Thực phẩm bày bán ở chợ, VSATTP còn bỏ ngỏ?
Theo ghi nhận của chúng tôi tại các chợ lớn trên địa bàn TP HCM như: Bến Thành, Tân Bình, Bình Tây, Bà Chiểu… thì số lượng, chủng loại bánh kẹo được bày bán rất đa dạng. Với bánh kẹo ngoại nhập, sản phẩm chủ yếu có xuất xứ từ Đan Mạch, Malaysia, Thái Lan…
Tuy nhiên, trong số các loại bánh ngoại nhập cao cấp với mẫu mã sang trọng, vẫn có nhiều sản phẩm chỉ toàn bằng tiếng nước ngoài, không có nhãn phụ tiếng Việt đính kèm nên nhiều người tiêu dùng (NTD) không biết thông tin về sản phẩm.
Nhiều loại bánh kẹo không rõ nguồn gốc xuất xứ, không nhãn, không hạn sử dụng, đựng trong bao 20-50kg được tiểu thương "chiết" ra các bịch nhựa loại 0,5kg hoặc 1kg để bán lẻ. NTD thắc mắc về chất lượng thì được tiểu thương "trấn an": Việc "nhập" nguyên lô hàng xá này rồi sang chiết ra bán lẻ sẽ tiết kiệm được chi phí bao bì, đóng gói nên giá rẻ hơn nhiều so với các loại bánh kẹo nhập nguyên hộp, nguyên thùng, trong khi chất lượng không thay đổi (?).
Cũng theo ghi nhận của chúng tôi, thị trường bánh kẹo năm nay thiếu hẳn sản phẩm có xuất xứ Trung Quốc, sản phẩm vốn trước đây có thị phần khá lớn vì có nhiều mẫu mã đẹp nhưng giá cả lại mềm.
Chị Ứng Thị Liên, tiểu thương chợ Bình Tây cho biết, bánh kẹo có xuất xứ Trung Quốc khó tiêu thụ nên chị cũng như một số tiểu thương ở chợ Bình Tây đã đổi sang các loại bánh kẹo sản xuất trong nước, nguồn hàng chủ yếu từ các cơ sở sản xuất ở các tỉnh Tiền Giang, Bến Tre…
Ngoài ra, cũng để cạnh tranh với các loại bánh kẹo ngoại, các cơ sở sản xuất trong nước cũng đã đưa ra thị trường nhiều sản phẩm có mẫu mã "bắt mắt" không kém bánh kẹo ngoại nhưng giá cả rẻ hơn nhiều so với bánh kẹo nhập khẩu. Các tiểu thương cho biết, sở dĩ bánh kẹo ngoại đắt hơn bánh kẹo sản xuất trong nước là do phải "gánh" thêm thuế nhập khẩu. Loại bánh này đáp ứng chủ yếu cho khách hàng có tâm lý "sính ngoại" chứ thật ra chất lượng hàng ngoại với hàng nội cũng tương đương.
Còn các loại mứt Tết bày bán ở các chợ thì vấn đề VSATTP là điều đáng quan tâm. Các loại mứt: mãng cầu, khóm, me,… được bọc trong lớp bao nhựa trắng không có thông tin nào từ nhà sản xuất hoặc thông tin về sản phẩm.
Còn các loại mứt "trần" như hồng, bí, dừa, gừng, chùm ruột, táo… thì được đựng trong các thùng, thau thiếc, thau nhựa… bên ngoài được ghi bằng bút mực tên các loại mứt và giá cả, mặc cho ruồi nhặng bay lượn mà không có vật dụng che chắn. Tuy nhiên, các loại mứt "trần" hiện NTD ngại mua vì ngay từ đầu vụ sản xuất mứt Tết, đoàn kiểm tra của Sở Y tế đã phát hiện một số cơ sở sản xuất, chế biến mứt Tết không đảm bảo VSATTP.
Thay vào đó, các loại mứt đã đóng hộp được NTD lựa chọn nhiều hơn. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu của NTD, các loại mứt đóng hộp bán tại các chợ phần lớn cũng là những hộp mứt không có thương hiệu do tiểu thương tự đóng gói. Các loại mứt này có nguồn gốc từ các cơ sở sản xuất trong nước và hàng ngoại nhập vào thị trường nội địa theo dạng hàng xá…
Siêu thị - hàng Việt "lên ngôi"
Trong khi các loại bánh, kẹo, mứt… Tết bán ở chợ phần lớn là hàng nhập khẩu không rõ nguồn gốc, hàng của các cơ sở sản xuất thủ công vấn đề chất lượng và VSATTP chưa được kiểm tra nghiêm ngặt thì tại hệ thống các siêu thị, thị phần thực phẩm Tết lại nghiêng hẳn về hàng Việt với nhiều thương hiệu bánh kẹo mạnh như: Kinh Đô, Bibica, Hải Hà, Hanco, Vinabico, Tân Tân, Orion… Ngoài ra, cũng để kích thích sức mua của NTD, các siêu thị cũng tăng cường giảm giá các mặt hàng thiết yếu phục vụ cho mùa Tết.
Tại siêu thị Co.opMart, các mặt hàng phục vụ cho mùa Tết hàng nội chiếm đến 90%. Trong đó, siêu thị cũng đã chuẩn bị 400 tấn bánh kẹo, 200 tấn mứt… và từ ngày 15-1 đến tháng 2, Co.opMart cũng sẽ thực hiện liên tục chương trình khuyến mãi nhằm mang đến cho NTD những mặt hàng có chất lượng tốt với giá cả ổn định. Ngoài ra, hiện các siêu thị cũng đã trưng bày nhiều loại giỏ quà, hộp quà tặng gồm nhiều loại bánh mứt, đồ hộp, các loại hạt, cà phê, rượu… với nhiều chủ đề và giá cả khá đa dạng để phù hợp với túi tiền NTD.
Theo kết quả kiểm tra thị trường Tết mọi năm cho thấy, hàng không rõ nguồn gốc, chất lượng không chỉ tập trung ở các chợ, đại lý, cửa hàng mà có cả trong hệ thống siêu thị. Vì vậy, các lực lượng kiểm tra cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường để ngăn chặn sự xuất hiện của hàng kém chất lượng
