Tìm khán giả cho sân khấu - Cần bắt đầu từ người trẻ?!

Sân khấu khủng hoảng khán giả. Đây là thực trạng được cả người làm nghề, nhà nghiên cứu và cả nhà quản lý thừa nhận nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên, đến nay, đây vẫn là bài toán khó với cả các đơn vị sân khấu công lập lẫn sân khấu xã hội hóa.

Từ nhiều năm trước, khi Giám đốc sân khấu kịch Idecaf, TP Hồ Chí Minh, ông Huỳnh Anh Tuấn từng đề cập về vấn đề đào tạo khán giả kế cận cho sân khấu, có lẽ, không hẳn nhiều người đồng thuận. Đại ý, cái lý của ông bầu nổi tiếng lâu năm trong giới sân khấu này là khán giả trẻ đến với sân khấu không nhiều, trong khi lực lượng khán giả trung thành với sân khấu đã lớn tuổi, ngày càng già đi. Sân khấu cần có lớp khán giả kế cận lực lượng này. Muốn điều đó trở thành hiện thực, người làm sân khấu cần có những chương trình để thu hút khán giả thiếu nhi đến rạp. Trẻ cần được biết khi nào vỗ tay cổ vũ nghệ sĩ… 

Thực tế, Idecaf cũng là một trong số không nhiều đơn vị chịu đầu tư cho sân khấu thiếu nhi. Rất nhiều chương trình, kịch mục dành cho đối tượng khán giả này được dàn dựng, thu hút người xem. Không chỉ trẻ em thích mà phụ huynh cũng bị thuyết phục. Thành công của chuỗi chương trình nhạc kịch “Ngày xửa ngày xưa” là một điển hình…

Thu hút khán giả trẻ đang là thách thức của đơn vị sân khấu biểu diễn nghệ thuật truyền thống.
Thu hút khán giả trẻ đang là thách thức của đơn vị sân khấu biểu diễn nghệ thuật truyền thống.

Tại khu vực phía Bắc, vài năm trở lại, khi câu chuyện về “bầu sữa” ngân sách dành cho các đơn vị sân khấu công lập ngày càng có chiều hướng hạn hẹp. Các đơn vị chuyển dần hoặc buộc phải chuyển dần sang cơ chế tự chủ, việc thu hút khán giả đến với sân khấu được quan tâm hơn. Nhiều đơn vị chủ động hơn trong đầu tư cho hoạt động quảng bá, đưa chương trình, vở diễn tiếp cận số đông công chúng hơn. Ngoài vận hành và cung cấp thông tin vở diễn trên các trang web của đơn vị, ngày càng nhiều đơn vị sân khấu tận dụng nhiều kênh thông tin khác, ngoài các kênh chính thống, nhằm đầu tư quảng bá, tiếp thị cho chương trình, tác phẩm. 

Mạng xã hội, trong đó có facebook bắt đầu được tận dụng, dù rằng, các trang này chưa thực sự trở thành một “kênh” có lượng tương tác cao như các fanpage của các nghệ sĩ nổi tiếng. Khá nhiều hoạt động khác nhằm tiếp cận nhiều đối tượng khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ, quen sử dụng công nghệ là bán vé online đã bắt đầu được một số đơn vị sân khấu, trong đó có Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam triển khai vài năm gần đây… Tuy nhiên, những nỗ lực nói trên của các đơn vị sân khấu chưa đủ để kéo sân khấu thoát khỏi cuộc khủng hoảng nhiều năm qua và rất có thể còn trong nhiều năm tới.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, từ năm 2001, Cục Biểu diễn nghệ thuật và một số cơ quan liên quan phối hợp cùng các địa phương triển khai dự án Sân khấu học đường. Thông qua việc giới thiệu những tinh hoa của nghệ thuật dân tộc trong nhà trường, giảng dạy các kiến thức về bộ môn nghệ thuật Tuồng, Chèo, Cải lương, Dân ca kịch cho học sinh, dự án được kỳ vọng sẽ tạo ra một đội ngũ công chúng trẻ có hiểu biết, có nhận thức đúng, thẩm thấu được những cái hay, cái đẹp, những giá trị tinh hoa của nghệ thuật dân tộc. Từ đó, thanh, thiếu niên sẽ yêu thích, biết trân trọng, gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Sau nhiều năm triển khai, đến nay, thành quả của dự án cũng có vẻ vẫn giống như “muối bỏ biển”.

Không thể phủ nhận, những năm qua, người làm nghệ thuật và cơ quan quản lý đã có những nỗ lực nhất định nhằm đưa sân khấu đến gần hơn với người trẻ, nhưng, những chương trình, kịch mục chưa thực sự nhiều và mức độ quan tâm đầu tư nuôi dưỡng đội ngũ khán giả cho sân khấu chưa tương xứng. Về vấn đề này, trong buổi triển khai công tác năm 2021 của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Chủ tịch Hội, NSND Trịnh Thị Thúy Mùi cũng khẳng định, đầu tư phát triển đối tượng khán giả trẻ cho sân khấu đang là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Đây cũng là nội dung mà Ban chấp hành IX và đông đảo các hội viên, người làm nghề rất quan tâm, trăn trở. 

Để góp phần giải quyết bài toán khó này, năm 2021, Hội sẽ xây dựng đề án phát triển đối tượng khán giả trẻ cho sân khấu. Theo đó, đề án sẽ có nhiều hội thảo, tọa đảm về phát triển khán giả trẻ cho sân khấu. Đồng thời, Hội sẽ có nhiều hoạt động triển khai trong thực tế như phát động sáng tác kịch bản sân khấu về đề tài thiếu nhi, tổ chức giới thiệu các loại hình nghệ thuật truyền thống trong hệ thống các trường học. Liên hoan các vở diễn đề tài thiếu nhi cũng sẽ được tổ chức vào tháng 9/2021 tại Hà Nội…

Tuy nhiên, những giải pháp nói trên cũng mới chỉ là những nỗ lực từ phía của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, những người yêu mến và dành nhiều tâm huyết cho nghệ thuật sân khấu. Để sân khấu Việt thực sự thoát khỏi khủng hoảng và khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ đến với sân khấu nhiều hơn, yêu mến, trân trọng, tự hào và cùng góp phần gìn giữ những tinh hoa nghệ thuật, đặc biệt là nghệ thuật sân khấu truyền thống thì sẽ cần nhiều hơn thế. Đó là sự vào cuộc của nhiều ban, ngành, đoàn thể, chính quyền các cấp, sự nỗ lực của các nghệ sĩ, đơn vị nghệ thuật và cả cộng đồng dân cư ở các địa phương vốn là những cái nôi của các bộ môn nghệ thuật truyền thống như Tuồng, Chèo, Dân ca kịch…

N.Nguyễn

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.