Mới đây, Trung tâm Thực phẩm và thuốc Hoa Kỳ (FDA) đã có một cảnh báo quan trọng về chất lượng của loại sản phẩm thực phẩm chức năng (TPCN) có tên "Herbalife realy Aloe for digestive helth diettary Supplement" được chiết xuất từ cây lô hội hay còn gọi là nha đam của một công ty chuyên SX TPCN tại thành phố Dallsas - Texas (Mỹ) qua việc thanh, kiểm tra của FDA đã vi phạm nhiều quy định về nguồn gốc nguyên liệu sạch, về quy trình kiểm nghiệm sản phẩm, quy trình SX về ATVSTP.
Thế nhưng tại Việt Nam, TPCN qua nhiều kênh bán hàng khác nhau, cho tới nay vẫn chiếm được một thị phần rất lớn với sự có mặt của hàng ngàn dòng sản phẩm từ hàng trăm ngàn tới hàng chục triệu/sản phẩm với đủ các công dụng mà với nhiều người tiêu dùng (NTD) đã tin và mua để sử dụng lâu dài như một thần dược chữa… bá bệnh.
Tiêu chuẩn mơ hồ, mù mờ chất lượng
Chị N.T.T. (ngụ tại TP HCM) phản ánh với PV Báo CAND rất ân hận vì đã mua cho con trai sử dụng liên tục nhiều lần sản phẩm Herbalife aloe drinhk (sản phẩm chiết xuất từ lô hội) rồi ngậm ngùi kết luận: "Bỏ 60 USD để mua 500ml nước cất mà cứ nghĩ là có công dụng như thuốc tiên. Thật dại quá!"
Chị T. cho hay do tin tưởng vào nội dung quảng cáo trên sản phẩm này sẽ có công dụng cải thiện hệ thống tiêu hóa, đặc biệt là khắc phục chứng rối loạn tiêu hóa mãn tính mà con chị mắc nên chị đã không tiếc tiền để mua nhưng dùng hết cả mấy hộp mà bệnh con chị vẫn không đỡ.
Không chỉ thế, có khách hàng còn suýt mất mạng khi tin dùng TPCN vì coi như một loại thuốc tiên có thể "cải lão hoàn đồng" như trường hợp ông T.V.H. (ngụ tại Gò Vấp) TP HCM. Do đã trên 60 tuổi nhưng ông lại có vợ trẻ kém mình cả trên 20 tuổi. Không muốn làm cuộc sống đang tràn trề hạnh phúc bị gián đoạn, ông đã tin và dùng liên tục sản phẩm TPCN "Viên nang đông trùng hạ thảo" có xuất xứ từ Trung Quốc do công ty T… (Tân Bình) phân phối.
Được biết, ông mua theo lời giới thiệu của bạn bè, và dùng đều đặn theo chỉ dẫn trên nhãn thuốc, tin tưởng rằng mình đang được dùng dược thảo quý của Trung Quốc. Sau hơn 1 tháng sử dụng, "thần dược" đâu chưa thấy mà ông H. bất ngờ thấy xây xẩm mặt mày, tay chân bủn rủn, tức ngực không thở nổi. Con cháu cấp tốc đưa ông nhập bệnh viện cấp cứu được chẩn đoán rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp đột ngột.
Việc nhập nhèm giữa thuốc và thực phẩm chức năng khiến người tiêu dùng đang phải mua sản phẩm với giá không thực.
Lấy “chuẩn” thực phẩm, bán theo “chuẩn “thuốc"
Tại Hội nghị "Nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp sản xuất dược liệu" vừa tổ chức tại TP HCM, dược sĩ Hùng, phụ trách Phòng nghiên cứu sản phẩm tại một công ty đông dược TP HCM cho biết: Chính trong cuốn "Chines harbal Medicine" (của Trung Quốc) khi nói về công dụng của đông trùng hạ thảo chỉ rất đơn sơ: tăng cường khả năng, tăng sức chịu đựng cho người sử dụng, tăng sức bền đối với vận động viên thể thao, chống mệt mỏi, suy nhược cơ thể, tăng cường sự miễn dịch cho cơ thể.
Vậy thôi nhưng qua "nhào nặn" của các nhà phân phối TPCN, sản phẩm này hiện đang được quảng cáo lên tận mây xanh. Có vô số tác dụng công hiệu như một loại thần dược mà hiện nay đang là bài thuốc mà NTD cực kỳ tín nhiệm.
Hay như sản phẩm viên nang Herbal (xuất xứ từ Mỹ) dành cho cả đàn ông và phụ nữ đang được quảng cáo ì xèo trên các trang web TPCN với các thành phần gồm: bổ sung B6, B12, axit forlic có kết hợp một số dược liệu quí xuất phát từ miền Tây Tạng Trung Quốc là sâm và đông trùng hạ thảo có thể tăng cường chức năng tình dục, phòng chống các bệnh về rối loạn chuyển hoá đường, rối loạn chất béo lipid, tim mạch, kích thích khả năng tình dục… Tuy nhiên, những TPCN ấy không được kiểm chứng, kiểm nghiệm thì uống vào chỉ mang bệnh, ông Hùng cho biết thêm.
Theo Luật Dược, thuốc do nhà nước quản lý vậy tại sao TPCN với những "công dụng chữa bệnh" dường ấy mà lại không được quản lý chặt? TPCN được sản xuất theo quy trình công nghệ của thực phẩm nhưng thực tế đang được định giá bán giá cao hơn cả thuốc đặc trị. Thực trạng này chỉ có NTD là thiệt thòi. Chất lượng thực phẩm nhưng bán như thuốc đó là một "lỗ hổng" rất lớn mà Bộ Y tế cần chấn chỉnh nay mai. Ông Tạ Anh Dũng, Tổng Thư ký Hiệp hội Dược Việt Nam nói.
| Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Tạ Anh Dũng - Tổng Thư ký Hiệp hội Dược Việt Nam (Vimames), ông cho biết: Hiện quy định của Bộ Y tế xếp TPCN vào loại thực phẩm có nguy cơ cao đang gây sự ngộ nhận vì xu hướng nhìn nhận "nặng" về thực phẩm, mà "nhẹ" về chất lượng. Xét về TPCN cũng xuất phát từ nguồn nguyên liệu là dược liệu, dược thảo. Vậy TPCN có thể không phải SX theo quy định "định lượng" như thuốc thì cũng cần phải theo quy định "định tính" và cần phải được quản lý chặt chẽ. Nếu không được "siết" như với sản xuất thuốc thì chí ít cũng phải được quản lý nghiêm ngặt ngang với thuốc. Qua cảnh báo của FDA với công ty chuyên sản xuất sản phẩm lô hội trên là một bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý và giám sát chất lượng với TPCN tại Việt Nam. |
