Tình báo phương Tây: Thời phái đẹp lên ngôi

Ngày 15/6/2025, Thủ tướng Anh Keir Starmer thông báo rằng bà Blaze Metreveli sẽ giữ chức giám đốc thứ 18 của Cục Tình báo Mật Anh MI-6. Đây là lần đầu tiên, một phụ nữ trở thành người đứng đầu cơ quan tình báo chính của Anh.

Trong vấn đề này, người Anh đang noi gương người Mỹ. Tháng 2/2025, Tổng thống Donald Trump đã bổ nhiệm bà Tulsi Gabbard làm người đứng đầu Cơ quan Tình báo Quốc gia Mỹ. Liệu phụ nữ có cần thiết trong vai trò lãnh đạo tình báo? Xin trân trọng giới thiệu ý kiến của Đại tá tình báo Valery Smirnov.

Tín đồ Krishna trong vai James Bond

Đại tá Valery Smirnov không giấu được thiện cảm của mình:

- Tôi rất thích Tulsi Gabbard. Cả ngoại hình của bà cũng rất hấp dẫn. Không giống như hầu hết các nữ chính trị gia phương Tây.

Trước hết, Tulsi Gabbard quan tâm đến các vấn đề toàn cầu. Sau đây là một vài phát biểu mới nhất của bà:

"Thế giới đang đứng trên bờ vực của một cuộc xung đột hạt nhân, kéo theo sự hủy diệt của nhân loại", - Tulsi Gabbard phát biểu trong chuyến thăm Hiroshima của mình.

"Hôm nay, chúng ta đang tiến gần hơn bao giờ hết đến bờ vực hủy diệt hạt nhân. Giới tinh hoa chính trị và những kẻ kích động chiến tranh vô tư khơi dậy nỗi sợ hãi và sự căng thẳng giữa các cường quốc hạt nhân", - bà nói.

Tình báo phương Tây: Thời phái đẹp lên ngôi -0
Bà Tulsi Gabbard.

Theo Gabbard, tình hình này xuất phát từ ảo tưởng của giới tinh hoa toàn cầu rằng, khác với người dân bình thường, họ có thể sử dụng các hầm trú ẩn hạt nhân cho bản thân và gia đình. Tuy nhiên, đây là một ảo tưởng nguy hiểm.

"Sóng xung kích sẽ phá hủy các công trình trong phạm vi hàng chục kilometr, giết chết và làm bị thương vô số người. Sau đó, sẽ có bụi phóng xạ - một đám mây độc hại lan truyền trong không khí, nước và đất, khiến những người sống sót chết một cách đau đớn hoặc cả đời phải chịu đựng đau khổ. Tiếp theo có thể là mùa đông hạt nhân: khói và tro bụi sẽ che khuất mặt trời, nhấn chìm thế giới vào bóng tối và giá lạnh, phá hủy mùa màng và đẩy hàng tỷ người vào cảnh đói khát" - với tư cách là một trong những quan chức am hiểu nhất tại Mỹ, bà Gabbard cảnh báo.

Bà cũng phủ nhận việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Mới đây, bà tuyên bố rằng, theo thông tin của tình báo Mỹ, Tehran đã tạm dừng phát triển vũ khí hạt nhân của mình từ lâu. Điều này làm suy yếu một trong những lý do chính mà Israel sử dụng để biện minh cho việc tấn công vào Iran.

Tiếp theo, Valery Smirnov kể về tiểu sử của bà Tulsi Gabbard. Ông đặc biệt chú ý đến những nguyên tắc sống và đặc điểm tính cách của bà.

Tulsi Gabbard thừa hưởng niềm tin tôn giáo từ cha mẹ. Bà là tín đồ trung thành của Hare Krishna, một giáo phái huyền bí của Ấn Độ giáo. Vì vậy, lòng yêu hòa bình của bà hoàn toàn không phải là một sự giả tạo.

Theo  Smirnov, từ nhỏ Gabbard đã tập lướt sóng, võ thuật và yoga, như thể bà đã chuẩn bị sẵn cho vai James Bond trong hình hài một phụ nữ. Vào tháng 4/2003, khi mới 22 tuổi, Tulsi đã tình nguyện gia nhập lực lượng Vệ binh Quốc gia Mỹ. Đến tháng 7/2004, bà từ chối chiếc ghế dân biểu và xung phong tham gia chiến đấu ở chiến trường Iraq, nơi bà nhận được huy chương "Công trạng” vì thành tích quân sự xuất sắc.

Tình báo phương Tây: Thời phái đẹp lên ngôi -0
Bà Avril Haines.

Sau đó, Gabbard vào học khoa sĩ quan của Học viện Quân sự Alabama và tốt nghiệp vào tháng 3/2007, đạt thành tích xuất sắc nhất toàn khóa, trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử trường đoạt danh hiệu này. Sau khi tốt nghiệp, với cấp bậc Trung úy, Tulsi gia nhập Lữ đoàn Đặc nhiệm 29 của Vệ binh Quốc gia.

Năm 2010, Gabbard được phong hàm Đại úy và trở thành chỉ huy đại đội. Con đường binh nghiệp của bà thuận buồm xuôi gió. Đến năm 2015, Gabbard được thăng cấp thiếu tá. Tuy nhiên, năm 2020, bà rời khỏi Vệ binh Quốc gia và gia nhập lực lượng dự bị của quân đội Mỹ. Năm 2021, bà được phong hàm Trung tá dự bị.

- Chính vào thời điểm đó, bà đã được Tổng thống Trump bổ nhiệm làm người đứng đầu tất cả các cơ quan tình báo của Mỹ, mặc dù cấp bậc của bà vẫn còn khiêm tốn - Đại tá Smirnov kết luận.

Một trong hai ứng viên

Ngày 15/6/2025, Thủ tướng Anh Keir Starmer thông báo rằng lần đầu tiên trong lịch sử, người đứng đầu Cục Tình báo  Mật Anh (MI-6) là một phụ nữ. Bà Blaze Metreveli sẽ lãnh đạo cơ quan tình báo đối ngoại Anh từ mùa thu năm nay, sau khi Richard Moore, giám đốc đương nhiệm của MI-6, nghỉ hưu.

Thông tin về nữ chủ nhân mới của MI-6 hiện tại vẫn còn khá ít. Các đồng nghiệp gọi bà là "một trong những bộ óc xuất sắc nhất của chúng ta trong lĩnh vực công nghệ", còn các nhà báo ghi nhận kinh nghiệm của Blaze Metreveli tại Trung Đông, bao gồm cả các khu vực có xung đột quân sự.

Hiện tại, Blaze Metreveli đang giữ chức trưởng Ban Q (bộ phận chịu trách nhiệm về công nghệ và đổi mới của MI-6) là nhân viên duy nhất công khai của cơ quan này. Trước khi được bổ nhiệm, tên bà và công việc của bà trong các cơ quan tình báo Anh đều không được tiết lộ.

Chính phủ Anh gọi việc bổ nhiệm này "mang tính lịch sử". "Metreveli sẽ là giám đốc thứ 18 của cơ quan và là người phụ nữ đầu tiên đảm nhận vị trí này vào thời điểm Vương quốc Anh đang phải đối mặt với các mối đe dọa ngày càng tăng từ phía các đối thủ của chúng ta" - thông báo của chính phủ Anh cho biết. Chính bà Metreveli cũng nói rằng đây là "niềm tự hào và vinh dự" đối với bà.

Theo tờ Financial Times, khoảng một tuần trước khi có quyết định bổ nhiệm, cuộc tìm kiếm người đứng đầu mới cho Cục Tình báo Mật Anh đã thu hẹp lại còn hai ứng viên. Chính phủ Anh đã phải lựa chọn giữa Metreveli (vào thời điểm đó, tên bà vẫn chưa công khai) và Barbara Woodward, Đại diện thường trực của Anh tại Liên hợp quốc, cựu Đại sứ Anh tại Trung Quốc. The Economist cho rằng việc lựa chọn Metreveli chứng tỏ Keir Starmer muốn một người lãnh đạo MI-6 "có kinh nghiệm tác chiến và kiến thức về công nghệ, chứ không phải là một nhà ngoại giao có uy tín".

Tình báo phương Tây: Thời phái đẹp lên ngôi -0
Bà Gina Haspel.

Lý lịch trích ngang của Metreveli, 47 tuổi, người Anh gốc Gruzia, được văn phòng Thủ tướng Anh công bố cùng với chân dung chính thức của bà, chỉ vỏn vẹn mấy dòng. Thông cáo báo chí cho biết  bà Metreveli học ngành nhân học tại Cambridge và gia nhập MI-6 từ năm 1999. Phần lớn sự nghiệp của bà tại MI-6  gắn liền với các nhiệm vụ tình báo ở Trung Đông và châu Âu. Ngoài ra, bà từng là người đứng đầu MI-5, cơ quan phản gián Anh chịu trách nhiệm ngăn chặn và bảo vệ đất nước khỏi các mối đe dọa từ các quốc gia khác.

Năm 2021, khi trả lời phỏng vấn báo The Telegraph, Blaze Metreveli (bí danh "Giám đốc K" ở MI-5) tuyên bố rằng các hành động của chính quyền Nga là mối đe dọa đối với Vương quốc Anh. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng bà không coi  bản thân nước Nga là một mối đe dọa. Ngoài ra, Metreveli còn cho biết Trung Quốc "đang thay đổi thế giới", và đây vừa là mối đe dọa vừa là cơ hội đối với Vương quốc Anh.

Các nữ tướng của CIA

Đại tá Valery Smirnov kể tiếp về những người phụ nữ giữ các chức vụ cao trong các cơ quan tình báo Mỹ.

Đúng 4 năm, kém 1 ngày, dưới thời Tổng thống Biden, Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia Mỹ là Avril Haines. Bà xuất thân từ một gia đình trí thức giàu có. Cha bà là giáo sư vật lý, mẹ là nghệ sĩ nổi tiếng. Sau khi tốt nghiệp trung học, Avril đã sang Nhật Bản và đạt được đai nâu trong môn Judo.

Dưới thời Tổng thống Obama, bà trở thành Phó Cố vấn An ninh Quốc gia. Sau đó, bà giữ chức Giám đốc CIA phụ trách các chiến dịch bí mật của CIA. Cuối cùng, bà đứng đầu Cơ quan Tình báo Quốc gia Mỹ cho đến khi Nhà Trắng thay đổi quyền lực.

Tình báo phương Tây: Thời phái đẹp lên ngôi -0
Bà Elizabeth  Kimber.

Một nhân vật thậm chí còn nổi tiếng hơn là bà Gina Haspel. Bà được Tổng thống Trump bổ nhiệm làm Giám đốc CIA vào tháng 5/2018. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, CIA được dẫn dắt bởi một người phụ nữ.

Các nhà báo đặt cho bà biệt danh  “Gina máu lạnh”. Biệt danh này xuất phát từ một vụ bê bối liên quan đến các nhà tù bí mật của CIA ở nước ngoài. Người ta cho rằng bà Haspel đã trực tiếp tham gia tra tấn các tù nhân trong một nhà tù của CIA tại Thái Lan. Sau đó, khi cuộc điều tra của Quốc hội bắt đầu, bà đã ra lệnh tiêu hủy các băng ghi âm ghi lại hành động của CIA và của chính bà. Tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn kiên quyết bổ nhiệm bà làm Phó Giám đốc CIA, và sau đó là Giám đốc CIA.

Năm 1978, Gina Haspel tốt nghiệp cử nhân ngành “Ngôn ngữ học và Báo chí”, mặc dù bà chưa viết một bài báo nào cho cả tờ báo của trường đại học. Thế nhưng, bà lại rất giỏi tiếng Nga và tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Dưới vỏ bọc nhà báo, bà đã làm việc ở nước ngoài hơn 30 năm.

Gina Haspel được CIA đánh giá cao: "Bà là tiến sĩ khoa học về FSB, SVR và GRU" - cựu điệp viên CIA ở Moscow, Dan Hoffman, người từng làm việc nhiều năm với Haspel nói. "Điều này đã giúp bà có được uy tín trong cơ quan chúng tôi và trong các mối quan hệ với đối tác nước ngoài của chúng tôi".

Ít nổi tiếng hơn là Elizabeth  Kimber, người đứng đầu Ban Tác chiến của CIA. Trách nhiệm của bà là lãnh đạo các cơ sở của CIA ở nước ngoài, quản lý điệp viên và các hoạt động tác chiến ngoài phạm vi nước Mỹ.

Trước đây, Elizabeth  Kimber lãnh đạo "Ban Nga", chuyên thâm nhập vào các tổ chức của Nga ở nước ngoài và tuyển mộ điệp viên trên lãnh thổ Nga. Ngoài ra, bà còn điều hành một trung tâm "thần học" ở châu Âu, nơi công việc chủ yếu cũng là chống lại Nga.

Tình báo phương Tây: Thời phái đẹp lên ngôi -0
Bà Dawn Meyerriecks.

Cynthia Rapp là giám đốc Ban Phân tích của CIA, một trong những bộ phận quan trọng nhất. Bà gia nhập CIA cùng năm với bà Haspel và Kimber. Cha mẹ và chồng bà đều là nhân viên CIA.

Dawn Meyerriecks là Phó Giám đốc CIA về Khoa học và Công nghệ (nghĩa là người phụ trách tình báo khoa học và kỹ thuật). Trước đây, bà lãnh đạo Cục Tình báo Quốc gia, một cơ quan độc lập không trực thuộc CIA, chuyên quản lý các vệ tinh giám sát.

Tonya Ugolets, người Mỹ gốc Ukraine, là ứng viên cho chức vụ giám đốc trung tâm an ninh mạng.

Gần đây, một nhân vật mới được biết đến là Phó Giám đốc CIA về Đổi mới kỹ thuật số Juliane Gallina. Con trai bà, Michael Gloss, đã chiến đấu trong trung đoàn 137 của Lực lượng Dù Nga và tử trận vào tháng 4/2024 ở Donetsk.

Tháng 2/2024, khi trở thành Phó Giám đốc CIA, bà Juliane Gallina đã làm việc trong ngành tình báo Mỹ hơn 30 năm.

Kim Thanh Hằng (Tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.