Sáng 14/9, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giáo sư, Tiến sỹ Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã trao đổi và truyền đạt chuyên đề: Lãnh đạo chiến lược trong kỷ nguyên mới: Tầm nhìn trăm năm-tư duy đột phá-kiến tạo phát triển-quản trị thực thi với các học viên đang tham gia Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (Lớp thứ hai).
Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV (Lớp thứ hai) do Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức từ ngày 14-19/9 với sự tham dự của 95 học viên.
Chuyên đề bài giảng gồm các nội dung: Mở đầu - Kỷ nguyên mới và yêu cầu giữ vững ổn định, thúc đẩy phát triển trước biến động; Phần I - Nền tảng, bản chất và cách thức lãnh đạo chiến lược; Phần II -Tầm nhìn trăm năm và năng lực chủ động định hướng tương lai; Phần III - Tư duy đột phá: Lựa chọn, đổi mới, tạo chuyển biến; Phần IV - Kiến tạo phát triển và tổ chức điều hành đồng bộ; Phần V- Quản trị thực thi: Từ quyết sách đến kết quả; Phần VI - Người lãnh đạo chiến lược và năng lực của tổ chức; Kết luận - Từ tầm nhìn đến hành động, từ quyết sách đến kết quả.
Đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới
Chuyên đề với mạch xuyên suốt 4 trụ cột: Tầm nhìn trăm năm - tư duy đột phá - kiến tạo phát triển - quản trị thực thi.
Mạch hành động: Nhận thức đúng - nhìn xa - lựa chọn trúng - tạo đủ điều kiện - tổ chức thực hiện - kiểm tra, điều chỉnh.
Tại lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, nhấn mạnh nội dung về kỷ nguyên mới và yêu cầu giữ vững ổn định, thúc đẩy phát triển trước biến động, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới.
Sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước đã được nâng lên tầm cao mới. Đại hội XIV không chỉ xác định nhiệm vụ của một nhiệm kỳ, mà còn mở ra tầm nhìn đến năm 2030, năm 2045 và những thập niên tiếp theo. Đây là thời điểm phải vừa kiên định, kế thừa, vừa đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức hành động để đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.
Điểm mới nổi bật trong tư duy phát triển là đặt phát triển, ổn định và bảo vệ Tổ quốc trong một chỉnh thể thống nhất. Phát triển tạo nguồn lực cho ổn định; ổn định tạo môi trường để tiếp tục đổi mới, phát triển; bảo vệ Tổ quốc phải chủ động từ sớm, từ xa, ngay trong quá trình phát triển. Tự chủ chiến lược không phải là khép mình, mà là nâng cao năng lực tự quyết, tự cường, khả năng thích ứng; phát huy nội lực, chủ động hội nhập, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
Chỉ rõ nội dung nền tảng, bản chất và cách thức lãnh đạo chiến lược, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, lãnh đạo chiến lược không chỉ là xác định đúng mục tiêu hay xây dựng tầm nhìn dài hạn. Phải nhìn xa nhưng bắt đầu từ việc cụ thể; giữ vững nguyên tắc nhưng không bảo thủ; dám đột phá nhưng không chủ quan; phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực; ban hành quyết sách đồng thời chuẩn bị điều kiện thực hiện. Năng lực lãnh đạo phải được kiểm chứng bằng chất lượng quyết sách, hiệu quả thực thi, kết quả phát triển và niềm tin của nhân dân.
Lãnh đạo chiến lược từ 4 phương diện gắn bó chặt chẽ: tầm nhìn trăm năm, tư duy đột phá, kiến tạo phát triển và quản trị thực thi. Có thể khái quát thành 4 yêu cầu: đúng hướng, trúng việc, đủ điều kiện, đạt kết quả.
Bốn phương diện phải được đặt trong cơ chế chính trị của nước ta: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ; trên nền tảng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; dân chủ đi đôi với kỷ luật, kỷ cương; quyền lực được kiểm soát, thẩm quyền gắn với trách nhiệm. Lợi ích quốc gia-dân tộc, hạnh phúc của Nhân dân và sự phát triển bền vững của đất nước là mục tiêu xuyên suốt, thước đo cuối cùng.
Về nội dung của tầm nhìn trăm năm và năng lực chủ động định hướng tương lai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý tầm nhìn trăm năm không phải là dự đoán tương lai, mà là xác lập phương hướng lớn và chuẩn bị năng lực để chủ động trước mọi biến động; xác định những giá trị phải giữ vững, vị thế đất nước muốn vươn tới và những năng lực phải bắt đầu xây dựng từ hôm nay.
Tầm nhìn phải đủ rộng để bao quát những vấn đề căn bản của quốc gia; đủ lớn để quy tụ khát vọng của toàn dân tộc; đủ bền để nối tiếp trách nhiệm qua nhiều thế hệ; đủ mở để thích ứng với những thay đổi chưa thể biết trước.
Nghị quyết số 19-NQ/TW cụ thể hóa lộ trình đổi mới mô hình phát triển, với các mốc 2030, 2035, 2045 và tầm nhìn đến năm 2130. Các mốc này thể hiện sự tiếp nối giữa mục tiêu phát triển và những năng lực phải hình thành ở từng chặng đường
Bốn mốc này phải liên kết thành một tiến trình thống nhất, mỗi mốc vừa kế thừa kết quả trước, vừa tạo nền tảng cho bước phát triển tiếp theo. Không chạy theo thành tích ngắn hạn bằng cách làm suy kiệt nguồn lực, gia tăng bất bình đẳng, phá vỡ môi trường hoặc tạo ra những nghĩa vụ mà thế hệ sau phải gánh chịu. Không để nhiệm kỳ chia cắt chiến lược; không để địa giới hành chính chia cắt lợi ích quốc gia.
Tạo năng lực mới và đem lại chuyển biến thực tế
Về tư duy đột phá, lựa chọn, đổi mới và tạo chuyển biến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, giá trị của tư duy đột phá được kiểm chứng bằng khả năng tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng không gian phát triển, tạo năng lực mới và đem lại chuyển biến thực tế.
Về kiến tạo phát triển và tổ chức điều hành đồng bộ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, kiến tạo phát triển là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng; trong đó Nhà nước giữ vai trò đặc biệt quan trọng về thể chế, quản lý, điều phối và bảo đảm lợi ích công. Kiến tạo không có nghĩa là buông lỏng quản lý. Càng muốn phát triển nhanh, sáng tạo và hội nhập sâu, càng phải có luật pháp minh bạch, kỷ luật nghiêm, cạnh tranh lành mạnh và quyền, lợi ích hợp pháp được bảo vệ.
Về quản trị thực thi, từ quyết sách đến kết quả, quản trị thực thi là nội dung của lãnh đạo chiến lược. Qua thực thi, phải kiểm nghiệm nhận định ban đầu, tính khả thi của mục tiêu, năng lực người được giao việc, hiệu quả phối hợp, cách sử dụng nguồn lực và khả năng kiểm soát rủi ro. Những phát hiện từ thực tiễn phải được phản hồi để hoàn thiện chính sách. Quyết sách và cơ chế thực hiện cần được thiết kế đồng thời. Quản trị thực thi kết nối quyết sách với năng lực hành động của cả hệ thống. Trách nhiệm rõ, điều kiện đủ, phối hợp thông suốt, dữ liệu tin cậy và kiểm tra kịp thời là cơ sở để tạo ra kết quả bền vững.
Người lãnh đạo phải xây dựng được tổ chức chủ động thực hiện chức trách, phối hợp thông suốt, chịu trách nhiệm, học hỏi từ thực tiễn và kịp thời tự điều chỉnh. Đó là cách chuyển phẩm chất, năng lực cá nhân thành sức mạnh bền vững của tổ chức.
Qua những nội dung đã trao đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh 5 thông điệp:
Thứ nhất, tầm nhìn dài hạn phải định hướng quyết định hôm nay. Phải rõ hướng đi, giá trị cần giữ vững và năng lực cần xây dựng; mỗi chặng phát triển phải tạo thêm nền tảng, nguồn lực và cơ hội cho chặng tiếp theo.
Thứ hai, ổn định và phát triển phải củng cố lẫn nhau. Phát triển nhanh, bền vững tạo nền tảng cho ổn định; ổn định mở điều kiện để tiếp tục phát triển. Giữ vững ổn định phải gắn với đổi mới, giải quyết mâu thuẫn và nâng cao đời sống nhân dân.
Thứ ba, đột phá bắt đầu từ lựa chọn đúng. Phải nhận diện điểm nghẽn, nắm thời cơ, tập trung nguồn lực, kiểm soát rủi ro và điều chỉnh kịp thời. Sức thuyết phục của đột phá nằm ở chuyển biến thực tế và năng lực mới được tạo ra.
Thứ tư, kiến tạo phát triển phải khơi thông nguồn lực và sức sáng tạo của toàn xã hội. Đảng lãnh đạo; Nhà nước quản lý hiệu lực, hiệu quả; thị trường vận hành lành mạnh; các chủ thể chủ động đổi mới, hợp tác. Nhân dân là trung tâm, chủ thể và người thụ hưởng thành quả phát triển.
Thứ năm, hiệu quả quản trị thực thi kiểm chứng năng lực lãnh đạo. Quyết sách phải gắn với công việc, trách nhiệm, thẩm quyền, nguồn lực, thời hạn và kết quả rõ ràng. Kỷ luật thực hiện, tuân thủ pháp luật và hiệu quả thực tế phải được bảo đảm thống nhất.
Kết thúc nội dung trao đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh khát vọng lớn phải được hiện thực hóa bằng tầm nhìn đúng, quyết sách có căn cứ và hành động có trách nhiệm. Mỗi kết quả hôm nay phải bồi đắp năng lực để đất nước tiến xa, tiến vững chắc hơn. Kỷ nguyên mới đòi hỏi nghĩ xa, quyết định đúng, hành động hiệu quả.
Với bản lĩnh, trí tuệ, đoàn kết, tinh thần đổi mới và trách nhiệm đến cùng, chúng ta quyết tâm xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
