Trôi nổi… hàng ăn nơi lễ hội
Phủ Tây Hồ ngày mùng 5 Tết du khách đông nườm nượp. Chen chân mãi chúng tôi mới len vào được bãi gửi xe. Dòng người càng đến trưa càng đông nghẹt khiến con đường dẫn vào phủ có lúc bị ách tắc. Hai bên đường hàng ăn bày la liệt, hàng nào cũng bốc khói nghi ngút của nồi bún ốc, bánh tôm rán, xúc xích nướng, bánh tẻ hấp, bánh đúc... Tuy nhiên, hầu như hàng ăn nào cũng vi phạm về 10 tiêu chí của thức ăn đường phố. Từng rổ bánh tôm rán đầy ăm ắp chẳng che đậy bày ngay ngoài đường đi, nơi có hàng nghìn lượt người qua lại mỗi ngày.
Cả miền Bắc năm nay đón một cái Tết giá rét, vì thế việc kinh doanh thực phẩm của các hộ hàng ăn ở ngoài Phủ Tây Hồ không che đậy là cơ hội cho vi khuẩn theo từng cơn gió bám vào. Sau những lời mời chào, chúng tôi tạt vào một hàng ăn ở gần Phủ Tây Hồ. Nồi bún ốc bốc khói nghi ngút không che đậy chìa ra sát mép đường đi. Mấy rổ bánh tôm rán, chim quay chất ngất cũng bầy luôn sát đường. Từ đầu bếp tới nhân viên phục vụ chẳng ai đeo găng tay, cứ để đôi tay trần vừa quét dọn vừa bốc bún, bốc rau sống cho thực khách. Tuy mất VSATTP nhưng khách vào đây vẫn phải chen chân mới có chỗ.
Đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt du khách là hàng rong bán ngay khu vực vỉa hè ngoài ở cổng. Từ trứng vịt lộn đến bún ốc, riêu cua, bắp rang bơ. Gánh bún ốc rong ngày thường khó bán là thế, nhưng vào mùa lễ hội đông không kịp phục vụ. Chị bán bún ốc chẳng ngần ngại dùng bàn tay cáu bẩn bốc bún, bốc rau cho khách. Và cũng đôi tay ấy lại thu ghế, rửa bát, dọn rác do khách vứt vương vãi. Gánh bún ốc rong chỉ duy nhất có một xô nước nhỏ để rửa bát. Quan sát một lúc, chúng tôi… hết dám ăn.
Ở cổng đền Quán Thánh, chùa Quán Sứ hàng ăn rong tụ họp về khá đông nhưng chủ yếu vẫn là các hàng ăn nhanh như xúc xích nướng, bắp rang bơ... Nhiều du khách đến với lễ hội chùa Hương năm nay đều có nhận xét về sự sắp xếp quy củ của các cửa hàng dịch vụ ăn uống. Tuy nhiên, việc xả rác bừa bãi vẫn là vấn nạn, kéo theo nó là việc đảm bảo 10 tiêu chí về thức ăn đường phố của nhiều nhà hàng, quán ăn ở đây còn vi phạm.
Không kiểm tra, không phát hiện vi phạm
Vi phạm về VSATTP ở lễ hội năm nào cũng được nhắc đến, việc tuyên truyền đến các hộ kinh doanh thức ăn đường phố vẫn được triển khai, tuy nhiên việc thực hiện lại không được như cam kết. Năm nào UBND TP Hà Nội cũng có công văn chỉ đạo ngành Y tế và chính quyền các địa phương nơi có đền, chùa, di tích lịch sử văn hóa ngoài công tác tuyên truyền đến các hộ kinh doanh còn phải tăng cường kiểm tra vấn đề VSATTP, tránh để xảy ra ngộ độc thực phẩm.
Mùa lễ hội xuân Canh Dần 2010, để đảm bảo cho nhân dân đến với Hương Tích được an toàn, Ban tổ chức đã tuyên truyền đến các hộ kinh doanh phải đảm bảo các tiêu chí về VSATTP như phải sử dụng nước sạch, nguồn gốc thực phẩm phải đảm bảo, đặc biệt không để du khách cũng như người kinh doanh xả rác bừa bãi. Năm nay, chùa Hương dự kiến đón khoảng 2 triệu lượt khách đến tham quan, để đảm bảo ATVSTP chính quyền xã Hương Tích đã tổ chức tuyên truyền, nhắc nhở các hộ kinh doanh thực hiện đúng 10 tiêu chí đảm bảo VSATTP, hạn chế tối đa khách bị ngộ độc thực phẩm.
Dịch vụ ăn uống ở lễ hội là điều không thể thiếu bởi nó phục vụ nhu cầu cho người dân đi chơi xuân. Tuy nhiên, nhiều người kinh doanh vì lợi nhuận lại đánh mất lương tâm, còn thực khách thì "khuất mắt trông coi" biết là mất VSATTP nhưng vẫn sử dụng. Trong khi ấy, các ngành chức năng và chính quyền các địa phương trong những ngày đầu năm mới này chưa tổ chức được các đợt kiểm tra để có hình thức xử lý, răn đe. Do vậy, việc vi phạm 10 tiêu chí về thức ăn đường phố vẫn diễn ra công khai. Việc chặt chém giá hàng ăn với du khách và chế biến thức ăn còn mất vệ sinh, nguồn gốc thực phẩm không rõ ràng, thực phẩm ôi thiu trà trộn vào các quán ăn trong lễ hội là những gì có thể xảy ra.
Để đảm bảo ATVSTP cho khách đến du xuân, thiết nghĩ chính quyền, Ban Tổ chức các lễ hội ngoài biện pháp tuyên truyền thì cần kiểm tra sát sao, thường xuyên và có hình thức xử lý nghiêm với những trường hợp vi phạm. Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng nên thận trọng, chọn lựa nơi chế biến thực phẩm an toàn để sử dụng, tránh tiền mất mà tật lại mang trong những ngày đầu năm mới
