Tại Hội thảo “Bảo hiểm hưu trí tự nguyện - cơ hội cho doanh nghiệp và người lao động” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ LĐ&TBXH, Bộ Tài chính tổ chức tại Hà Nội ngày 30/7, TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI cho biết: Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi được trình Quốc hội với 2 điểm sửa đổi quan trọng. Thứ nhất, số năm làm việc của người lao động trước khi được nghỉ hưu sẽ kéo dài hơn, đồng nghĩa với việc phải đóng góp nhiều hơn cho Quỹ BHXH. Thứ hai, lương hưu mà người lao động nhận được khi nghỉ hưu sẽ ít hơn so với cách tính tiền lương hưu hiện hành. Cả hai thay đổi này cùng hướng đến một mục tiêu nhằm khắc phục tình trạng mất cân đối thu - chi của Quỹ BHXH, tránh nguy cơ vỡ Quỹ BHXH.
Trong khi các giải pháp khác nhằm cứu quỹ BHXH cần có chế tài và thời gian thì việc triển khai hình thức Bảo hiểm hưu trí tự nguyện (BHHTTN) được hầu hết các chuyên gia cho là một trong những giải pháp nhằm giảm gánh nặng của quỹ BHXH cũng như tăng an sinh xã hội cho người dân.
Dưới góc độ đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp (DN) và người lao động (NLĐ), Luật sư Vũ Xuân Tiền, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty tư vấn VFAM, Trưởng ban phản biện chính sách Hội đồng các nhà quản trị DN Việt Nam cho rằng: Lý do để chúng ta phải sớm triển khai BHHTTN là vì đây là hình thức hỗ trợ đắc lực cho BHXH bởi nó khắc phục được hạn chế của BHXH là đối tượng hạn chế và yêu cầu phải có hợp đồng lao động, thủ tục BHXH rất nhiêu khê và phiền hà. Thêm nữa, mức đóng BHXH và đóng theo mức lương. Vì thế, khi về nghỉ hưu lương hưu thấp dù người muốn đóng bảo hiểm thêm cũng không được do quy định.
Bên cạnh đó, hiện còn rất DN không tham gia nộp BHXH cho NLĐ nên số lượng NLĐ đóng BHXH ngày càng hẹp. Do đó, rất cần hình thức bảo hiểm khác hỗ trợ đó là BHHTTN. Đồng quan điểm này, ông Phạm Trường Giang - Phó Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội - Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cũng khẳng định: Việc triển khai BHHTTN có thể xem là một mũi tên bắn trúng ba đích. Thứ nhất, đối với NLĐ, đó là tổng lợi ích của NLĐ được cải thiện, giúp NLĐ tập trung lao động phục vụ DN; tiết kiệm chi tiêu lúc trẻ để dành cho tuổi già, đảm bảo cho cuộc sống hưu trí không phải phụ thuộc vào con, cháu và phúc lợi xã hội của nhà nước; giúp đa dạng hóa và cải thiện lương hưu cho NLĐ khi nghỉ hưu, giảm rủi ro phụ thuộc vào nguồn thu nhập từ hưu trí cơ bản; giảm gánh nặng cho các thế hệ lao động kế cận.
Đối với người sử dụng lao động, việc tham gia BHHTTN sẽ nâng cao tổng lợi ích cho NLĐ, góp phần đảm bảo tương lai cho NLĐ, tạo động lực để NLĐ gắn bó lâu dài với DN; tiết kiệm chi phí thuế khi tham gia đóng góp vào BHHTTN. Đối với nhà nước, xã hội, việc đa dạng hóa nguồn thu nhập của người nghỉ hưu sẽ giúp giảm các tác động xấu đối với xã hội bởi khi người dân tự lo được tương lai của mình, nhà nước sẽ bớt gánh nặng. Đồng thời, tạo nguồn lực dài hạn phát triển thị trường vốn, phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội.
Cũng theo lý giải của ông Phạm Trường Giang, với những lý do trên, việc áp dụng BHHTTN cần được thực hiện càng sớm càng tốt và việc trì hoãn nó không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của hàng triệu NLĐ mà còn gây sức ép lớn đến quỹ bảo hiểm xã hội đang đứng trước nguy cơ bị vỡ. Bởi lẽ, “trên thực tế, lương hưu đã được điều chỉnh theo tốc độ của lương tối thiểu. Trong giai đoạn 2007-2012, qua 6 lần điều chỉnh, lương hưu đã tăng bình quân 26,8%/năm. Trong khi đó, lãi suất đầu tư tăng trưởng quỹ BHXH cơ bản cùng thời kỳ chỉ tăng bình quân khoảng 10,1%/năm. Điều này tạo áp lực rất lớn lên Quỹ BHXH hiện tại và ngân sách nhà nước. Xu hướng này sẽ còn tiếp tục gia tăng nhanh trong các năm tới”, ông Giang phân tích