Mở rộng nguồn cung, tạo dư địa tăng trưởng
Theo Bộ Công Thương, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5% so với năm trước và đóng góp khoảng 2/3 giá trị nền kinh tế số. Tuy nhiên, doanh thu thương mại điện tử mới chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, cho thấy dư địa phát triển vẫn còn rất lớn khi hành vi tiêu dùng tiếp tục dịch chuyển lên môi trường số.
Từ tháng 7/2026, Việt Nam chính thức được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Cùng với mức sống được cải thiện, người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn đòi hỏi cao hơn về chất lượng sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ và trải nghiệm mua sắm. Điều này khiến cuộc cạnh tranh giữa các sàn thương mại điện tử không còn chỉ nằm ở quy mô giao dịch mà chuyển sang chất lượng hàng hóa, dịch vụ và năng lực vận hành.
Chia sẻ tại TikTok Shop Vietnam Summit 2026, ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam cho biết, động lực tăng trưởng của thương mại điện tử trong giai đoạn tới không chỉ đến từ việc bán nhiều hơn các sản phẩm vốn đã phổ biến trên sàn mà còn từ việc đưa các nguồn cung truyền thống lên môi trường số.
Để khuyến khích nguồn cung mới, nền tảng này triển khai nhiều chương trình miễn, giảm phí giao dịch, hỗ trợ hoa hồng cho nhà bán hàng mới và dành gói hỗ trợ khoảng 100 tỷ đồng cho các gian hàng OCOP, nông sản và làng nghề. Đây được xem là giải pháp giúp mở rộng đầu ra cho hàng Việt, đồng thời lan tỏa lợi ích của kinh tế số tới khu vực nông thôn.
Hoàn thiện hệ sinh thái để thúc đẩy tăng trưởng bền vững
Không chỉ mở rộng quy mô, thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn phát triển theo chiều sâu khi trở thành hạ tầng kết nối sản xuất, phân phối và tiêu dùng. Theo các chuyên gia, để đóng góp nhiều hơn cho mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, thương mại điện tử cần tiếp tục nâng cao chất lượng hệ sinh thái, giảm chi phí lưu thông hàng hóa và thúc đẩy chuyển đổi số doanh nghiệp.
Thực tế cho thấy, người tiêu dùng ngày càng sẵn sàng mua trực tuyến các sản phẩm có giá trị cao như điện máy, nội thất hay đồ gia dụng cỡ lớn. Theo Shopee, trong nửa đầu năm 2026, số đơn hàng trung bình mỗi ngày của nhóm hàng cồng kềnh gần như tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Xu hướng này phản ánh niềm tin ngày càng lớn của người tiêu dùng đối với thương mại điện tử.
Để đáp ứng nhu cầu đó, các nền tảng đang đầu tư mạnh vào logistics, thanh toán số, giao nhận chuyên biệt, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các công cụ hỗ trợ nhà bán hàng. Những giải pháp này không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận thị trường trên phạm vi toàn quốc với chi phí thấp hơn.
Theo bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), thương mại điện tử Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng trên 20% trong giai đoạn 2021-2025, trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và mở ra nhiều cơ hội phát triển cho các ngành hàng. Luật Thương mại điện tử năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng Chiến lược phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026-2030 sẽ tạo nền tảng pháp lý và định hướng phát triển mới, tập trung thúc đẩy những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao, trong đó có dệt may, thời trang và nhiều ngành sản xuất chủ lực.
Tuy nhiên, theo bà Lê Hoàng Oanh, tốc độ tăng trưởng nhanh cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với doanh nghiệp. Không chỉ cạnh tranh về giá, doanh nghiệp cần đầu tư xây dựng thương hiệu, minh bạch nguồn gốc sản phẩm, hoàn thiện quy trình sản xuất theo hướng bền vững và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đồng thời, tình trạng hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại và những bất cập trong xử lý hoàn trả hàng hóa vẫn là những vấn đề cần tiếp tục được khắc phục để củng cố niềm tin của người tiêu dùng trên môi trường số.
Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cũng cho rằng, việc ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), AI và các công nghệ mới sẽ trở thành chìa khóa giúp doanh nghiệp tối ưu hoạt động kinh doanh, mở rộng tệp khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với đó, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, nền tảng công nghệ, doanh nghiệp và cộng đồng nhà sáng tạo nội dung sẽ góp phần xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử minh bạch, bền vững và hiệu quả hơn.
Bên cạnh thị trường trong nước, thương mại điện tử cũng mở ra dư địa lớn cho xuất khẩu trực tuyến. Theo ông Bùi Trung Kiên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), xuất khẩu qua nền tảng số giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu, song vẫn còn nhiều rào cản về dữ liệu thị trường. Vì vậy, cần xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin giữa hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài với các hiệp hội, đồng thời đẩy mạnh đào tạo kỹ năng thương mại điện tử cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để thu hẹp khoảng cách số.
Ở góc độ phát triển ngành, ông Trần Trọng Tuyến, Phó Chủ tịch Thường trực VECOM cho rằng, sau giai đoạn tăng trưởng nóng về quy mô, thương mại điện tử Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn phát triển xanh, minh bạch và bền vững hơn, với AI trở thành công nghệ dẫn dắt. Doanh nghiệp muốn nâng cao sức cạnh tranh cần đẩy mạnh chuyển đổi số, minh bạch thông tin sản phẩm, tối ưu chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu trên môi trường số.
Theo các chuyên gia, khi khung pháp lý tiếp tục được hoàn thiện, hạ tầng logistics và thanh toán số được đầu tư đồng bộ, cùng với sự tham gia của các nền tảng công nghệ, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp, thương mại điện tử sẽ không chỉ là kênh phân phối hiện đại mà còn trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tiêu dùng, mở rộng thị trường, nâng cao năng suất và đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của Việt Nam.
