Tại Phòng cấp cứu của Khoa Nhiễm - Thần kinh của BV Nhi đồng 1 ngày 5/5, các bác sĩ vẫn đang điều trị tích cực cho một trường hợp trẻ 17 tháng tuổi (ngụ tại TP Hồ Chí Minh), bị TCM nặng do biến chứng. Trong khi ấy, tại cả 2 nơi này vẫn đang phải ưu tiên số 1 cho bệnh nhi mắc bệnh sởi với 75 ca (tại BV Nhi đồng 2) và khoảng 80 ca (tại BV Nhi Đồng 1) và vẫn có ca đang phải thở máy.
Những ca biến chứng do tay chân miệng đầu tiên tại phía Nam
Theo thống kê từ Trung tâm Y tế dự phòng TP Hồ Chí Minh, đã có hơn 2.800 trẻ mắc TCM ở TP Hồ Chí Minh từ đầu năm đến nay, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái.
Cũng theo nhận định của bác sĩ (BS) Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, BV Nhi Đồng 1, TP Hồ Chí Minh, TCM là bệnh lây nhiễm rất nhanh, lưu hành virus trong môi trường rất lâu, do virus đường tiêu hóa A16 và EV71 gây ra. Diễn tiến bệnh TCM từ đầu năm tới nay cho thấy, nguy cơ rất lớn dịch TCM sẽ bùng phát trở lại. Cũng theo BS Khanh, trong 5 ngày nghỉ lễ vừa qua, hầu như BS và các điều dưỡng của Khoa phải túc trực tại BV, không nghỉ ngày nào, do số trẻ nhập viện quá đông. Riêng tại Khoa Nhiễm tiếp nhận gần 300 trường hợp vào nằm nội trú với đủ loại bệnh: sởi, TCM, thủy đậu, viêm não, viêm màng não…, trong khi cơ số giường chỉ có 140. Bệnh nhi phải nằm ghép 2-3 cháu/giường.
Cùng ngày 5/5, tại Khoa Nhiễm, BV Nhi Đồng 2, TP Hồ Chí Minh đang có khoảng 35 ca TCM điều trị nội trú và 75 ca mắc sởi phải điều trị nội trú, trong đó 1 ca biến chứng viêm phổi.
Theo bác sĩ Nguyễn Trần Nam, Phó Khoa Nhiễm - Thần kinh, BV Nhi đồng 2, từ đầu năm tới nay, trong khoa luôn có trung bình từ 30 - 50 ca mắc bệnh TCM nằm nội trú/ngày. Cách đây vài ngày, BV cũng vừa cứu sống một trường hợp bệnh nhi mắc bệnh TCM biến chứng chuyển từ BV Đa khoa Lâm Đồng tới. Bệnh nhi khoảng 2 tuổi, có đầy đủ các triệu chứng điển hình của bệnh TCM nhưng người nhà cho rằng chỉ sốt, cảm nên tới ngày thứ 3 mới đưa nhập BV Lâm Đồng thì bé đã có triệu chứng biến chứng thần kinh lừ đừ và chuyển lên BV Nhi đồng 2. Sau 1 tuần điều trị tích cực, cháu bé đã qua cơn nguy kịch. Đây là 1 trong 2 trường hợp biến chứng nặng đầu tiên về TCM mà BV tiếp nhận từ đầu năm tới nay.
Nỗi lo “dịch chồng dịch” là có thật!
Cũng theo BS Khanh, để lo điều trị các bệnh truyền nhiễm cho trẻ thì TP Hồ Chí Minh đã có rất nhiều kinh nghiệm. Từ thuốc men, nhân sự, cho tới trang thiết bị cũng đầy đủ nên nhiều ca TCM dù bệnh nặng, biến chứng vẫn lo được. Về phía cộng đồng, tại từng gia đình tới các cô giáo trường học đều đã được trang bị kiến thức khá tốt về bệnh TCM. Kinh nghiệm cho thấy, khi ngoài cộng đồng xuất hiện nhiều ca bệnh TCM thì trong BV thường cũng gia tăng số ca nhập viện, đồng thời sẽ có những ca biến chứng nặng. Tuy nhiên, người dân thường lơ là với dịch bệnh nguy hiểm này khi thấy số ca mắc không “rầm rộ” như đợt dịch xảy ra vào năm 2011. Đó là yếu tố lây lan dễ xảy ra khi xuất hiện các ca trong cộng đồng. TCM có đặc thù lây rất nhanh và gây tử vong rất nhanh do không dễ phát hiện triệu chứng điển hình của biến chứng.
Theo nhận định của BS Trần Nam, cùng với diễn tiến rất phức tạp của dịch sởi, từ đầu năm tới nay, thủy đậu cũng gia tăng số ca mắc, trong khi hết vaccin. Tại Đồng Nai là khu giáp ranh với TP Hồ Chí Minh cũng có số ca TCM đang gia tăng thì nỗi lo “dịch chồng dịch” là có thật. Và đáng lo nhất là các khu vực nhà trẻ, trường mầm non, khối các trường mẫu giáo. Đường lây nhiễm của TCM là virus đường ruột, theo con đường phân - miệng. Bệnh nhân bị lây nhiễm qua tiếp xúc với virus trực tiếp, có thể đụng phải tay nắm cửa, phòng vệ sinh, bàn ghế tại trường học, đồ chơi trẻ có dính virus… Vì vậy, nếu những khu vực này không thực hiện công tác vệ sinh, khử khuẩn hằng ngày tốt thì nỗi lo trên rất có thể thành hiện thực.
Cũng theo BS Khanh: “Biến chứng đáng sợ nhất của bệnh TCM là biến chứng thần kinh và tim mạch, gây phù phổi, suy tim, suy tuần hoàn và gây tử vong. Cái sợ thứ 2 của bệnh TCM là không có vaccin ngừa bệnh, không có thuốc điều trị đặc hiệu. Trẻ khi rơi vào tình trạng biến chứng, điều duy nhất mà BS làm lúc này chỉ là “giữ” cho bệnh nhân không tử vong. Tất cả thuốc men chỉ là điều trị triệu chứng. Cho tới khi virus tự “buông tha” cho trẻ, trẻ tự “lướt” được qua gia đoạn nguy hiểm của biến chứng( thường là 1 tuần) mà thôi!”. Và cứu một trẻ không may bị biến chứng của TCM thường rất tốn kém do phải dùng nhiều biện pháp: thở máy, hồi phục chống suy hô hấp, chống cao huyết áp, lọc máu…
Vào ngày 2/5, Cục Y tế dự phòng Bộ Y tế cũng vừa có công văn gửi tới sở y tế các địa phương cả nước cảnh báo về nguy cơ phòng chống bệnh TCM. Đã có 17.410 trường hợp mắc TCM từ đầu năm tới nay. TP Hồ Chí Minh có số ca mắc TCM cao (tăng 28,9%) so với năm 2013, Bà Rịa - Vũng Tàu tăng 34,4%. Được biết, trong tuần này, Bộ Y tế cũng sẽ có đợt khảo sát, kiểm tra công tác phòng chống dịch TCM tại TP Hồ Chí Minh
