Hội thảo “Đổi mới và hiện đại hóa chương trình và sách giáo khoa theo định hướng phát triển bền vững”:

“Tích hợp” môn học phải thận trọng!

Ngày 30/10, Bộ GD&ĐT tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Đổi mới và hiện đại hóa chương trình và sách giáo khoa theo định hướng phát triển bền vững” với sự tham dự của nhiều chuyên gia giáo dục trong và ngoài nước. Những bản tham luận tâm huyết được trình bày tại hội thảo thêm một lần nữa khẳng định, xu hướng tích hợp và giảm tải môn học là tất yếu, nhưng để thực hiện một cách bài bản, khoa học là điều cần phải nghiên cứu kỹ, có lộ trình. Bởi bài học cắt giảm nội dung môn học một cách cơ học đang được thực hiện tại các nhà trường phổ thông đã để lại nhiều bài học đắt giá.
>> “Tích hợp” môn học có thật sự giảm tải chương trình

Vì sao chương trình phổ thông quá nặng mà lại nghèo nàn về nội dung?

Báo CAND ra ngày 25/10 có đăng bài “Tích hợp” môn học, chương trình có thực sự giảm tải?”. Câu hỏi này đang được nhiều nhà khoa học tìm câu trả lời. TS. Nguyễn Huy Đoan, Nhà Xuất bản giáo dục Việt Nam chia sẻ rằng, ngay với môn toán, một môn học cơ bản, khi thực hiện giảm tải, các tác giả chương trình và SGK toán đã cố gắng bỏ bớt một số nội dung kiến thức, bỏ bớt một số khái niệm phức tạp, giảm số lượng bài tập đến mức tối đa và không chọn những bài tập khó. Thế nhưng, cắt giảm mà chương trình vẫn nặng, giảm tải mà học sinh vẫn học hành nặng nề, nhiều kiến thức thừa vẫn tràn đầy trong các trang sách.

Rõ ràng, cách giảm tải như trên chỉ là hình thức, không phù hợp và thậm chí là phản tác dụng. Nhưng TS. Nguyễn Huy Đoan lại nhận định rằng, chương trình giáo dục phổ thông của chúng ta còn quá nghèo nàn so với nhiều nước tiên tiến trên thế giới. Đó có phải là nghịch lý chăng? Ngay như với môn toán, thì khi xây dựng chương trình, dù theo định hướng nào cũng cần chú ý đến mặt bằng chung kiến thức tiên tiến, liệu pháp “giảm tải” không phải là cắt bỏ mà là thu gọn kiến thức, kết hợp với đổi mới phương pháp tiếp cận.

Bên cạnh đó, cần có cái nhìn xuyên suốt các cấp học, lớp học theo từng chủ đề kiến thức. Nên chăng, khi xây dựng chương trình, cần đưa ra định hướng và những nội dung hạn chế trong các kỳ thi tốt nghiệp và cả thi tuyển sinh đại học. SGK cần quan tâm đến năng lực tự học, năng lực đọc và diễn đạt các nội dung chuyên ngành. TS Nguyễn Huy Đoàn còn kiến nghị, không nên hạn chế số lượng bài tập, bài tập nếu được phân loại hợp lý sẽ giúp giáo viên lựa chọn được bài phù hợp với đối tượng học sinh mà giáo viên giảng dạy.

Một câu hỏi cũng được nhiều phụ huynh đang có con em đi học rất quan tâm: Vì sao chương trình và SGK sau năm 2015 sẽ phải “tích hợp”, tích hợp có phải là phép cộng phổ thông? PGS.TS Trần Trung Ninh, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho hay, dạy học tích hợp sẽ mang lại nhiều lợi ích như: giúp học sinh áp dụng được nhiều kỹ năng, nền tảng kiến thức tích hợp giúp việc tìm kiếm thông tin nhanh hơn, khuyến khích việc học sâu và rộng, thúc đẩy thái độ học tập tích cực đối với học sinh…

Sau năm 2015, học sinh tiểu học sẽ không phải học nhiều môn học phụ, thay vào đó là cách học linh hoạt với nhiều gợi mở từ người thầy.
Sau năm 2015, học sinh tiểu học sẽ không phải học nhiều môn học phụ, thay vào đó là cách học linh hoạt với nhiều gợi mở từ người thầy.

Nhưng PGS.TS Trần Trung Ninh khuyến nghị, đối với môn hóa, không nên tích hợp ba môn vật lý – hóa học – sinh học thành một môn học mới, vì kiến thức chuyên sâu trong nội bộ mỗi môn học là rất lớn và không phải hoàn toàn tương đồng. Môn hóa có thể tích hợp với các bộ môn khác cũng có nhiều sự liên hệ nhất định như toán, lịch sử, địa lý, ngoại ngữ, giáo dục công dân. Đồng thời phải tăng cường hoạt động tự nghiên cứu của học sinh, tăng cường các giờ thực hành, hoạt động ngoại khóa theo chủ đề, giảm giờ dạy lý thuyết, xây dựng hệ thống bài tập mở, bài tập gắn với thực tiễn có nội dung vận dụng kiến thức liên môn.

Cả thầy và trò đều phải dạy và học linh hoạt, sáng tạo

GS.TS Nguyễn Minh Thuyết bày tỏ quan điểm, đối với SGK bậc tiểu học nên triển khai theo trục chủ điểm. Các chủ điểm cần được chọn sao cho gần gũi với học sinh tiểu học, phù hợp với tâm lí của các em và con đường khám phá thế giới của các em, qua đó phát triển nhận thức và kỹ năng giao tiếp cho các em. Hệ thống chủ điểm này cần đảm bảo tính logic nhưng không gò bó và sẽ trở đi trở lại ở các lớp khác nhau với những tên gọi khác nhau, càng lên lớp trên càng sâu sắc.

Với SGK lịch sử, PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội đề nghị, sách phải được xây dựng dựa trên nguyên tắc sau: môn lịch sử cùng với các môn học ở giáo dục phổ thông phải trở thành nền tảng của giáo dục suốt đời, do đó cách dạy, cách học sẽ có những thay đổi cơ bản. Người thầy dạy sử chuyển từ người cung cấp tri thức sang vị trí người dẫn dắt học sinh tới các nguồn tri thức. Người học thì sẽ chuyển từ cách học cứng nhắc, thụ động sang cách học linh hoạt, theo nhóm với nhiều kênh thu nhận tri thức khác nhau.

Với cấp tiểu học, nên tích hợp bằng cách: chuyển từ học theo thông sử thành kể chuyện lịch sử, chủ yếu là lịch sử Việt Nam, nhưng có kết hợp với những câu chuyện tiêu biểu của thế giới, ví dụ: kể về quốc kỳ, quốc ca, tên gọi của nước ta qua các thời kỳ, về các nhân vật lịch sử, về phong tục tập quán, dân tộc ở mức đơn giản, dễ hiểu, dễ nhớ.

Cấp THCS, theo PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, nhiều nước tích hợp nội dung địa lí, lịch sử, kinh tế, xã hội, giáo dục công dân thành một môn học có tên gọi là Tìm hiểu xã hội, hoặc môn Xã hội, môn Nghiên cứu xã hội. Lịch sử ở bậc THPT nên viết dưới dạng chủ đề, như: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam; các nền văn minh tiêu biểu; hòa bình và chiến tranh trong thế kỷ XX; bình luận về các nhân vật lịch sử trên thế giới và Việt Nam… Như vậy, viết lại sách sử, cần chú ý đến cả nội dung chính trị và văn hóa, trong đó tinh thần chính là lịch sử dân tộc…

Tại hội thảo, GS.TS Mike Hosley, Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu quốc tế về SGK và phương tiện giáo dục, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu giáo dục dạy và học, ĐH Central Queensland, Australia chia sẻ: “Nhiều giáo viên hoài niệm thời kỳ sử dụng tài liệu dựa trên cơ sở thông tin và kiến thức cũ. Vai trò của giáo viên rất quan trọng khi thay đổi về chương trình, SGK. Đào tạo giáo viên cần được lồng ghép và tích hợp vào quá trình thay đổi chương trình. Theo kinh nghiệm của tôi, những đổi mới về chương trình thất bại vì ít được theo dõi sau đào tạo giáo viên và đào tạo phát triển nghề nghiệp. Đào tạo giáo viên phải là cốt lõi của quy trình lâu dài thực hiện chương trình và sử dụng ngày càng hiệu quả SGK chất lượng”.

Thu Phương

Các tin khác

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Vì vậy, cơ sở y tế càng phải đi đầu trong nhận diện, truyền thông, giám sát và ngăn chặn các sản phẩm này.

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Ngày 19/5, Công an xã Phú Giáo (TP Hồ Chí Minh) kêu gọi những người từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Thẩm Mỹ Bee Hin hãy trình báo để phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Ngày 19/5, Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng Đắk Lắk (Trung tâm Bảo tồn voi) cho biết, một con voi nhà nặng khoảng 4,6 tấn, ở xã Buôn Đôn vừa được phát hiện chết trong rừng chưa rõ nguyên nhân.

Đại học Kinh tế Quốc dân có tân Giám đốc

Đại học Kinh tế Quốc dân có tân Giám đốc

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn vừa có Quyết định bổ nhiệm PGS.TS Bùi Đức Thọ, nguyên Chủ tịch Hội đồng Đại học Kinh tế Quốc dân làm Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhiệm kỳ 2026-2030.