâu: Đền bù giải phóng mặt bằng - Vật liệu xây dựng - Xây lắp - Chuẩn bị đầu tư; siết chặt trách nhiệm của từng ban quản lý dự án, nhà thầu và các sở, ngành liên quan.
Đồng chí Trần Lưu Quang yêu cầu chuyển mạnh từ “thu hút dự án” sang “triển khai dự án”, cho phép thực hiện song song các quy trình thủ tục nếu pháp luật không cấm để tiết kiệm thời gian cho nhà đầu tư. Trong công tác thu ngân sách, cần đẩy mạnh chống thất thu, rà soát thu hồi nợ đọng, khai thác hiệu quả nguồn thu từ thương mại điện tử và đất đai. Tuy nhiên, đồng chí lưu ý “tuyệt đối không tận thu” để doanh nghiệp có dư địa phục hồi, tái đầu tư; đồng thời không chạy theo “đấu giá đất bằng mọi giá” nếu thị trường chưa phù hợp.
Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cũng nhấn mạnh công tác cán bộ là khâu then chốt: Đánh giá cán bộ phải dựa trên thước đo công khai, minh bạch bằng chỉ số KPI và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Thực hiện việc điều chuyển, sắp xếp nhân sự liên tục, công tâm; kiên quyết thay thế những cán bộ không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, làm việc cầm chừng hoặc thiếu trách nhiệm.
Đề cao vai trò của người đứng đầu: Phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ nhưng phải đi đôi với trách nhiệm cá nhân; sẵn sàng từ chức hoặc rời vị trí nếu không hoàn thành nhiệm vụ. Đổi mới công tác tuyên giáo - dân vận theo hướng thực chất, giảm bớt khẩu hiệu, tập trung củng cố niềm tin vững chắc trong nhân dân.
Bên cạnh nhiệm vụ trước mắt, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang chỉ đạo thành phố phải tính toán cho tương lai dài hạn:
Xây dựng Đề án thu hút nhân tài phân làm 3 nhóm: Nhà khoa học (đặt hàng Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), chuyên gia (cho các sở, ngành) và lực lượng có kỹ năng thực hành (cho cấp xã, phường).
Quản lý chặt chẽ tài sản công: Rà soát, quản lý nghiêm ngặt gần 20.000 địa chỉ nhà, đất công, kiên quyết không để thất thoát, lãng phí. Đẩy nhanh cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả.
Bảo đảm an ninh năng lượng: Chủ động chuẩn bị các nguồn điện xanh, năng lượng tái tạo để sẵn sàng đón nhận các dòng vốn đầu tư công nghệ cao, bán dẫn quy mô lớn.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ Chín Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hồ Chí Minh đã được biểu quyết thông qua với tỷ lệ nhất trí 100%. Đó không chỉ là sự thống nhất về mặt ý chí của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ trước Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Chặng đường 3 tháng cuối năm 2026 đang đặt ra nhiều thách thức. Nhưng với truyền thống năng động, sáng tạo, đoàn kết, cùng sự chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của Ban Thường vụ Thành ủy và Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP Hồ Chí Minh nhất định sẽ vượt qua khó khăn, hoàn thành toàn diện các mục tiêu kinh tế - xã hội, khẳng định vững chắc vị thế trung tâm kinh tế đầu tàu của cả nước trong kỷ nguyên phát triển mới.
* Ảnh Quang Định.
