Đơn cử của việc này là câu chuyện của cây xăng Yên Sơn (Quốc Oai, Hà Nội) và Công ty Xăng dầu Hà Sơn Bình – đơn vị bị nhiều cây xăng trên địa bàn Thanh Oai, Quốc Oai chỉ đích danh là không cấp hàng. Tuy nhiên, trao đổi với PV Báo CAND, ông Trịnh Quang Khanh, Giám đốc Công ty lại khẳng định “không thiếu hàng, không từ chối cấp hàng bất cứ một cây xăng nào”.
Theo đại diện lãnh đạo Công ty Xăng dầu Hà Sơn Bình, lực lượng QLTT có biểu hiện quan liêu khi chỉ lấy thông tin 1 chiều từ cây xăng, không hề đến làm việc với họ để làm rõ đúng sai. Ông Đàm Quang Dũng, Phó Giám đốc công ty cho biết: "Sau khi nhận được tin Yên Sơn ngưng bán lý do là chúng tôi không cấp hàng, chúng tôi đã đến làm việc ngay với họ, kết quả phát hiện trong 1 bể còn tới 1.571 lít xăng và 1 bể còn tới 622 lít dầu diezen; vậy mà trước đó 15 – 20 phút kết quả kiểm tra của lực lượng QLTT lại là cửa hàng hết xăng? Việc này đã có biên bản xác nhận, 2 bên cùng ký, do trực tiếp Phó Giám đốc Công ty Yên Sơn ký, chứ không phải chúng tôi nói sai”.
Không chỉ dừng lại ở đó, vị lãnh đạo này còn cho biết hàng loạt “vấn đề” của Yên Sơn, đó là vi phạm hợp đồng, vi phạm cả quy định của Bộ Công Thương, trưng biển đại lý của Petrolimex nhưng lấy hàng ở nhiều nguồn không rõ; đó là nợ nần, không thanh toán tiền hàng đúng hẹn...
Nếu đúng như những gì ông Dũng phản ánh, việc Hà Sơn Bình từ chối cấp hàng cho Yên Sơn là hoàn toàn hợp lý, không hề vi phạm quy định. Tuy nhiên, hiện tượng lấy thiếu hàng, nợ nần đã kéo dài nhiều tháng nhưng Yên Sơn vẫn không bị Hà Sơn Bình chấm dứt hợp đồng. Mọi việc chỉ thành vấn đề khi sự cố xảy ra.
Trên thực tế, tình trạng “quan hệ” như Yên Sơn và Hà Sơn Bình không phải là hiếm. Nhiều đầu mối xăng dầu đã phản ánh hiện tượng các đại lý không tuân thủ quy định, ký cùng lúc với nhiều đầu mối, bên nào trích hoa hồng nhiều hơn thì lấy hàng bên đó kiếm lời. Các đầu mối cũng từng kiến nghị Bộ Công Thương phải xử lý dứt điểm tình trạng này. Tuy nhiên nếu bảo lập danh sách chỉ rõ đại lý nào của họ vi phạm, họ sẽ không làm. “Chúng tôi còn mối quan hệ làm ăn, hơn nữa đều là quen biết đã lâu” – đại diện một đầu mối cho biết. Thực chất, khi kinh doanh có lãi, đầu mối nào cũng muốn mở rộng mạng lưới phân phối. Đối tượng của họ chính là các đại lý tư nhân, không thuộc hệ thống của ai. Khi đó họ cũng tranh nhau “o bế”, trích hoa hồng cao lên để đại lý lấy hàng của mình, bất cần biết đại lý đó đã ký hợp đồng với ai.
Đại diện Petrolimex cho biết ở khu vực thành thị họ luôn bị cạnh tranh quyết liệt, và vào thời điểm càng lãi cao thì thị phần của họ càng giảm. Những lúc “vui vẻ” như vậy, đầu mối không những làm ngơ mà nhiều khi còn “khuyến khích” đại lý làm sai. “Họ có nợ nần cũng không dám phạt nợ, vì làm căng thì đại lý biến mất, họ sẵn sàng lấy của đầu mối khác, như vậy thì giảm sản lượng, mất thị phần, bị phạt lương...” – đại diện một tổng đại lý thẳng thắn thừa nhận. Chỉ khi khó khăn, họ mới mang quy định ra để “tố” nhau, chứng tỏ mình trong sạch