Thuế cũng đòi quản lý hồ sơ pháp lý như chính quyền?
Tiếp xúc với chúng tôi, ông Bảy, một người dân ở phường 14, quận Gò Vấp vừa trở về nhà sau khi đi hỏi thủ tục nộp lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế Gò Vấp ngán ngẩm cho biết: Chỉ để nộp lệ phí trước bạ cho căn nhà mới xây, tôi được cơ quan thuế yêu cầu phải tự chuẩn bị đến 9 loại giấy tờ cộng với 2 tờ khai là tờ khai nộp thuế nhà đất; tờ khai lệ phí trước bạ nhà đất theo mẫu của Cục Thuế.
Có những thủ tục cơ quan thuế đòi hỏi hết sức vô lý, trùng lắp với việc quản lý của cơ quan chính quyền như bản chính, bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu đất ở; bản photo quyết định cấp số nhà; biên bản nghiệm thu công trình hoàn thành… Thậm chí ngay đến tờ khai lệ phí trước bạ, thông báo nộp lệ phí trước bạ do chính Chi cục Thuế mới cấp cho tôi hồi giữa năm 2009 nay cũng bắt phải nộp lại.
Theo tôi, cơ quan thuế chỉ cần xem giấy phép xây dựng; hợp đồng xây dựng xuất kèm theo hóa đơn VAT và bản vẽ hoàn công có dấu kiểm tra của Phòng Quản lý đô thị quận hoặc biên bản nghiệm thu công trình hoàn thành của đại diện UBND cấp phường ký xác nhận là đã quá đủ cơ sở pháp lý để cán bộ thuế tiến hành thu lệ phí trước bạ đối với căn nhà này.
Và sau một hồi nhẩm tính, ông Bảy cho biết thêm, cộng cả với lần nhận chuyển quyền sử dụng đất, đến lần xây cất, hoàn công nhà xong đi nộp phí trước bạ này, tôi phải nộp cho Chi cục Thuế Gò Vấp tới hơn 30 loại giấy tờ. Phải chạy tới chạy lui từ nhà đến Chi cục Thuế hàng chục lần cộng với thời gian chờ đợi hết gần 2 tháng trời.
Nộp hồ sơ tại văn phòng UBND quận Gò Vấp (Ảnh: Đ.T.).
Từ phản ánh của ông Bảy, tìm hiểu, chúng tôi được biết, từ Chi cục Thuế sang UBND quận Gò Vấp chỉ chừng 2 cây số, cần xác minh tính chính xác của văn bản, cán bộ thuế chỉ cần nhấc điện thoại alô vài câu là xong. Nhưng ngay như dữ liệu lưu trữ trong máy tính là thông tin của người nộp thuế trước bạ cũng ngại mất công lấy ra… và chính vì vừa muốn "chắc ăn" lại vừa không muốn tốn công ôm thêm việc, nên cơ quan thuế đã tiến hành thu giữ quá nhiều giấy tờ của người nộp thuế. Chỗ chứa hồ sơ chật hẹp, lục tìm lại khó khăn vì vậy ngay cả đến tờ khai nộp thuế trước bạ do chính chi cục này đã phát ra cho người dân cũng bắt người nộp thuế phải đem nộp lại.
Cấp, đổi giấy hồng, khâu nào cũng có những đòi hỏi thừa
Xây nhà xong, đã cầm trong tay bản vẽ hoàn công tưởng chừng xong nhưng khi được một cán bộ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tư vấn thành phần hồ sơ, ông Bảy mới tá hỏa khi chặng đường đi làm thủ tục hành chính cho căn nhà mới xây dựng hợp pháp của ông còn phải tiếp tục dài dài.
Điều mà ông Bảy cho là bất hợp lý nhất trong thành phần bộ hồ sơ xin cấp đổi giấy hồng mới mà các cơ quan chuyên môn của UBND quận bắt nộp là bản vẽ hiện trạng hoàn công; giấy phép xây dựng; biên bản nghiệm thu hoàn thành công trình; bản vẽ xin phép xây dựng… những loại giấy tờ mà bản thân ông mới chỉ được bộ phận "một cửa" của UBND quận Gò Vấp cấp và chắc chắn còn đang được lưu giữ làm căn cứ tại những phòng chuyên môn của UBND quận.
Chưa hết, dù trên bản vẽ cấp phép xây dựng rồi bản vẽ hiện trạng hoàn công, bản đồ địa chính thửa đất đều đã thể hiện hết các thông tin cần thiết phục vụ việc cấp giấy hồng mới có thể hiện họa đồ nhà. Song ông Bảy cũng như nhiều người dân khác buộc phải qua một bước nữa là bỏ tiền thuê một đơn vị có chức năng đo vẽ vẽ thêm một loại bản đồ gọi là "Bản vẽ hiện trạng dùng để cấp giấy chứng nhận". Sau đó, còn phải mất thêm cả tuần chờ đợi lấy bản vẽ để bổ túc vào thành phần hồ sơ…
Rõ ràng, với những kiểu đòi hỏi giấy tờ trong một bộ hồ sơ liên quan đến lĩnh vực nhà, đất phức tạp đến mức vô lý nêu trên, người hiểu biết thủ tục cũng phải đánh vật với "mớ bòng bong" thủ tục hành chính. Với đa số người không hiểu biết, không có thời gian để chạy theo "cây đèn cù" thủ tục, đành nghiến răng chi tiền cho dịch vụ, mà nói theo cách bình dân là thuê "cò" làm, cũng là điều dễ hiểu.
Và để có tiền trả cho công gỡ rối của "cò", cách gian lận thuế đã được nhiều người dân áp dụng. Hiện tượng này đã trở nên phổ biến, gây thất thu cho ngân sách khoản tiền không nhỏ. Tuy nhiên, đến nay ngành Thuế vẫn chưa thể tìm ra biện pháp ngăn ngừa