Sau gần một năm Chính phủ Hàn Quốc không tiếp tục gia hạn bản Thỏa thuận hợp tác lao động với Việt Nam theo chương trình cấp phép cho lao động nước ngoài (EPS), là ngần ấy thời gian, Bộ LĐ - TB&XH Việt Nam cùng với 63 địa phương trên cả nước, đặc biệt là 11 tỉnh, thành có số lượng lớn lao động đi làm việc tại Hàn Quốc và cũng là số tỉnh liệt vào danh sách đen có số lượng lao động hết hạn hợp đồng không về nước cao nhất, phải làm thêm một công đoạn chưa từng có tiền lệ là tổ chức tuyên truyền, vận động các gia đình lao động hết hạn hợp đồng về nước.
Cái chuyện hết hạn hợp đồng 5 năm làm việc rồi ở lại cư trú và làm việc bất hợp pháp tại Hàn Quốc từ lâu đã diễn ra, chẳng ai thấy xấu hổ, và cũng chẳng ai bị xử phạt. Và hậu quả là tỷ lệ bỏ trốn cứ tăng tốc, có lúc lên tới trên 60%.
Và cho đến năm thứ 9 (từ năm 2004) của chương trình hợp tác lao động, Bộ Lao động-Việc làm Hàn Quốc đã phản ứng dứt khoát bằng việc dừng tiếp nhận lao động Việt Nam. Việc này càng đẩy hoạt động XKLĐ của Việt
Nhiều gia đình ở Nam Định đi XKLĐ Hàn Quốc cho biết đã phải mất tiền ngoài là 6.000 USD.
Khi cánh cửa Hàn Quốc chính thức khép lại, không tuyển lao động mới, Nghệ An là một trong những địa phương dẫn đầu, thì những thiệt thòi mới thực sự được cảm nhận sâu sắc.
Hơn 2.000 hồ sơ đủ điều kiện của lao động xứ Nghệ đang được treo trên mạng, sẽ không có cơ hội được lựa chọn để sang Hàn Quốc làm việc. Hàng ngàn lao động khác đã ôn luyện tại các trung tâm, các lò luyện tiếng Hàn ngóng chờ ngày cánh cửa tiếp nhận lao động của Hàn Quốc mở lại để dự tuyển càng trở nên vô vọng.
Tại hội nghị sơ kết đánh giá kết quả thực hiện các giải pháp giảm tỉ lệ lao động làm việc tại Hàn Quốc hết hạn hợp đồng lao động không về nước tại 11 tỉnh/ thành phố do Bộ LĐ - TB&XH tổ chức ngày 7/5 vừa qua, ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước đánh giá, trong suốt gần một năm thực hiện, tỷ lệ lao động hết hạn về nước có giảm, nhưng chưa cao, tỷ lệ chung cả nước vẫn còn 50,7%, chưa đủ để Hàn Quốc ký lại bản cam kết hợp tác lao động.
Phía Hàn Quốc đã thông báo kết quả lao động Việt
Mặc dù, vấn đề lao động bỏ ngoài hợp đồng, cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc đã được UBND một số tỉnh (Thanh Hóa, Bắc Giang, Hà Tĩnh và Thái Bình) dùng đến biện pháp giao chỉ tiêu giảm tỷ lệ lao động cư trú bất hợp pháp trong năm 2012 và 6 tháng đầu năm 2013 cho UBND các huyện/thị xã, coi đây là nhiệm vụ và trách nhiệm của các cơ quan, ban ngành trong tỉnh hay ở một số địa phương còn đưa vào trở thành một trong những tiêu chí để công nhận gia đình văn hóa, khu phố văn hóa…, nhưng thực tế chưa có sự chuyển biến thực sự. Sự vào cuộc của chính quyền cơ sở chưa thể là bài thuốc chữa đúng bệnh.
Vì sao tỷ lệ lao động Việt
Không chỉ ở thị trường Hàn Quốc mà ở nhiều thị trường XKLĐ của Việt Nam, câu chuyện về xây dựng hình ảnh, xây dựng thương hiệu của lao động Việt Nam vẫn là một khoảng trống.
Bỏ trốn ngoài hợp đồng là căn bệnh lây lan nhanh và đã tồn tại lâu, mặc dù theo nhiều lao động trở về từ Hàn Quốc, bỏ ra ngoài làm bất hợp pháp luôn chứa nhiều may rủi?. Và cái lý do làm để gỡ gạc chi phí trước khi đi, khoảng trên 100 triệu đồng, liệu có chính đáng?! Trong khi đây lại là chương trình phi lợi nhuận, Bộ LĐ - TB&XH chỉ thu chưa đến 1.000USD…
Việc dừng tiếp nhận lao động Việt Nam của Hàn Quốc cũng là khoảng lặng để các cơ quan chức năng của Việt Nam nhìn lại cách làm, cách quản lý thực hiện để người lao động không bị lừa đảo móc túi, không phải mất số tiền ngoài quá lớn. Làm chặt chẽ, đúng quy trình, công khai minh bạch thông tin cùng với một chiến lược đào tạo lao động xuất khẩu mới là bước đi vững chắc, bền lâu.
| Đã có 1.800 lao động về nước đúng hạn được trở lại làm việc tại Hàn Quốc Bộ LĐ-TB&XH đã đề nghị phía Hàn Quốc giới thiệu cho chủ sử dụng lao động Hàn Quốc lựa chọn đối với tất cả những lao động đã vượt qua kỳ kiểm tra tiếng Hàn trên máy tính, kéo dài thời gian giới thiệu hồ sơ trên mạng nhằm tăng số lượng lao động thuộc đối tượng này được lựa chọn, tạo lòng tin cho người lao động hết hạn hợp đồng yên tâm về nước. Đến nay số lao động hết hạn hợp đồng về nước đúng hạn, quay trở lại Hàn Quốc làm việc theo chính sách mới bao gồm lao động đạt yêu cầu qua kỳ kiểm tra tiếng Hàn trên máy tính và lao động mẫu mực đạt gần 1.800 người. |
| Mức phạt lao động bỏ trốn ngoài hợp đồng có thể lên tới 100 triệu đồng Bộ LĐ - TB&XH đang xây dựng dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài hết hạn hợp đồng không về nước, ở lại cư trú bất hợp pháp, mức phạt lên tới 100 triệu đồng, sớm trình Chính phủ ban hành. Cùng với đó là quy định tiền ký quĩ đối với người lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo chương trình EPS… Đồng thời, đề nghị phía Hàn Quốc thay đổi cách thức chi trả trợ cấp thôi việc, chỉ thực hiện chi trả sau khi người lao động về nước đúng hạn; đề nghị giữ một phần tiền lương của người lao động, chỉ thực hiện hoàn trả sau khi người lao động về nước đúng hạn; tăng cường truy quét và xử phạt lao động bất hợp pháp, có biện pháp xử phạt nghiêm đối với chủ sử dụng lao động bất hợp pháp. |
