Tiến trình đàm phán hạt nhân Iran lại gặp trắc trở

Hội nghị đàm phán tại Vienna về việc khôi phục lại Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 đã tạm dừng từ hôm 4-12 để các phái đoàn đàm phán quay trở về nước tham vấn ý kiến của lãnh đạo trước khi quay trở lại và quyết định có tiếp tục đàm phán hay không. Nguyên nhân được cho là do phía Iran đưa ra các yêu cầu quá cao.

Đây được xem là một bước chững lại của vòng đàm phán Vienna thứ 7, qua đó làm dấy lên lo ngại khả năng đổ vỡ dàm phán tái diễn. Vòng đàm phán Vienna thứ 7 được khởi động lại vào đầu tháng 12-2021 sau 5 tháng gián đoạn, với sự tham gia thảo luận của đại diện của Iran và các cường quốc Nga, Trung Quốc, Đức, Pháp và EU. Theo yêu cầu của Iran, phái đoàn Mỹ không được phép tham dự hội nghị đàm phán trực tiếp mà phải tham dự gián tiếp từ bên ngoài hội trường.

Giới quan sát cho rằng những trắc trở trong tiến trình đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran luôn xảy ra và đều xuất phát từ những bất đồng giữa hai quốc gia chủ chốt trong thỏa thuận là Mỹ và Iran. Trục trặc lần này xuất phát từ việc phái đoàn Iran đưa ra các điều kiện đàm phán mới quá cao khiến các đối tác bất ngờ. Vì thế, các phái đoàn đàm phán đã phải quay về nước để tham vấn ý kiến của lãnh đạo nước mình.

Tiến trình đàm phán hạt nhân Iran lại gặp trắc trở -0
Tổng thống Iran Ebrahim Raisi.

Phái đoàn Mỹ cáo buộc phía Iran đã thu hồi lại toàn bộ các nhượng bộ mà nước này đã chấp nhận qua 6 vòng đàm phán Vienna trước đây. Chính phủ mới của Iran đã đưa ra các văn bản mới có nhiều sửa đổi về các lệnh trừng phạt yêu cầu Mỹ dỡ bỏ, cũng như các đề xuất mới về những gì Iran sẽ phải làm để trở lại tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân. Văn bản thứ 3 là về các tiêu chuẩn, định mức bao gồm định mức xuất khẩu dầu và giao dịch ngoại tệ sẽ phải được đáp ứng trước khi Iran đánh giá xem các lệnh trừng phạt có được dỡ bỏ một cách hiệu quả hay chưa.

Các nhà ngoại giao EU cho biết các đề xuất yêu cầu Mỹ dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt do Tổng thống Joe Biden áp đặt rõ ràng không liên quan đến thỏa thuận hạt nhân, do đó thể hiện thái độ cứng rắn của Iran đối với các yêu cầu đã được đồng ý trong 6 vòng đàm phán trước đây.

Trong khi đó, phương Tây cũng thể hiện thái độ cứng rắn đối với Iran. Trước khi quay trở lại tiếp tục đàm phán vào ngày 8-12, các nước phương Tây đang cân nhắc việc đưa Iran ra cuộc họp khẩn cấp tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc với cáo buộc nước này vi phạm các nghĩa vụ theo thỏa thuận năm 2015. Có thể Iran sẽ phản ứng với một tham chiếu như vậy bằng cách rút khỏi hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân và từ chối gia nhập lại trừ khi Israel cũng phải tham gia.

Đồng thời, Iran cũng quyết định tiếp tục xúc tiến việc làm giàu uranium bất chấp những lơi cảnh báo của các đối tác đàm phán. Phía Iran không giải thích cho việc đưa ra các yêu cầu mới đồng thời thu hồi lại những nhượng bộ đã có trước đó. Các quan chức Iran khẳng định 2 văn bản chính về lệnh trừng phạt và nghĩa vụ hạt nhân của Iran mà nước này nêu ra tại cuộc đàm phán ở Vienna là hoàn toàn phù hợp với thỏa thuận hạt nhân, đồng thời cho rằng rào cản thực sự là việc Mỹ từ chối dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.

Cuối tuần trước, phía Mỹ khẳng định vẫn sẽ thúc đẩy một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng điều hành Tổ chức Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trước cuối năm nay nếu Iran không khôi phục mức độ tiếp cận thích hợp cho phái đoàn thanh sát hạt nhân của IAEA. Đây là một trong những vấn đề mấu chốt trong việc thực thi Thỏa thuận hạt nhân 2015, nhằm đảm bảo việc kiểm soát của Liên Hiệp Quốc và cộng đồng quốc tế đối với chương trình hạt nhân của Iran.

Mỹ cũng đang phải xử lý các yêu cầu của Israel về việc Mỹ công nhận Iran có liên quan đến việc hạt nhân. Thủ tướng Israel Naftali Bennett nói với nội các Israel rằng ông muốn các cuộc đàm phán ở Vienna bị hoãn lại cho đến khi Iran ngừng việc làm giàu uranium. Ông nói: “Iran phải bắt đầu trả giá cho những vi phạm của mình”.

Một cuộc tấn công quân sự của Israel vào các địa điểm hạt nhân của Iran có thể sẽ chấm dứt mọi cơ hội gây áp lực hiệu quả của Nga hoặc Trung Quốc đối với Iran để thay đổi chiến thuật đàm phán.

Giới chức ở Mỹ cũng như nhiều nước cho rằng quyết định rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 của Tổng thống Mỹ khi đó Donald Trump là hành động vô tình phá vỡ mọi ràng buộc hạt nhân đối với Iran. “Ý nghĩa của nó là đã mở ra cánh cửa cho một chương trình hạt nhân không bị kiểm soát, không bị hạn chế của Iran. Điều này rõ ràng là không đúng trong khi Mỹ và Iran đều tuân thủ thỏa thuận”.

Ông Ali Bagheri Kani, trưởng phái đoàn đàm phán hạt nhân Iran, cho rằng việc Iran đưa ra các văn bản chứa đựng các yêu cầu mới hoàn toàn không vượt quá khuôn khổ thỏa thuận đã đạt được năm 2015. Ông Kani cũng khẳng định Iran tham gia đàm phán hướng đến thỏa thuẫn chung, toàn diện với các cam kết thiện chí từ tất cả các bên. Iran muốn Mỹ phải thể hiện rõ quyết tâm gỡ bỏ các lệnh trừng phạt bất công, phi lý để Iran có thể tin tưởng rằng Nhà Trắng nghiêm túc trong việc quay trở lại với Thỏa thuận hạt nhân 2015. Đại diện Iran cũng cho rằng Tehran đã chấp nhận nhượng bộ nhưng sự nhượng bộ đó không tương xứng với những gì Iran nhận lại được. Mặt khác, Tổng thống Mỹ Joe Biden tuy thể hiện quan điểm đối thoại, đàm phán với Iran, muốn quay trở lại với thòa thuận hạt nhân nhưng vẫn tiếp tục duy trì các chính sách cứng rắn như thời ông Trump, thậm chí áp đặt thêm một số biện pháp trừng phạt mới. Điều này khiến ban lãnh đạo Iran không hài lòng, không yên tâm với các nhượng bộ đã đưa ra trước đây.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.