Tại một số đại lý sữa trên đường Nguyễn Thông (quận 3), đường Nguyễn Tri Phương (quận 10), đường Cách mạng Tháng Tám (quận 3)… nhiều mặt hàng sữa đã giảm so với giá khuyến nghị của DN như: sữa Similac GainPlus IQ (900g) giá bán lẻ công bố 425.000đ/hộp, cửa hàng bán ra 412.000đ/hộp (thấp hơn giá trần bán lẻ 13.000đ/hộp); Abbott Grow 3 (loại 900g), giá trần bán lẻ được công bố là 271.000đ/hộp, nhưng cửa hàng bán chỉ từ 250.000 - 267.000đ/hộp, nếu NTD mua nhiều cửa hàng bán với giá 245.000đ/hộp (thấp hơn 4.000 - 26.000đ/hộp); Enfagrow A+3 giá bán lẻ tối đa là 453.000đ, cửa hàng bán 430.000đ/hộp (thấp hơn 23.000đ/hộp)…
Theo giải thích của các chủ cửa hàng kinh doanh sữa tại đây, sở dĩ có một số sản phẩm sữa cửa hàng bán cho NTD thấp hơn giá trần bán lẻ là do đơn vị sản xuất hoặc phân phối sản phẩm sữa không cắt quyền lợi nào của cửa hàng như đảm bảo chiết khấu, chi phí trưng bày, khuyến mãi… Vì vậy, để cạnh tranh về giá, các cửa hàng chấp nhận giảm giá bán cho NTD so với giá trần, lấy các chi phí được ưu đãi trên để “đập vô” bù lỗ.
Tuy nhiên, bên cạnh những sản phẩm sữa bán ra có giá thấp hơn giá bán lẻ tối đa thì vẫn có nhiều sản phẩm lại bán cao hơn. Như sản phẩm Dialac Alpha 123 HT (loại 900g), cửa hàng bán giá 190.000đ/hộp, trong khi giá bán lẻ tối đa 176.000đồng/hộp; Nan 1 (loại 800 g) bán ra 380.000đ/hộp (giá bán lẻ tối đa 371.000đ/hộp), Nan Pelargon (loại 400g) bán 220 (giá bán lẻ tối đa 217.000đ); Lactogen Gold 1 (loại 900g) bán 330.000đ/hộp (giá bán lẻ tối đa 328.000đ/hộp)… Thắc mắc về sự chênh lệch giá này, chủ cửa hàng giải thích là do đơn vị cung cấp đã cắt hết các khoản ưu đãi cho cửa hàng. Cửa hàng chỉ còn có khoản lợi nhuận từ việc bán sản phẩm nên không thể bán giảm giá được.
Ngoài lý do trên, các chủ cửa hàng kinh doanh sữa cũng than phiền rằng, theo quy định giá trần sữa bán lẻ tới tay NTD được tính bằng cách lấy giá trần bán buôn đã công bố, cộng thêm 15%. Có nghĩa là, cửa hàng bán lẻ lấy hàng từ đơn vị phân phối với giá bán buôn, sau đó cộng thêm 15% cho ra giá thành để bán cho NTD. Nhưng thực tế, một số đơn vị phân phối trước khi bán hàng cho cửa hàng bán lẻ là đã cộng thêm 15% vào giá sản phẩm. Khi chủ cửa hàng bán lẻ phản ứng thì họ lập lờ rằng 15% này là Nhà nước “cho” nhà phân phối?
Chị N.T.N. chủ cửa hàng sữa đường Nguyễn Thông dẫn chứng: sản phẩm Friso Gold 3 (loại 1,5kg), nhà phân phối bán cho cửa hàng là 597.000 đồng/hộp và kêu cửa hàng bán cho NTD với giá 632.000đ. Tuy nhiên, với giá cao như vậy thì không thể bán được. Để tiêu thụ được sản phẩm này, buộc cửa hàng phải bán với giá 600.000 đồng/hộp”. Theo giải thích của chị N., việc các nhà phân phối lấy 15% tính vào giá thành đã đẩy giá sữa lên cao. Khi đó, cửa hàng không được lợi mà NTD cũng không có cơ hội mua được hàng giá rẻ.
Trong khi các cửa hàng bán mỗi nơi một giá thì tại các siêu thị giá niêm yết phần lớn đúng bằng giá theo quy định hoặc thấp hơn. Như tại siêu thị Big C (quận Gò Vấp), bảng giá bán lẻ mới được niêm yết rẻ hơn mức giá bán lẻ tối đa quy định từ 30.000 - 60.000đ/sản phẩm. Cụ thể, sữa bột Nan Pro 2 hộp 800g, giá bán lẻ 323.200đ/hộp (giá bán lẻ tối đa quy định là 377.200đ); Dielac Optimum hộp 900g giá niêm yết 334.500đ, trong khi giá bán lẻ tối đa 354.700đ, … Tương tự, tại hệ thống siêu thị Co.opMart, Maximark… nhiều sản phẩm sữa có giá mới rẻ hơn so với giá trần công bố.
Hiện nay, tại thị trường TP Hồ Chí Minh, theo ghi nhận của chúng tôi thì giá sữa bán lẻ đến tay NTD giảm nhiều nhất là các sản phẩm sữa Abbott (giảm từ 30.000 - 100.000đồng/hộp), một số sản phẩm khác thì giảm thấp hơn. Ngoài 5 DN sữa chiếm thị phần lớn đang thực hiện việc giảm giá, 10 đơn vị còn lại đã đăng ký giá bán lẻ tối đa với Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh gần như chưa triển khai việc thực hiện giảm giá.
Ông Nguyễn Quốc Chiến - Trưởng ban Vật giá, Sở Tài chính TP Hồ chí Minh cho biết, cơ quan quản lý chỉ thông báo giá bán lẻ tối đa của từng dòng sản phẩm thuộc danh mục sản phẩm áp giá trần. Mỗi đại lý, cửa hàng tự xác định giá bán lẻ riêng nhưng không được vượt quá giá bán lẻ tối đa quy định. Đối với các sản phẩm sữa không nằm trong danh mục Bộ Tài chính áp giá trần thì DN tự xây dựng cơ cấu giá thành và đăng ký với cơ quan quản lý giá. Sau ba lần xem xét, nếu giá chưa hợp lý, Nhà nước sẽ áp giá trần
