Báo cáo tại Cục Quản lý thị trường mới đây, ông Nguyễn Kim Xô – Chi cục trưởng Chi cục QLTT Khánh Hòa cho biết: Qua kiểm tra 8 cơ sở chế biến thủy sản trên địa bàn, lực lượng QLTT đã phát hiện vi phạm tại 3 cơ sở, trong đó có 2 trường hợp thương nhân Trung Quốc có hành vi hoạt động thương mại trái phép trên lãnh thổ Việt Nam.
Các thương nhân này đến Khánh Hòa với hộ chiếu du lịch, nhưng hoạt động tại cảng cá Vĩnh Lương (TP Nha Trang) để mua gom cá, thuê phương tiện vận chuyển đến các doanh nghiệp để phân loại, đóng gói và xuất khẩu. Khi bị kiểm tra, họ đã gom được gần 41 tấn cá. Các đối tượng này đều hoạt động trái phép, không có giấy chứng nhận đăng ký quyền xuất khẩu. Chi cục QLTT Khánh Hòa đã ra quyết định xử phạt mỗi trường hợp 15 triệu đồng và thu giữ toàn bộ số hàng.
Tuy nhiên, do các chế tài xử phạt của chúng ta hiện vẫn còn nhiều vướng mắc, nên hiện tượng thương nhân nước ngoài mua gom hàng vẫn tiếp tục diễn ra, dù các địa phương đã có nhiều nỗ lực ngăn chặn. “Khi bị phát hiện, họ luôn tìm cách gây khó khăn, cản trở cho lực lượng chức năng như: mời làm việc nhưng không đến; có phiên dịch, nhiều trường hợp biết tiếng Việt nhưng cũng không hợp tác, luôn giả bộ không hiểu biết pháp luật Việt Nam; ký biên bản vi phạm hành chính nhưng không đến nhận quyết định xử phạt…
Hiện tượng này cũng đang xuất hiện tại Quảng Ngãi. Hoạt động mua bán của các thương nhân này mặc dù có ưu thế là thu gom hàng của người dân với mức giá nhỉnh hơn chút đỉnh, nhưng để lại nhiều hệ lụy. Đầu tiên là việc các doanh nghiệp trên địa bàn không cạnh tranh được về giá, mất nguồn nguyên liệu dẫn đến hoạt động cầm chừng, người lao động không có việc làm.
Mặt khác, thương nhân Trung Quốc mua gom cá không kể kích cỡ, khiến ngư dân đánh bắt tận thu, ảnh hưởng đến nguồn sinh trưởng của các loài thủy sản. Không chỉ thế, nó còn gây khó khăn cho nguồn thuế DN của địa phương do hoạt động thương mại trái phép.
Cũng cần lưu ý rằng chúng ta đã có nhiều bài học trong việc buôn bán với thương nhân Trung Quốc. Đơn cử như việc xuất hiện người thu gom đỉa khiến người dân đổ xô đi nuôi đỉa tại Tây Ninh. Được một thời gian ngắn, người thu gom cao chạy xa bay, để lại người dân ngơ ngác với… đỉa, không biết giải quyết ra sao. “Sắp tới là mùa cá, có thể tình trạng này lại diễn ra nhiều. Các đối tượng ngày càng có nhiều thủ đoạn mới để đối phó với cơ quan chức năng, như thông qua một số doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn để mua gom, trong khi cơ sở pháp lý của chúng ta còn thiếu…” – ông Nguyễn Kim Xô cho biết
