Quá trình thực hiện đẩy mạnh cải cách hành chính tại TP HCM những năm qua đã cho kết quả hơn cả mong đợi. Song việc này cũng mới chỉ dừng lại ở mức đơn giản hóa hoặc bãi bỏ một loạt các loại thủ tục hành chính theo hướng tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp. Còn việc liên thông giữa các cơ quan để cùng thực thi giải quyết một loại thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ hành chính công cho người dân ở thành phố cho tới nay vẫn còn nhiều hạn chế hoặc chưa được cải thiện.
Liên kết giải quyết thủ tục kiểu "3 trong 1"
Với quy trình một cửa liên thông mà thành phố đang áp dụng hiện nay, hồ sơ do người dân nộp vào bộ phận tiếp nhận hồ sơ của Văn phòng UBND hoặc văn phòng các sở, ngành. Sau đó, tùy từng loại thủ tục, hồ sơ sẽ được chuyển tới những bộ phận chuyên trách của các phòng ban, người dân chỉ việc chờ tới ngày ghi trên phiếu hẹn là đến nhận lại. Quy trình giải quyết thủ tục hành chính một cửa liên thông này cũng đã được TP HCM phân định trách nhiệm rõ ràng về thời gian, khối lượng giải quyết công việc với từng bộ phân chuyên môn, nên hồ sơ ách tắc ở nơi nào nơi đó sẽ chịu trách nhiệm.
Thậm chí, đến thời điểm hiện tại hầu hết các Văn phòng UBND cấp quận và Văn phòng Sở đều đã xây dựng quy trình quản lý, theo dõi việc giải quyết hồ sơ theo tiêu chuẩn ISO. Việc này cho phép người dân chỉ cần ngồi nhà lên mạng Internet rồi vào website của cơ quan thụ lý hồ sơ cũng có thể tự tra cứu xem hồ sơ của mình được giải quyết tới đâu, đang nằm ở công đoạn nào, có vướng mắc gì hay không… Và vì vậy, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn chung của cả thành phố năm nay tương đối cao, đạt tới 71%.
Thiếu liên thông, liên kết gây quá tải tại những nơi giải quyết thủ tục hành chính. Ảnh: Đ.T.
Sở Kế hoạch và Đầu tư TP HCM, cơ quan tiên phong trong việc nhận phần khó về mình, tạo thêm thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp bằng việc liên thông kiểu "3 trong 1". Như ông Thái Văn Rê, Giám đốc Sở đã cho biết, chỉ trong vòng 5 ngày làm việc, đại diện doanh nghiệp tới làm thủ tục đăng ký cấp phép kinh doanh sẽ được cấp cả giấy phép, mã số thuế và giấy phép sử dụng con dấu cùng lúc. Dù vậy, cơ quan này vẫn thông báo: Các ngành nghề yêu cầu chứng chỉ hành nghề, vốn pháp định… đại diện doanh nghiệp phải liên hệ với các cơ quan chuyên trách, pháp chế khác. Những ngành nghề "nhạy cảm", có liên quan tới quy hoạch cấp phép, người dân cũng phải tự liên hệ với các quận, huyện để nắm thông tin trước khi đăng ký kinh doanh.
Những năm gần đây các Chi cục Thuế trên địa bàn cũng thực hiện kiểu liên thông thủ công với Kho bạc Nhà nước bằng cách sắp xếp một nơi để kho bạc đặt chi nhánh, phòng giao dịch để thu tiền tại chỗ cho người dân, doanh nghiệp khỏi mất công chạy đi thêm một lần nữa sau khi cầm thông báo nộp các khoản thuế, phí trước bạ…
Dù thủ công, nhiều nơi cũng chẳng có
Với thực trạng giải quyết các loại thủ tục, giấy tờ cho người dân TP Hồ Chí Minh hiện nay, việc liên thông mới chỉ được thực hiện sau khi tiếp nhận hồ sơ. Còn trước đó, người dân vẫn cứ phải đáp ứng những yêu cầu, trong đó những yêu cầu hết sức vô lý có nguyên nhân xuất phát từ cách làm việc rời rạc, không liên thông dù chỉ là cách thủ công của nhiều cơ quan hành chính. Cụ thể, ngay tại bộ phận một cửa liên thông của Văn phòng UBND cấp quận, dù sổ hồng quyền sử dụng đất của người dân do chính UBND quận cấp, quản lý và lưu sổ bộ, nhưng khi người dân xây dựng xong nộp hồ xin cấp số nhà, cấp quận vẫn buộc phải nộp bản sao y sổ hồng, bản sao y giấy phép xây dựng và về phường xác nhận vào đơn… Khi làm hồ sơ đề nghị cấp đổi sổ hồng cũng vậy, một loạt các loại bản sao giấy tờ bị buộc phải sao y.
Tới việc nộp thuế chuyển quyền sử dụng đất cũng vậy, người dân cũng bị yêu cầu về phường ký xác định vị trí hẻm để có căn cứ tính giá đất. Trong khi đó, việc này chỉ cần các chi cục thuế gửi văn bản trực tiếp về phường, người dân sẽ bớt phải đi lại nhiều lần để bổ túc, hoàn thiện hồ sơ. Riêng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và nếp sống văn hóa… cho tới nay chỉ có Phòng CSGT đường bộ Công an thành phố là tiến hành thí điểm liên kết với kho bạc đến thu phạt tại chỗ ngay tại trụ sở Đội CSGT Chợ Lớn để người dân đỡ tốn công chạy tới kho bạc cách đó vài cây số.
Tại bộ phận giải quyết xử phạt người vi phạm của Thanh tra GTVT, sau khi nhận quyết định xử phạt, người vi phạm phải tự chạy đi tìm địa chỉ kho bạc để nộp phạt. Vì vậy, dù những nơi tiến hành xử phạt người vi phạm trật tự giao thông này có dán thông báo công khai địa chỉ kho bạc để người vi phạm đến nộp tiền, nhưng đội ngũ xe ôm kiêm "cò" nộp phạt kho bạc tụ tập xung quanh các đơn vị này vẫn có đất sống
