So sánh các năm trước, tội phạm tài chính, kinh tế năm 2009 nhiều hơn về số vụ, số lượng tiền, tài sản bị chiếm đoạt lớn hơn và thủ đoạn phạm pháp cũng đa dạng hơn. Nếu như năm 2007, toàn lực lượng CSĐT tội phạm về TTQL kinh tế và chức vụ phát hiện, điều tra hơn 12 nghìn vụ, thiệt hại khoảng 1,1 nghìn tỷ đồng thì năm 2008, số vụ phạm pháp lên trên 14 nghìn, thiệt hại khoảng 2,1 nghìn tỷ. Năm 2009, với diễn biến khó lường của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế, số vụ phạm pháp trên 15 nghìn, đặc biệt tính chất, thủ đoạn xuất hiện nhiều chiêu mới.
Tín dụng: Tạo dựng uy tín ảo để lừa
Tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản với nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tội mới, tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản của Nhà nước và của tập thể, cá nhân, có vụ số nạn nhân lên tới hàng trăm người. Trong số này, lừa đảo lĩnh vực tài chính, ngân hàng gia tăng cả số vụ và mức độ thiệt hại.
Qua xem xét cho thấy, nhiều vụ án được phát hiện, điều tra trong lĩnh vực này có liên quan đến một số cán bộ, nhân viên ngành Ngân hàng. Đối tượng trực tiếp hoặc cấu kết với các phần tử ngoài xã hội để thực hiện hành vi phạm tội, chiếm đoạt số lượng lớn tiền, tài sản rồi bỏ trốn. Sự lỏng lẻo trong quản lý tài chính tại một số ngân hàng khiến nhiều vụ việc xảy ra trong thời gian dài không được phát hiện, gây thất thoát lớn về tiền, tài sản, đặc biệt ảnh hưởng lớn đối với lòng tin của khách hàng.
Trong điều kiện khủng hoảng kinh tế, các doanh nghiệp thiếu vốn sản xuất, kinh doanh đã xảy ra một số vụ lừa đảo của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước về cho vay tín dụng. Để thực hiện hành vi phạm tội, đối tượng tự xưng là đại diện tổ chức tài chính quốc tế có khoản tín dụng lớn đang cần tìm đối tác để cho vay với lãi suất hấp dẫn trong thời hạn dài. Từ đây, chúng tìm cách tiếp cận, làm quen hoặc tìm đến các doanh nghiệp có nhu cầu, sau đó dàn dựng các tình huống gặp gỡ, ký kết hợp đồng, phô trương thanh thế nhằm tạo cho khách hàng cảm giác yên tâm. Có vụ, chúng yêu cầu người bị hại phải ký quỹ, sau đó dùng chữ ký giả để chiếm đoạt tiền của họ...
CQĐT làm rõ một vụ lừa đảo tài chính tại Đà Nẵng
Bất động sản: Lộ diện những trung gian lừa
Trong khi đó, lừa đảo bất động sản cũng tỏ ra không kém cạnh lĩnh vực tài chính, tín dụng, xuất hiện nhiều vụ liên đến quan nạn nhân các tỉnh, thành. Tại nhiều vùng nông thôn, các đối tượng phạm tội lợi dụng nhu cầu vay vốn để sản xuất kinh doanh của các hộ dân. Mỗi hộ thường có nhu cầu vay từ 50 triệu đến 100 triệu đồng nhưng thiếu hiểu biết trong hoạt động vay vốn ngân hàng nên thường thông qua trung gian lo "trọn gói".
Nắm tâm lý này, các đối tượng yêu cầu những người vay phải đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và ký các giấy ủy quyền thế chấp nhà cửa để bảo lãnh cho chúng vay vốn. Thế nhưng, sau khi rút được tiền của ngân hàng, chúng không đưa lại tiền cho hộ dân và cũng không trả lại sổ đỏ, chỉ sau khi hết hạn vay (thường trong khoảng 6 tháng đến 1 năm) ngân hàng yêu cầu những người bảo lãnh phải thanh toán, người dân mới biết mình bị lừa.
Chứng khoán: Lãi bỏ túi, lỗ bỏ... trốn!
Năm 2009, tội phạm và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực chứng khoán cũng lộ diện nhiều chiêu mới. Các đối tượng phạm tội trong lĩnh vực chứng khoán đa phần là những người có trình độ kiến thức, có hiểu biết pháp luật, thậm chí còn giữ chức vụ nhất định trong các cơ quan, đơn vị… với thủ đoạn rất đa dạng. Một số doanh nghiệp phát hành báo cáo kinh doanh được kiểm toán giả mạo, lãi giả lỗ thật hoặc ngược lại, tạo thuận lợi cho ban lãnh đạo công ty bán tháo hoặc mua vào cổ phiếu với số lượng lớn. Ngoài ra, nhiều vụ có sự cấu kết, thông đồng giữa các nhà đầu tư tạo cung cầu giả, làm giá để trục lợi...
Công nghệ cao: Móc túi trên... Internet
Một phương diện khác, lừa đảo trên mạng, trộm cắp địa chỉ thư điện tử, thông tin thẻ tín dụng và thông tin cá nhân cũng lắt léo đủ bài. Đối tượng đưa thông tin thẻ tín dụng đã ăn cắp được lên mạng để mua bán, trao đổi, cho tặng.
Nhiều đối tượng thực hiện hành vi phạm tội của mình thông qua hoạt động tư vấn, đầu tư tài chính đa cấp qua mạng Internet. Đây là lĩnh vực rất nhạy cảm, tội phạm diễn biến phức tạp, số nhà đầu tư tham gia kinh doanh nhiều, số tiền bị chiếm đoạt lớn nhưng công tác xác minh, điều tra xử lý gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc. Hầu hết các vụ việc xảy ra, khi cơ quan Công an nhận được thông tin thì các đối tượng cầm đầu đã bỏ trốn...
